Vẩn Vơ
TG: Nguyễn Bính

đã quyết không .... không .. được một ngày
Rồi yêu mất cả buổi chiều nay.
Chiều nay bướm trắng ra nhiều quá !
Không biết chiều mưa hay nắng đây ?

Lâu nay tôi thấy ở lòng tôi,
Như có tơ vương đến một người.
Người ấy ... nhưng mà tôi chả nói.
Tôi đành ngậm miệng nữa mà thôi.

Tôi quen ngậm miệng với tình xưa,
Tình đã sang sông, đã tới bờ.
Tình đã trao tôi bao oán hận,
Và đem đi cả một thuyền mơ.

Mơ có năm năm đã vội tàn,
Có nàng đan mãi áo len đan.
Có nàng áo đỏ đi qua đấy,
Hương đượm ba ngày hương chưa tan.

Mà hương đượm mãi ở hồn tôi,
Tôi biết là tôi yêu mất rồi !
Tôi biết từ đây tôi khổ lắm;
Chiều nay gió lạnh đấy, nàng ơi !

Tất cả mùa đông đan áo len
Cho người cho tất cả người quen.
Còn tôi người lạ, tôi người lạ,
Có cũng nên mà không cũng nên.

Oán đã bao la, hận đã nhiều,
Cớ sao tôi vẫn chả thôi yêu ?
Tôi đi mãi mãi con đường ấy,
Qua lại hôm nay sáng lại chiều.

**Bài thơ còn có tên khác là :Đan áo mùa Đông

+ - + - + - +
Cô Hàng Xóm

Nhà nàng ở cạnh nhà tôi
Cách nhau cái dậu mùng tơi xanh rờn
Hai người sống giữa cô đơn
Nàng như cũng có nỗi buồn giống tôi.

Giá đừng có dậu mùng tơi
Thế nào tôi cũng sang chơi thăm nàng.
Tôi chiêm bao rất nhẹ nhàng...
Có con bướm trắng thường sang bên này.

Bướm ơi! Bướm hãy vào đây!
Cho tôi hỏi nhỏ câu này chút thôi ...
Chả bao giờ thấy nàng cười,
Nàng hong tơ ướt ra ngoài mái hiên.

Mắt nàng đăm đắm trông lên...
Con bươm bướm trắng về bên ấy rồi!
Bỗng dưng tôi thấy bồi hồi,
Tôi buồn tự hỏi : Hay tôi yêu nàng?

- Không, từ ân ái lỡ làng
Tình tôi than lạnh, tro tàn làm sao ?
Tơ hong nàng chả cất vào
Con bươm bướm trắng hôm nào cũng sang.

Mấy hôm nay chẳng thấy nàng
Giá tôi cũng có tơ vàng mà hong
Cái gì như thể nhớ mong
Nhớ nàng? Không! Quyết là không nhớ nàng!

Vâng, từ ân ái lỡ làng
Lòng tôi riêng nhớ bạn vàng ngày xưa .
Tầm tầm trời cứ đổ mưa
Hết hôm nay nữa là vừa bốn hôm.

Cô đơn buồn lại thêm buồn
Tạnh mưa bươm bướm biết còn sang chơi?
Hôm nay mưa đã tạnh rồi!
Tơ không hong nữa, bướm lười không sang.

Bên hiên vẫn vắng bóng nàng
Rưng rưng... tôi gục xuống bàn rưng rưng...
Nhớ con bướm trắng lạ lùng!
Nhớ tơ vàng nữa, nhưng không nhớ nàng.

Hỡi ơi! Bướm trắng, tơ vàng!
Mau về mà chịu tang nàng đi thôi!
Đêm qua nàng đã chết rồi
Nghẹn ngào tôi khóc... quả tôi yêu nàng.

Hồn trinh còn ở trần gian?
Nhập vào bướm trắng mà sang bên này.

Cầu nguyện

Nàng hãy vui đi, dẫu một ngày
Dẫu phần ba phút, góc tư giây
Dẫu trong thoáng mắt nhìn như chớp
Cũng đủ cho nàng quên đắng cay.

Nàng đừng nên tưởng tôi không biết
Những nỗi yêu thương, những oán sầu,
Tràn ngập những đêm đầy nước mắt
Những ngày đầy hận của nàng đâu?

Không, không, tôi biết, nhưng nàng hỡi!
Tôi biết làm sao giữa lúc này?
Giữa lúc nắng không tươi đẹp nữa
Hoa không buồn thắm bướm không baỵ.

Giữa lúc tâm hồn trong sáng ấy
Đường mờ như thủy mảnh gương phai
Ngây thơ hấp hối trong nhan sắc
Đợi hắt hơi thừa một sớm mai.

Khuyên một lời ư? nhưng biết đâu
Lời khuyên không chạm đến tim đaụ
Tim đau sẽ vọt ngàn tia máu
Đọng lại muôn ngày vết hận sâu...

Song tôi phải nói khi oan khổ
Đã hiện hình lên ám ảnh nàng
Ai nỡ quay đi không cứu vớt
Lấy người tri kỷ đắm đò ngang.

Nàng sống sao cho khỏi yếu hèn
Khóc là ủy mị, chết là điên
Gây cho hoàn cảnh thêm tươi đẹp
Lọc mãi cho hồn trong sáng lên.

Nàng nên gìn giữ lấy dung nhan
Chớ tắt khi chưa đến độ tàn
Chớ hết khi còn và phải mãi
Ngược dòng tàn phá của thời gian.

Và nên thương lấy đứa con thơ
Săn sóc ai người những sớm trưa
Mùa nắng ai người may áo mỏng
Ai người ấp ủ những đêm mưa?

Những câu nhạt nhẽo tầm thường ấy
Tôi viết ra đây để tặng nàng
Mong sẽ vì tôi nàng bớt khổ
Giơ tay cười đón ánh Xuân sang.

+ - + - + - +

Chờ Mong

Chờ mong như suốt đêm qua,
Chàng ơi! Một tháng là ba mươi ngày...
Lần lần lá rụng rồi đây,
Tơ đàn rã rợi cho tay lỗi đàn.
Tiếng đâu rào rạt rộn ràng?
- Ngựa ai ai cưỡi trên ngàn lá khô.
Tiếng đâu xao động lô xô?
- Xe ai ai đẩy ngang bờ giâu xanh.
Buồng hương bóng bóng mình mình,
Gió hiu hiu hắt qua mành mành hoa.
Người về chỉ những người ta,
Gió mơ hồ nhắn người ta quên về.
Nay rồi mai lại ngày kia,
Nhớ mong chờ đợi đến khi...? Hỡi chàng!

Tỉnh giấc chiêm bao

Chín năm đốt đuốc soi rừng,
Về đây ánh điện ngập ngừng bước chân.
Cửa xưa mành trúc còn ngân,
Góc tường vẫn đọng trăng xuân thưở nào.
Làng xa, bản nhỏ, đèo cao,
Gió bay tà áo chiêm bao giữa chừng.
Anh về luyến núi thương rừng,
Nhớ em đêm sáng một vùng thủ đô.
Bồi hồi chuyện cũ năm xưa,
Gặp nhau lần cuối ... trang thư nhạt nhoà.
Thư rằng: "Thôi nhé đôi ta
Tình sao không phụ mà ra phụ tình.
Duyên nhau đạ dựng trường đình,
Mẹ em đã xé tan tành gối thêu ..."
Trăng khuya sáng núi gương đèo,
Anh đi, thư vẫn nằm đeo bên mình.
Lửa sàn nét chữ chên chênh,
Nếp thư đến rách chưa lành vết thương.
Đằm đằm hoa sữa lên hương,
Chân anh vẫn bước trên đường cái đây.
Nẻo hồ, song cửa, lá bay,
Sáng chưng bóng dáng bao ngày yêu xưa.
Trăm năm đã lỡ hẹn hò,
Cây đa bến cũ con đò còn không ?
Tình cờ gặp giữa phố đông,
Em đi ríu rít tay chồng tay con.
Nét cười âu yếm môi son,
Áo bay chắc buổi trăng tròn sánh vai ....
Chín năm bão tối mưa ngày,
Nước non để có hôm nay sáng trời.
Em đi hạnh phúc hồng tươi,
Anh nhìn tận mắt cuộc đời đẹp sao ?
Sắc hương muôn nẻo tuôn trào,
Tiếc mà chi giấc chiêm bao một mình.
Anh về viết lại thơ anh,
Để cho bến mát cây xanh đôi bờ.
Cho sông cho nước tự giờ,
Chẳng còn lỡ chuyến con đò sang ngang.
Lứa đôi những bức thư vàng,
Chẳng còn chữ chữ hàng hàng lệ rơi.
Chim hồng, chim nhạn, em ơi,
Trên nền gối cưới đời đời yêu nhau.

Chân quê

Hôm qua em đi tỉnh về
Đợi em ở mãi con đê đầu làng
Khăn nhung quần lĩnh rộn ràng
Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi!

Nào đâu cái yếm lụa sồi?
Cái dây lưng đũi nhuộm hồi sang xuân?
Nào đâu cái áo tứ thân?
Cái khăn mỏ quạ, cái quần nái đen?


Nói ra sợ mất lòng em
Van em, em hãy giữ nguyên quê mùa
Như hôm em đi lễ chùa
Cứ ăn mặc thế cho vừa lòng anh


Hoa chanh nở giữa vườn chanh
Thày u mình với chúng mình chân quê
Hôm qua em đi tỉnh về
Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều .

---------------------

Dối lòng

Xé bao nhiêu lụa rồi
Em không cười một miệng
Đốt bao nhiêu lửa rồi
Em không lên một tiếng

Lòng anh như lụa đây
Tình anh như lửa đấy
Bao Tự ngày xưa em
Nàng dễ chiều biết mấy

Trên đường môi nho nhỏ
Trên màu môi hồng hồng
Cái gì anh đã thấy
Hình như là mùa đông

Hương lầu hoa lan lan
Cửa lầu hoa vẫn đóng
Có khác gì môi em
Cơ hồ anh tuyệt vọng

Có khác gì lòng em
Cửa lầu hoa vẫn đóng
Nghe hồn anh chìm chìm
Nghe buồn anh rộng rộng

Một toán quân khát nước
Đương đi tìm rừng mơ
Sao em không bắt chước
Nói dối như người xưa

Anh dối lòng anh mãi
Rằng đây là rừng mơ
Anh dối lòng anh mãi
Rằng em là Nàng Thơ
Anh dối lòng anh mãi
"Em sắp cười bây giờ"

Ghen

Cô nhân tình bé của tôi ơi
Tôi muốn môi cô chỉ mỉm cười
Những lúc có tôi và mắt chỉ
Nhìn tôi những lúc tôi xa xôi.

Tôi muốn cô đừng nghĩ đến ai
Đừng hôn dù thấy cánh hoa tươi
Đừng ôm gối chiếc đêm nay ngủ
Đừng tắm chiều nay biển lắm người

Tôi muốn mùi thơm của nước hoa
Mà cô thường xức chẳng bay xa
Chẳng làm ngay ngất người qua lại
Dẫu chỉ qua đường khách lại qua.

Tôi muốn những đêm đông giá lạnh
Chiêm bao đừng lẩn quẩn bên cô
Bằng không tôi muốn cô đừng gặp
Một trẻ trai nào trong giấc mơ.

Tôi muốn làn hơi cô thở nhẹ
Đừng làm ẩm áo khách chưa quen.
Chân cô in vết trên đường bụi
Chẳng bước chân nào được dẫm lên.

Nghĩa là ghen quá đấy mà thôi
Thế nghĩa là yêu quá mất rồi
Và nghĩa là cô là tất cả
Cô là tất cả của riêng tôi.

Cô lái đò

Xuân đã đem mong nhớ trở về
Lòng cô gái ở bến sông kia
Cô hồi tưởng lại ba xuân trước
Trên bến cùng ai đã nặng thề
Nhưng rồi người khách tình quân ấy
Đi biệt không về với núi sông
Đã mấy lần sông trôi, trôi mãi
Mấy lần cô lái mỏi mòn trông

Xuân này đến nữa đã ba xuân,
Đóm lửa tình duyên tắt nguội dần
Chẳng lẽ ôm lòng chờ đợi mãi
Cô đành lỗi ước với tình quân.

Bỏ thuyền, bỏ lái, bỏ dòng sông,
Cô lái đò kia đi lấy chồng.
Vắng bóng cô em từ dạo ấy,
Để buồn cho những khách sang sông .

Hôn nhau lần cuối

Cầm tay, anh khẽ nói:
-- Khóc lóc mà làm chi?
Hôn nhau một lần cuối,
Em về đi, anh đi ...

Rồi một hai ba năm
Danh thành anh trở lại
Với em, anh chăn tằm
Với em, anh dệt vải

Ta sẽ là vợ chồng
Sẽ yêu nhau mãi mãi
Sẽ se sợi chỉ hồng
Sẽ hát câu ân ái

Anh và em sẽ sống
Trong một mái nhà tranh
Lấy trúc thưa làm cổng
Lấy tơ liễu làm mành

Nghe lời anh em hỡi!
Khóc lóc mà làm chi?
Hôn nhau một lần cuối,
Em về đi, anh đi ...

-----------------

Lòng yêu đương

Yêu yêu yêu mãi thế này!
Tôi như một kẻ sa lầy trong yêu
Cao bao nhiêu thấp bấy nhiêu
Một hai ba bốn năm chiều rồi... thôi
Nơi này chán vạn hoa tươi
Để yên tôi hái đừng mời tôi lên
Một đi làm nở hoa sen
Một cười làm rụng hàng nghìn hoa mai
Hương thơm như thể hoa nhài
Những môi tô đậm làm phai hoa đào
Nõn nà như thể hoa cau
Thân hình yểu điệu ra màu hoa lan
Ai yêu như tôi yêu nàng
Họp nhau lại, họp thành làng cho xinh
Chung nhau dựng một trường đình
Thờ riêng một vị thần linh là Nàng....

Trời mưa ở Huế

Trời mưa ở Huế sao buồn thế!
Cứ kéo dài ra đến mấy ngày
Thềm cũ nôn nao đàn kiến đói
Trời mờ ngao ngán một loài mây .
Trường Tiền vắng ngắt người qua lại
Đập Đá mênh mang bến nước đầỵ
Đò vắng khách chơi nằm bát úp
Thu về lại giở gió heo may ...

Chúng tôi hai đứa xa Hà Nội
Bốn tháng hình như kém mấy ngày
Lăn lóc có dư mười mấy tỉnh
Để rồi nằm mốc ở nơi đây

Thuốc lào hút mãi người ra khói
Thơ đọc suông tình hết cả hay
Túi rỗng nợ nần hơn Chúa Chổm
Áo quần trộm mướn, túng đồ thay .

Hàng xóm có người con gái lẻ
Ý chừng duyên nợ với nhau đây
Chao ơi! ba bốn tao ân ái
Đã đủ tan tành một kiếp trai .

Tôi rờn rợn lắm giai nhân ạ!
Đành phụ nhau thôi, kẻo đến ngày
Khăn gói gió đưa sang xứ lạ
Ai cười cho được lúc chia tay ?

Trời mưa ở Huế sao buồn thế!
Cứ kéo dài ra đến mấy ngày
Xa xôi ai nhớ mà thương nhớ?
Mà nhớ mà thương đến thế này!

Cố nhân chẳng khóa buồng xuân lại
Vung vãi ân tình khắp đó đây .
Mưa chiều, nắng sớm, người ta bảo
Cả đến ông trời cũng đổi thay

Gia đình thiên cả lên thành thị
Buôn bán loanh quanh bỏ cấy cày
"Anh em cánh nhạn người Nam Bắc
Tâm sự hồn quyên lệ ngắn dài ..."

Trời mưa ở Huế sao buồn thế!
Cứ kéo dài ra đến mấy ngày
Hôm qua còn sót hơn đồng bạc
Hai đứa bàn nhau uống rượu say

Nón lá áo tơi ra quán chợ
Chơ vơ trên bến nước sông đầy
Sầu nghiêng mái quán mưa tong tả
Chén ứa men lành lạnh ngón tay .

Ôn lại những ngày mưa gió cũ
Những chiều quán trọ, những đêm say
Người quen nhắc lại từng tên một
Kể lại từng nơi đặt dấu giầy

Trôi dạt dám mong gì vấn vít
Sòng đời thua nhẵn cả thơ ngây
Tỉ tê gợi tới niềm tâm sự
Cúi mặt soi gương chén rượu đầy

Bốn mắt nhuộm chung màu lữ thứ
Đôi lòng hòa một vị chua cay
Đứa thương cha yếu thằng thương mẹ
Cha mẹ chiều chiều ... con nước mây

Không hiểu vì đâu hai đứa lại
Chung lưng làm một chuyến đi đầy ?
Trời mưa ở Huế sao buồn thế!
Cứ kéo dài ra đến mấy ngày ...

Vài nét Huế
1.
Cầu cong như chiếc lược ngà,
Sông dài mái tóc cung nga buông hờ.
đôi bờ đôi cánh tay vua,
Cung nga úp mặt làm thơ thất tình.

2.
ở đây áo tím riêng màu,
Bài thơ nón mỏng che đầu mỹ nhân.
Loanh quanh xóm vắng đường gần,
ấy ai làm dáng phi tầng với ai !
Con sông không rộng mà dài,
Con đò không chở những người chính chuyên.

3.
ở đây có nước sông Hương,
Có cây núi Ngự, có đường Nam Giao.
Bồng bồng sáu nhịp cầu cao,
Thờ ơ bóng mát nơi nào cũng xanh.
Thâm u một dãi hoàng thành,
đình suông con én không đành bay đi.

Xuân Tha Hương


Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng
Ôi, chị một em, em một chị
Trời làm xa cách mấy con sông

Em đi trăng gió đời sương gió
Chị ở vuông tròn phận lãnh cung
Chén rượu tha hương, trời : đắng lắm
Trăm hờn nghìn giận một mùa đông

Chiều nay ngồi ngắm hoàng hôn xuống
Nhớ chị làm sao, nhớ lạ lùng...
Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng

Vườn ai thấp thoáng hoa đào nở
Chị vẫn môi son vẫn má hồng?
Áo rét ai đen mà ngóng đợi
Còn vài hôm nữa hết mùa đông!

Cột nhà hàng xóm lên câu đối
Em đọc tương tư giữa giấy hồng
Gạo nếp nơi đây sao trắng quá
Mỗi ngày phiên chợ lại thêm đông

Thiên hạ đua nhau mà sắm Tết
Một mình em vẫn cứ tay không
Vườn nhà Tết đến hoa còn nở
Chị gửi cho em một cánh hồng

Tha hương chẳng gặp người tri kỷ
Một cánh hoa tươi đủ ấm lòng
Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng...

Chao ơi, Tết đến em không được
Trông thấy quê hương thật não nùng
Ai bảo mắc duyên vào bút mực
Sòng đời mang lấy số long đong

Người ta đi kiếm giàu sang cả
Mình chỉ mơ hoài chuyện viễn vông
Em biết giàu sang đâu đến lượt
Nợ đời nặng quá gỡ sao xong?

Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng
Tết này, ô thế mà vui chán
Nhưng một mình em uống rượu nồng

Rượu cay nhớ chị hồi con gái
Thương chị từ khi chị lấy chồng
Cố nhân chẳng biết làm sao ấy
Rặt những tin đồn chuyện bướm ong

Thôi, em chẳng dám đa mang nữa
Chẳng buộc vào chân sợi chỉ hồng
Nàng bèo bọt quá, em lăn lóc
Chấp nối nhau hoài cũng uổng công!

(Một trăm con gái đời nay ấy
Đừng nói ân tình với thủy chung!)
Người ấy xuân già chê gối lẻ
Nên càng nôn nả chuyện sang sông

Đò ngang bến dọc tha hồ đấy
Quý hoá gì đâu một chữ đồng!
Vâng, em trẻ dại, em đâu dám
Thôi, để người ta được kén chồng

Thiếu nữ hoài xuân mơ cát sĩ
Chịu làm sao được những đêm đông
Khốn nạn, tưởng yêu thì khó chứ
Không yêu thì thực dễ như không!

Chị ơi, Tết đến em mua rượu
Em uống cho say đến não lòng
Uống say cười vỡ ba gian gác
Ném cái chung tình xuống đáy sông

Thiên hạ "chi nghinh Nam Bắc điểu"
Tình đời "Diệp tống lãng lai phong"
Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một chút lòng

Sương muối gió may rầu rĩ lắm
Còn vài hôm nữa hết mùa đông
Xuân đến cho em thêm một tuổi
Thế nào em cũng phải thành công

Em không khóc nữa, không buồn nữa
Đây một bài thơ hận cuối cùng
Không than chắc hẳn hồn tươi lại
Không khóc tha hồ đôi mắt trong

Chị ơi, Em Cưới Mùa Xuân nhé?
Đốt pháo cho thơm với rượu hồng
Xa nhà xa chị tuy buồn thật
Cũng cố vui ngang gái được chồng

Em sẽ uống say hơn mọi bận
Cho hồn về tận xứ Hà Đông
Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng

Với lá thư này là tất cả
Những lời tâm sự một đêm đông
Thôn gà eo óc ngoài xa vắng
Trời đất tàn canh tối mịt mùng

Đêm nay em thức thi cùng nến
Ai biết tình em với núi sông
Mấy sông mấy núi mà xa được
Lòng chị em ta vẫn một lòng

Tết này chưa chắc em về được
Em gửi về đây một tấm lòng
Cầu mong cho chị vui như Tết
Tóc chị bền xanh, má chị hồng

Trong mùa nắng mới sầu không đến
Giữa hội hoa tươi ấm lại lòng
Chắc chị đời nào quên nhắc nhở:
Xa nhà, rượu uống có say không?


Nguyễn Bính

Xóm Ngự Viên


Lâu nay có một người du khách
Gió bụi mang về xóm Ngự Viên
Giậu độ dây leo suồng sã quá
Hoa tàn con bướm cánh nghiêng nghiêng

Buồn thu rơi nhẹ đôi tờ lá
Xóm vắng rêu xanh những lối hèn
Khách du lần dở trang hoài cổ
Mơ lại thời xưa xóm Ngự Viên.

Có phải ngày xưa vườn Ngự Uyển
Là đây, hoa cỏ giống vườn tiên ?
Sớm Đào, trưa Lý, đêm Hồng phấn,
Tuyết Hạnh, sương Quỳnh, máu Đỗ quyên

Đức vua một sớm đầu xuân ấy
Lòng đẹp theo trời, dạo Ngự Viên
Cung tần mỹ nữ ngời son phấn
Theo gót nhà vua nở gót sen

Hương đưa bát ngát ngoài trăm dặm
Cung nữ đa tình vua thiếu niên
Một đôi công chúa đều hay chữ
Hoàng hậu nhu mì không biết ghen

Đất rộng can chi mà đổi chác
Thời bình đâu dụng chước hòa Phiên
Mẫu đơn nở đỏ nhà vua nhớ
Câu chuyện : "Hô lai bất thượng thuyền"

Có phải ngày xưa vườn Ngự Uyển
Là đây, hoa cỏ giống vườn tiên ?
Gót son bước nhẹ lầu Tôn nữ
Ngựa bạch buông chùng áo Trạng nguyên

Mười năm vay mượn vào kinh sử
Đã trả xong rồi nợ bút nghiên
Quan trạng tân khoa tàn yến tiệc
Đi xem hoa nở mấy hôm liền

Đường hoa, má phấn tranh nhau ngó
Nhạc ngựa vang lừng khắp bốn bên
Thắp hương Tôn nữ xin Trời Phật:
"Phù hộ cho con được phỉ nguyền"

Lòng Trạng lâng lâng màu phú quý
Quả cầu nho nhỏ bói lương duyên.
Tay ai đấy nhỉ gieo cầu đấy
Nghiêng cả mùa xuân Trạng ngước nhìn.

Trạng bắt sai rồi, lầu rũ sáo
Có người đêm ấy khóc trăng lên
Bóng ai thấp thoáng sau bờ trúc
Chẳng Tống Trân ư cũng Nguyễn Hiền ?

Khách du buồn nỗi buồn sông núi
Núi lở sông bồi cảnh biến thiên
Ngự viên ngày trước không còn nữa
Giờ chỉ còn tên xóm Ngự Viên.

Khoa cử bỏ rồi, thôi hết Trạng !
Trời đem hoa cỏ trả vườn tiên
Tôn nữ ngồi đan từng chiếc áo
Dân thường qua lại lối đi quen

Nhà cửa xúm nhau thành một xóm
Cay nồng hơi thuốc lẫn hơi men
Mụ vợ Bắc Nam người tứ xứ
Anh chồng tay trắng lẫn tay đen

Đổi tình thay nghĩa như cơm bữa
Khúc "Hậu đình hoa" hát tự nhiên.
Nhọc nhằn tiếng cửi trong canh vắng
Nhao nhác đàn dơi lúc đỏ đèn...

Hôm nay có một người du khách
Ở Ngự Viên mà nhớ Ngự Viên

Nguyễn Bính


(Xóm Ngự Viên ở cạnh đường Gia Hội (Huế), ngày xưa là khu vườn Thượng Uyển)

Hoa với rượu
Nguyễn Bính

Thấy rét u tôi bọc lại mền
Cô hàng cất rượu ủ thêm men
Mẹ cha mất sớm còn em nhỏ
Say cả tư mùa cho khách quen

Em nhỏ là Nhi, bạn nhỏ tôi
Suốt ngày hai đứa nhẩn nha chơi
Chị Nhi bán rượu đôi chiều chợ
Vẫn nhớ mua quà cho cả đôi

Hai đứa thường nhân buổi vắng nhà
Người ta bắt chước chị người ta!
Ra vườn nhặt những hoa cam rụng
Về bỏ đầy nồi cất nước hoa.

Nước hoa tuy chẳng thơm là mấy
Hai đứa bôi đầy cả tóc nhau
Hí hửng bảo nhau: "Thơm đấy chứ
Nước hoa ngoài tỉnh thấm vào đâu!"

Một tối nhà Nhi có giỗ thầy
Chị Nhi cho uống rượu cay cay
Chừng đâu chén nhỏ làm hai đứa
Mắt đỏ lên rồi chếnh choáng say

Hai đứa ôm nhau đánh giấc dài
Bất đồ ngủ đến sáng ngày mai
Chị Nhi cứ chế làm sao ấy
Hai đứa nhìn nhau ngớ ngẩn cười

Chị Nhi thường nói với u tôi:
"Hai đứa, thưa bà, đến đẹp đôi"
U tôi cười đáp ngay như thật:
"Tôi có nàng dâu giúp đỡ rồi!"

Thuở ấy làm sao thật thái bình
Trai hiền bạn với gái đồng trinh
Đời say men rượu thơm hoa rụng
Tràn những thơ ngây ngập cảm tình

ấy thế mà rồi cách biệt nhau
Nhà Nhi không biết dọn đi đâu
Mình tôi trời bắt làm thi sĩ
Mẹ mất khi chưa kịp bạc đầu

Bỏ lại vườn cam bỏ mái gianh
Tôi đi dan díu với kinh thành
Hoa thơm mơ mãi vườn tiên giới
Chuốc mãi men say rượu ái tình

Rượu ái tình kia là thuốc độc
Vườn trần theo bướm phấn hương bay
Đời tôi sa mạc, ôi sa mạc
Hoa hết thơm rồi, rượu hết cay

Trǎm sầu nghìn tủi mình tôi chịu
Ba bốn nǎm rồi nǎm sáu nǎm
Khóc vụng mỗi lần tôi nhớ lại
Men nồng gạo nếp nước hoa cam

Xa lắm rồi Nhi, Muộn lắm rồi
Bẽ bàng lắm lắm nữa Nhi ơi!
Từ ngày Nhi bỏ nơi làng cũ
Mộng ngát duyên lành cũng bỏ tôi

Chắc ở nơi nào dưới mái gianh
Chị em Nhi vẫn sống yên lành
Chị Nhi cất rượu cho Nhi bán
Hồn vẫn trong mà mộng vẫn trinh

Ngày xưa còn bé Nhi còn đẹp
Huống nữa giờ Nhi đã đến thì
Tháng tháng mươi mười lǎm buổi chợ
Cho người thiên hạ phải say Nhi.

Xóm chị em Nhi ở mấy nhà?
Bến đò đông vắng? Chợ gần xa?
Nhà Nhi thuê có vườn không nhỉ
Vườn có giồng cam có nở hoa?

Mơ tưởng vu vơ lòng dối lòng
Thực ra có phải thế này không
Chị Nhi đã lấy chồng nǎm trước
Nhi đến nǎm sau lại lấy chồng?

Ước gì trên bước đường lưu lạc
Một buổi chiều nào lạnh gió mưa
Gõ cửa nhà ai xin ngủ trọ
Giật mình tôi thấy tiếng Nhi thưa

Ngồi bên lò rượu đêm hôm đó
Nhi rót đưa tôi nước rượu đầu
Nhắc lại ngày xưa mà thẹn lại
Ngậm ngùi hai đứa uống chung nhau

Tôi kể: "U tôi đã mất rồi
Cửa nhà còn có một mình tôi..."
Nhi rằng: "ngày trước u thường nói
Hai đứa mình trông đến đẹp đôi...".

Chị em mới lấy chồng nǎm trước
Chồng chị giồng cam ở mé sông
Em ở mình đây nhà trống trải
Trǎng vàng đầy ngõ gió mênh mông..."

Như truyện Tương Như và Trác Thị
Đưa nhau về ở đất Lâm Cùng
Vườn xuân trắng xóa hoa cam rụng
Tôi với em Nhi kết vợ chồng

Rượu cất kì ngon men ủ khéo
Say người thiên hạ lại say nhau
Chiều chiều hai đứa sang thǎm chị
Chồng hái hoa cho vợ giắt đầu

Chao ơi! là mộng hay là thực?
Là thực hay là mộng bấy lâu?
Hai đứa sống bằng hoa với rượu
Sống vào trời đất, sống cho nhau

Nhưng mộng mà thôi mộng mất thôi
Hoa thừa rượu ế ấy tình tôi
Xa rồi vườn cũ hoa cam rụng
Gặp lại nhau chi, muộn mất rồi




ooo

Gửi cô Oanh
Nguyễn Bính

Cô em đương độ tuổi xuân tươi
Mái tóc đen kia buông quá dài
Mỗi độ cô cười hơi hé miệng
Mỉm cười vì chửa biết yêu ai.

Nhưng có hay đâu có một chàng
Một chàng thi sĩ ưa mơ màng
Nghèo khổ ở trên gian gác vắng
Duy giầu được một tấm yêu đương

Vì miệng cười kia hoá ngẩn ngơ
Yêu cô đem cả tấm lòng thơ
Vì cô ca ngợi nhưng mơ mộng
Chỉ là mơ mộng, chỉ là mơ...

Rồi như sông Nhuệ lạnh lùng trôi
Cô lạnh lùng đi chẳng trả lời
Những tiếng lòng chàng tha thiết gọi
ở trên gác vắng, lạnh lùng ơi!...


ooo

Hết bướm vàng
Nguyễn Bính

Anh trồng cả thảy hai vườn cải
Tháng chạp hoa non nở cánh vàng
Lũ bướm láng giềng đang khát nhuỵ
Mách cùng gió sớm rủ rê sang.

Qua giậu tầm xuân thấy bướm nhiều
Bướm vàng vàng quá, bướm yêu yêu
Em sang bắt bướm vườn anh mãi
Quên cả làng Ngang động trống chèo.

Cách có một hôm em chẳng sang
Hôm nay rã đám ở làng Ngang
Hôm nay vườn cải hoa tàn hết
Em hỡi từ nay hết bướm vàng!

Nǎm nay vườn cải nở hoa vàng
Bướm lại sang mà em chẳng sang
Thui thủi một mình em bắt bướm
Trống chèo thưa thớt đám làng Ngang.

Em đã sang ngang với một người
Anh còn trồng cải nữa hay thôi?
Đêm qua mơ thấy hai con bướm
Khép cánh tình chung ở giữa trời.



ooo

Một con sông lạnh
Nguyễn Bính

Chén sầu nghiêng giữa tràng giang
Canh gà bên nớ giằng sang bên này
Khoan đàn, em hãy gắng say
Một đêm, chỉ một đêm nay thôi mà!
Chúng tôi người bến sông xa
Giang hồ một chuyến về qua xứ này.
Phiền em dǎm bảy đường tay
Một con sông lạnh, vài dây tơ tằm.
... Rung rung ánh nến hoen vàng
Hơi men lắng xuống, tiếng đàn cao lên
ồ, nàng chẳng phải là em
Tôi nghe vó ngựa hoà Phiên rõ ràng.
Đừng em! -quên đấy -thôi nàng!
Đất Hồ xa quá, nàng sang sao đành!
Trời ơi, Hán Đế vô tình
Tôi xin đốt cả kinh thành ấy đi...
Chưa say, em, đã say gì!
Chúng tôi còn uống, còn nghe em đàn.

... Rung rung ánh nến hoen vàng
Rồi đây nức nở muôn ngàn nhớ thương
Đôi dây như thể đôi đường
Em ơi, Hà Nội là phương hướng nào?
Đêm tàn chẳng có chiêm bao
Đêm tàn có mấy chùm sao cũng tàn
Chén sầu đổ ướt tràng giang
Canh gà bên nớ giằng sanh bên này
Lạy giời đừng sáng đêm nay
Đò quên cập bến, tôi say suốt đời.
Chiêu Quân lên ngựa mất rồi...



ooo

Đàn tôi
Nguyễn Bính

Đàn tôi đứt hết dây rồi
Không người nối hộ, không người thay cho
Rì rào những buổi gieo mưa
Lòng đơn ngỡ tiếng quay tơ đằm đằm

Có cô lối xóm hàng nǎm
Trồng dâu tốt lá, chǎn tằm ươm tơ
Nǎm nay biết đến bao giờ
Dâu cô tới lứa, tằm cô chín vàng?
Tơ cô óng chuốt mịn màng
Sang xin một ít cho đàn có dây


ooo

Đêm cuối cùng
Nguyễn Bính

Hội làng mở giữa mùa thu
Giời cao gió cả giǎng như ban ngày
Hội làng còn một đêm nay
Gặp em còn một lần này nữa thôi
Phường chèo đóng Nhị Độ Mai
Sao em lại đứng với người đi xem?
Mấy lần tôi muốn gọi em
Lớp Mai Sinh tiễn Hạnh Nguyên sang Hồ.

Tình tôi mở giữa mùa thu
Tình em lẳng lặng kín như buồng tặm




ooo


Đoá hoa hồng
Nguyễn Bính

Thưa đây, một đoá hoa hồng
Và đây một án hương lòng hoang vu
Đầu bù trở lại kinh đô
Tơ vương chín mối sầu cho một lòng
Tình tôi như đóa hoa hồng
ở mương oan trái trong lòng tịch liêu
Kinh đô cát bụi bay nhiều
Tìm đâu thấy được người yêu hoa hồng?


ooo


Đôi khuyên bạc
Nguyễn Bính

Làng bên vào đám tối nay chèo
Nàng thấy bà đi, tất tưởi theo.
Tằm tơ kéo được đôi khuyên bạc
Giấu giếm nay nàng mới dám đeo...

Nàng đẹp mà nàng lại có duyên
Trai thôn thầm liếc, liếc thầm khen.
Thấy họ nhìn mình, nàng quá thẹn
Níu bà về để... tháo đôi khuyên.


ooo

ái khanh hành
Nguyễn Bính

... Không phải gặp em từ buổi ấy
Hình như gặp em từ ngàn xưa
Lòng em thương anh không có bến
Tình anh yêu em không có bờ

Viết viết có đến nghìn trang giấy
Làm ra có đến nghìn bài thơ
Tương tư một đêm nǎm canh chẵn
Nhớ nhung một ngày mười hai giờ.

Chao ơi!
Em ngon như rau cải
Em ngọt như rau ngót.
Em giòn như cùi dừa.
Em hiền như nước mưa
Em nhổ nước bọt xuống mặt biển
Mặt biển thơm lên hai mươi bốn giờ
Em là con Tướng trong tam cúc
Anh là quân Xe trong bàn cờ
Ví chǎng có một nước Tình ái
Em là Hoàng Hậu, anh làm Vua




ooo

Bến mơ
Nguyễn Bính

Bến mơ thuyền đậu, dưới thuyền mơ.
Tôi đã mơ màng chuyện tóc tơ.
Bỏ dở khǎn thêu, nàng lẳng lặng
Đến xem chàng nối mấy vần thơ.

Bỗng nàng sung sướng vỗ tay reo,
-Thi sĩ, chồng em, anh đáng yêu!
Những vận thơ anh huyền ảo quá!
Và thiêng liêngquá! Và cao siêu!

Chàng ngước nhìn nàng trong luyến ái:
-Mình ơi! mình nối hộ thơ, mình!
-Em chả nối thơ đâu đấy nhé!
Suốt đời em chỉ muốn hôn anh.

Một chiếc, một chiếc lại một chiếc,
Má chàng in có vạn đôi môi.
Chàng cười như nấc đi từng lúc:
- Anh lạy cô mình, anh xin thôi!




ooo


Bóng bướm
Nguyễn Bính

Cành dâu cao, lá dâu cao
Lênh đênh bóng bướm trôi vào mắt em
Anh đi đèn sách mười niên
Biết rằng bóng bướm có lên kinh thành.

Cành dâu xanh, lá dâu xanh
Một mình em hái, một mình em thương
Mới rồi mãn khoá thi hương
Ngựa điều võng tía qua đường những ai?


ooo

Cầu nguyện
Nguyễn Bính

Nàng hãy vui đi, dẫu một ngày
Dẫu phần ba phút, góc tư giây
Dẫu trong thoáng mắt nhìn như chớp
Cũng đủ cho nàng quên đắng cay.

Nàng đừng nên tưởng tôi không biết
Những nỗi yêu thương những oán sầu.
Tràn ngập những đêm đầy nước mắt
Những ngày đầy hận của nàng đâu!


ooo


Cái quạt
Nguyễn Bính

Cái quạt mười tám cái nan
Anh phất vào đấy muôn vàn nhớ nhung
Gió sông, gió núi, gió rừng
Anh niệm thần chú thì ngừng lại đây.

Gió Nam Bắc, gió Đông Tây
Hãy hầu công chúa thâu ngày, thâu đêm
Em ơi công chúa là em
Anh là quan trạng đi xem hoa về

Trên giời có vẩy tê tê
Đôi bên ước thề duyên hãy tròn duyên
Quạt này trạng để làm tin
Đêm nay khép mở tình duyên với nàng

ooo

Cánh buồm nâu
Nguyễn Bính

Hôm nay dưới bến xuôi đò
Thương nhau qua cửa tò vò nhìn nhau
Anh đi đấy, anh về đâu?
Cánh buồm nâu, cánh buồm nâu, cánh buồm...


ooo

Cây bàng cuối thu
Nguyễn Bính

Thu đi trên những cành bàng
Chỉ còn hai chiếc lá vàng mà thôi.

Hôm qua đã rụng một rồi
Lá theo gió cuốn ra ngoài sơn thôn

Hôm nay lá thấy tôi buồn
Lìa cành theo gió lá luồn qua song.

Hai tay ôm lá vào lòng
Than ôi chiếc lá cuối cùng là đây!

Quạnh hiu như tấm thân này
Lại âm thầm sống những ngày gió mưa...


ooo

Chức Nữ Ngưu Lang
Nguyễn Bính

Sông Ngân nước chảy hững hờ
Ngưu Lang ngồi khóc bên bờ sông Ngân
Một nǎm gặp được mấy lần!
Anh khổ vô ngần Chức Nữ em ơi!
Đôi ta chẳng hợp lòng trời
Một dòng nước bạc ngǎn đôi chung tình
Chẳng cho liền cánh liền cành
Đày em trên ấy, đọa anh dưới này.
Lạc loài đôi lứa thơ ngây
Một nǎm sống để một ngày gặp nhau.
Đôi ta có tội gì đâu
Cớ sao chim chẳng bắc cầu cho qua?
Có chǎng tội với Trời già
Chẳng qua là tội đôi ta chung tình.
Dây oan mình buộc lấy mình
Con sông bất bình chảy mãi về xuôi...
Bao giờ Chức Nữ em ơi!
Cho giời nghĩ lại, cho giời quay đi!
Xuân xanh để lỗi một thì
Anh là bướm dại yêu gì được hoa!
Mênh mang một dải Ngân hà
Tình sao không phụ mà ra phụ tình!

Con tằm là lụy ba sinh
Mà em là lụy của anh muôn đời
Em là con gái nhà trời
Còn anh con cái nhà người thường dân
Yêu em có vạn có ngàn
Nhưng cha chẳng chứng cho bàn tay không!
Anh chưa tên chiếm bảng rồng
Lấy đâu xe bóng ngựa hồng vinh qui?
Cưới em bằng tấm tình si
Đò không chở thí, lấy gì sang sông?
Tên em anh khắc bên lòng
Bụi hồng vương lấy má hồng thương anh!

Vì cha chẳng đoái duyên mình
Anh đành sống để chung tình với em!
Đêm qua mới thực là đêm
Chân cứng đá mềm, Chức Nữ em ơi!
Bờ sông bên ấy gieo thoi
Sao em chẳng dệt một lời thơ anh?
Tơ trời mấy sợi mong manh
Biết anh có dệt nên hình gì không?
Một bờ sông, hai bờ sông
Một lòng! Anh dám hai lòng ở đâu!
Bao giờ cho hợp duyên nhau
Anh bắc nghìn cầu, Chức Nữ em ơi!



ooo

Chùa Hương xa lắm
Nguyễn Bính

Chùa Hương xa lắm, em ơi!
Đò giang cách trở... chịu thôi cô mình!
Câu này anh nói thực tình.
Anh đi thì phải cho anh mượn tiền.
Chùa Hương ví độ đường liền,
Anh xin điểm chỉ một nghìn ngón tay.

Để dành tấm áo mẹ may,
Để dành, em ạ! Đến ngày đôi ta.



ooo

Chuông ngọ
Nguyễn Bính

Lạy chúa con xin chúa một giờ
Mười hai giờ ngọ của tình xưa
Chúng con hai đứa Uyên và Bính
Thường hẹn hò nhau mỗi buổi trưa.

Khi bóng cây xanh trước ngõ tròn
Là giờ hắn sẽ nhớ thương con
Con nhìn ảnh chúa rồi con khóc
Trǎm thảm nghìn thương mắt mỏi mòn

Chuông ngọ, từng hồi chuông ngọ đổ
Từng hồi chuông ngọ đổ chơi vơi.
Con nghe chuông đổ rồi con khóc,
Cứu rỗi linh hồn con chúa ơi!

Cái hôm hắn bước lên xe cưới.
Khóc lả người đi chúa biết không?
Chúng con ngoại đạo hay ngoan đạo
Vẫn biết và tin có "Chúa lòng"!




ooo

Cô hái mơ
Nguyễn Bính

Thơ thẩn đường chiều một khách thơ,
Say nhìn xa rặng núi xanh lơ,
Khí trời lặng lẽ và trong trẻo,
Thấp thoáng rừng mơ cô hái mơ.

Hỡi cô con gái hái mơ già!
Cô chửa về ư? Đường thì xa,
Mà ánh trời hôm dần một tắt
Hay cô ở lại về cùng ta?

Nhà ta ở dưới gốc cây dương
Cách động hương sơn nửa dặm đường
Có suối nước trong tuôn róc rách.
Có hoa bên suối ngát đưa hương.
Cô hái mơ ơi!
Chẳng trả lời nhau lấy một lời
Cứ lặng rồi đi, rồi khuất bóng.
Rừng mơ hiu hắt lá mơ rơi


ooo

Cuối tháng ba
Nguyễn Bính

Tháng ba trời nắng mới chang chang
Tu hú vừa kêu, vải đã vàng
Hoa gạo tàn đi, cho sắc đỏ
Nhập vào sắc đỏ của hoa xoan.

Mặt hồ vừa đúc khối tiền sen
Bươm bướm đông như đám rước đèn
ở bãi cỏ non mà lộng gió
Bắt đầu có những cánh diều lên.

Khoá hội chùa Hương đã đóng rồi,
Hội đền Hùng nữa, đám thôn tôi
Thôn tôi vào đám hai ngày chẵn
Chỉ có chèo không, nhưng cũng vui

Mọi làng đặt mã lễ kì yên
Mũ với hình nhân, ngựa với thuyền
Cho khỏi bà Nàng đi rắc đậu
Quan ôn bắt lính khổ dân hiền

Đường lên chợ tỉnh, xa tǎm tắp...
Nắng mới ôi chao, cát bụi mù
Các chị trong làng đi bán lụa
Giắt đầu từng nắm lá hương nhu.

Tất cả mùa xuân rộn rã đi
Xa xôi người có nhớ thương gì?
Sông xưa chảy mãi làm đôi ngả
Ta biết xuân nhau có một thì!




ooo

Dối lòng
Nguyễn Bính

Xé bao nhiêu lụa rồi,
Em không cười một miệng.
Đốt bao nhiêu lửa rồi,
Em không lên một tiếng

Lòng anh như lụa đây,
Tình anh như lửa đấy
Bao Tự ngày xưa em!
Nàng dễ chiều biết mấy!

Trên đường môi nho nhỏ
Trên màu môi hồng hồng,
Cái gì anh đã thấy.
Hình như là mùa đông?

Hương lầu hoa chìm chìm...
Cửa lầu hoa vẫn đóng
Có khác gì môi em!
Cơ hồ anh tuyệt vọng.

Có khác gì lòng em,
Cửa lầu hoa vẫn đóng.
Nghe hồn anh chìm chìm...
Nghe buồn anh rộng rộng

Một toán quân khát nước
Đương đi tìm rừng mơ,
Sao em không bắt chước
Nói dối như người xưa?

Anh dối lòng anh mãi
Rằng đây là rừng mơ.
Anh dối lòng mãi
Rằng em là Nàng Thơ.
Anh dối lòng anh mãi:
"Em sắp cười bây giờ!"




ooo

Diệu vợi
Nguyễn Bính

Một buổi giời đi đưa đám tang
Có người về ở Mộc Hoa trang
Người là một gã thi nhân đó
Tha thẩn đi chôn những mộng vàng.

Đêm nay ngồi khóc trong trǎng lạnh
Trǎng đắm chìm đi gió thở dài
Tôi nhớ đến người, ôi! diệu vợi
ở lầu hoa ấy, trong rừng mai.

Lầu hoa từ ngày xưa tới nay
Ai biết hồn tôi đắm ở đây
Có những buổi chiều sương đổ xuống
Lá vàng đổ xuống như mưa bay.

Tôi tưởng rồi tôi quên được người
Nhưng mà nản lắm, Tú Uyên ơi!
Tôi vào sâu quá và xa quá!
Đường lụt sương mờ, lụt lá rơi...

Nghĩ đến mai kia rồi một buổi
Có ai đâu đó mối manh nàng
Ngoài trời có tiếng con chim lạ
Lệ nến thi nhau rỏ trắng bàn!





ooo

Dòng dư lệ
Nguyễn Bính

Cho tôi ép nốt dòng dư lệ
Rỏ xuống thành thơ khóc chút duyên
T.T.KH


Gió đưa xác lá về đường
Thu sang nhuộm cả sầu thương một trời
Sầu thương nhuộm lấy hồn tôi,
Đêm qua ngồi đọc thơ người xa xǎm.

Một ngàn nǎm, một vạn nǎm,
Con tằm vẫn khiếp con tằm vương tơ.
Tặng người gọi một dòng thơ
Hay là dòng nước mắt thừa đêm qua?

Đường về Thanh Hoá bao xa
Bao giờ ra nhớ rủ ta với, Chàng!
Bảo rằng quan chẳng cho sang
Ai đời quan cấm đò ngang bao giờ!

Vườn Thanh qua đấy nǎm xưa
Trọ nhờ đêm ấy trời mưa tối trời
Quanh lò sưởi ấm, bên tôi,
Bên người lão bộc đương ngồi quay tơ

Tuổi nàng nǎm ấy còn thơ
Còn bao hứa hẹn đợi chờ một mai.
(Rồi đây bao gió bụi đời,
Tôi quên sao được con người vườn Thanh)

Lạnh lùng canh lại sang canh,
Lòng tôi thao thức với tình bâng quơ.
Bởi sinh lạc kiếp giang hồ,
Dám đâu toan tính xe tơ giữa đường.

Thu sang rồi lại thu sang
Cúc bao lần nở, lá vàng bao rơi?
Bao nhiêu vật đổi sao dời?
Đường bao dặm thẳm! Hỡi người bốn phương!
Trọ bao nhiêu quán bên đường,
Nhưng không lần nữa qua vườn Thanh xưa.
Cô nàng nǎm ấy quay tơ.
(Tôi quên sao được!) Hẳn chưa lấy chồng.
Một hôm lòng lại nhủ lòng:
Nơi đây giáp với cánh đồng vườn Thanh.
Rồi tôi len lén một mình,
Ra đi với một tấm tình hay hay.
Đường mòn tràn ngập bông may,
Gió heo báo trước một ngày thu sang.
Dừng chân trước cửa nhà nàng.
Thấy hoa vàng với bướm vàng hôn nhau.
Tìm nàng chẳng thấy nàng đâu.
Lá rơi lả tả bên lầu như mưa...
Chợt người lão bộc nǎm xưa,
Từ đâu mang mảnh guồng tơ lại nhà
Một hai xin phép ông già,
Trọ nhờ đêm ấy, nữa là hai đêm.
Ông già nể khách người quen.
Ngậm ngùi kể lại một thiên "hận tình"
Rồi ông kết: (giọng bất bình)
"Trời cay nghiệp thế cho đành! Thưa ông.
Cô tôi nhạt cả môi hồng,
Cô tôi chết cả tấm lòng ngây thơ.
Đâu còn sống lại trong mơ,
Đâu còn sống lại bên bờ sông yêu?
Buồng the sầu sớm thương chiều.
Khóc thầm biết có bao nhiêu lệ rồi.
Tơ duyên đến thế là thôi!
Thế là uổng cả một đời tài hoa.
Đêm đêm bên cạnh chồng già,
Và bên cạnh bóng người xa hiện về..."
Rùng mình tôi lại gạt đi:
"Già ơi! Thảm lắm! Kể chi dài dòng?
Cháu từ mắc số long đong,
Yêu đương chìm tận đáy lòng đã lâu.
Đau thương qua mấy nhịp cầu,
Cạn dòng nước mắt còn đâu khóc người!

"Dối già một chút mà thôi,
nghe lời già kể cháu mười đêm luôn
Chợt thương, chợt khóc, chợt buồn,
Cháu như một kẻ mất hồn, già ơi!"

Truyện xưa hồ lãng quên rồi,
Bỗng đâu xem được thơ người vườn Thanh.
Bao nhiêu oan khổ vì tình,
Cớ sao giống hệt chuyện mình gặp xưa?
Phải chǎng? Mình có nên ngờ,
Rằng người nǎm ngoái bây giờ là đây?




ooo

Em với anh
Nguyễn Bính

Lòng em như quán bán hàng
Dừng chân cho khách qua đàng mà thôi.
Lòng anh như mảng bè trôi
Chỉ về một bến chỉ xuôi một chiều.

Lòng anh như biển sóng cồn
Chứa muôn con nước nghìn con sông dài
Lòng em như thể lá khoai
Đổ bao nhiêu nước ra ngoài bấy nhiêu

Lòng anh như hoa hướng dương
Trǎm nghìn đổ lại một phương mặt trời.
Lòng em như cái con thoi
Thay bao nhiêu suốt mà thoi vẫn lành!


ooo

Gửi cố nhân
Nguyễn Bính

Mưa dầm gió bấc cố nhân ơi!
áo rét nàng đan lỡ hẹn rồi
Sông lạnh khi nàng ra giũ lụa
Vớt giùm trong nước lấy hồn tôi




ooo


Giả cách
Nguyễn Bính

Mới gặp là tôi yêu cô ngay,
Để mà thao thức suốt đêm nay,
Để mà thao thức qua đêm khác,
Và để xem chừng, để đắm say.

Xin phép cho mình được gọi em
(Gọi thầm như thế để cho quen)
"-Em, em! Em bé! Em tôi ạ!
Yêu lắm, yêu nhiều, yêu đến ghen!"

Cô ạ, lòng tôi đã tử thương
Tội nhiều bị biếm khỏi biên cương,
Xứ xuân, thời mộng, cho nên phải
Giả cách yêu cô để đỡ buồn!

ooo

Giấc mơ anh lái đò
Nguyễn Bính

Nǎm xưa chở chiếc thuyền này
Cho cô sang bãi tước đay chiều chiều
Để tôi mơ mãi mơ nhiều
"Tước đay xe võng nhuộm điều ta đi
"Từng bừng vua mở khoa thi
"Tôi đỗ quan trạng vinh qui về làng
"Võng anh đi trước võng nàng
"Cả hai chiếc võng cùng sang một đò".

Đồn rằng đám cưới cô to
Nhà trai thuê chín chiếc đò đón dâu
Nhà gái ǎn chín nghìn cau
Tiền cheo tiền cưới chừng đâu chín nghìn...

Lang thang tôi dạm bán thuyền
Có người giả chín quan tiền lại thôi!
Buông sào cho nước sông trôi
Bãi đay thấp thoáng, tôi ngồi tôi mơ.

Có người con gái đang tơ
Vẫy tay ý muốn sang nhờ bãi đay
Sao cô không gọi sáng ngày?
Giờ thuyền tôi đã chở đầy thuyền mơ
Con sông nó có hai bờ
Tôi chưa đỗ trạng, thôi cô lại nhà...



ooo

Giọt nến hồng
Nguyễn Bính
Giọt nến hồng gieo xuống án thư,
Ngoài nhà tiếng khách mỗi dần thưa.
Dì em khẽ ghé tai em dặn:
"Như thế... từ nay... cháu nhớ chưa?"

Chiều ấy dì em đã trở về
Mình em ở lại với buồng the,
Buồng the chǎn gối nguyên mùi mới,
Đốt nến hồng lên lại tắt đi.

Chết nhỉ! Đêm nay ngủ với chồng,
Trời ơi! Gió lạnh! Gớm mùa đông...
Lặng yên níu áo dì em lại;
Ngủ nốt đêm nay có được không!



ooo

Giối giǎng
Nguyễn Bính

Sum họp đôi ta chốc bấy lâu
Tình tôi với mợ tưởng cùng nhau
Trǎm nǎm đầu bạc duyên còn thắm,
Tôi có ngờ đâu đến thế đâu!

Liệu tôi không sống đến ngày mai
Mợ có thương tôi lấy một vài,
ở lại nuôi con khôn lớn đã
Ôm cầm tôi dám tiếc thuyền ai...

Mợ còn trẻ lắm, mới hai mươi,
ở vậy sao cho trót một đời?
Tang tóc ba nǎm cho phải phép
Miễn sao thiên hạ khỏi chê cười.

Để con ở lại, chọn ai người
Phải lứa vừa đôi mợ sánh đôi.
Con mợ, con tôi tôi chả muốn
Vào làm con cái của nhà ai.

Cũng chẳng hay gì gái chính chuyên,
Mợ đừng thề thế, ngộ tôi thiêng...
Lẻ loi khôn giữ điều khôn dại,
Khôn dại chờ khi lấp ván thiên.

Mợ để tôi đi, mợ nín đi!
Còn sao được nữa khóc mà chi!
Bao nhiêu đau khổ, ngần này tuổi
Chết cũng không non yểu nỗi gì!

Con nó đâu rồi, bế lại đây
Cho tôi nhìn nó một vài giây
Trước khi nhắm mắt tôi thừa biết
Đời nó sau này hẳn đắng cay...




ooo

Hà Nội Ba mươi sáu phố phường
Nguyễn Bính

Hà nội ba mươi sáu phố phường,
Lòng chàng có để một tơ vương.
Chàng qua chiều ấy qua chiều khác,
Góp lại đường đi: vạn dặm đường.

Nhà ấy hình như có mặt trời,
Có rừng có suối có hoa tươi,
Bao nhiêu chim lạ, bao nhiêu bướm,
Không, có gì đâu! Có một người.

Chân bước khoan khoan, lòng hỏi lòng:
-Có nên qua đấy nữa hay không?
Không nên qua đấy, nên qua đấy?
Không, nhớ làm sao! qua, mất công.

Có một chiều kia anh chàng si
Đến đầu phố ấy bỗng ngừng đi,
-Hai bên hàng phố hình như họ...
Đi mãi đi hoài có nghĩa chi!

Đem bao hi vọng lúa ra đi,
Chuốc lấy buồn thương lúc trở về.
Lòng mỗi lần đi lần bão táp,
Mỗi lần là một cuộc phân li.

Chàng đau đớn lắm, môi cắn môi,
Rǎng cắn vào rǎng, lời nghẹn lời:
-Hờ hững làm sao! Mê đắm quá!
Trời ơi! Cứu vớt lấy tôi, trời!

Chao ơi! Yêu có ông trời cản!
yêu có ông trời khoá được chân!
Chàng lại đi về qua phố ấy,
Mấy mười lần nữa và vân vân.

Chàng đi đi mãi, đi đi mãi,
Đến một chiều kia, đến một chiều
Phố ấy đỏ bừng lên: xác pháo.
yêu là như thế! Thế là yêu!

Hà Nội ba mươi sáu phố phường,
Lòng chàng đã dứt một tơ vương,
Chàng qua chiều ấy qua chiều khác,
-Có một người đi giữa đám tang




ooo

Hoa cỏ may
Nguyễn Bính

Hồn anh như hoa cỏ may
Một chiều cả gió bám đầy áo em.

ooo


Hôn nhau lần cuối
Nguyễn Bính

Cầm tay anh kẽ nói:
-Khóc lóc mà làm chi?
Hôn nhau một lần cuối,
Em về đi, anh đi...

Rồi một hai ba nǎm
Danh thành anh trở lại
Với em anh chǎn tằm
Với em anh dệt vải

Ta sẽ là vợ chồng
Sẽ yêu nhau mãi mãi
Sẽ se sợi chỉ hồng
Sẽ hát ca ân ái.

Anh và em sẽ sống
Trong một mái nhà tranh
Lấy trúc thưa làm cổng
Lấy tơ liễu làm mành

Nghe lời anh em hỡi!
Khóc lóc mà làm chi?
Hôn nhau một lần cuối
Em về đi, anh đi...



ooo

Lạy trời cấm cửa rừng mai
Nguyễn Bính

Tháng mười nàng bỏ khǎn tang,
Giờ đi cánh cửa lâu trang mở rồi.
Tú Uyên! Nàng Tú Uyên ơi!
Nàng còn nhớ đến con người ấy đâu!
Bao nhiêu xứ bướm qua lầu,
Nàng toan gieo quả kim cầu cho ai?

Lạy trời cấm cửa rừng mai,
Để nàng đan áo lấy vài mùa đông.
Trong triều thi cử vừa xong,
Trạng nguyên tôi đỗ kiệu hồng tôi sang.
Quả kim cầu ở tay nàng
Làm sao lại ở giữa bàn tay tôi...

ooo

Lỡ bước sang ngang
Nguyễn Bính

- Em ơi! em ở lại nhà,
Vườn dâu em đốn, mẹ già em thương.
Mẹ già một nắng hai sương,
Chị đi một bước trǎm đường xôi xa.
Cậy em, em ở lại nhà.
Vườn dâu em đốn, mẹ già em thương.

Hôm nay khói pháo đầy đường
Ngày mai khói pháo còn vương khắp làng.
Chuyến này chị bước sang ngang
Là tan vỡ giấc mộng vàng từ nay.
Rượu hồng em uống cho say.
Vui cùng chị một vài giây cuối cùng.
(Rồi đây sóng gió ngang sông)
Đầy thuyền hận, chị lo không tới bờ)
Miếu thiêng vụng kén người thờ,
Nhà hương khói lạnh, chị nhờ cậy em.
Đêm nay là trắng ba đêm
Chị thương chị, kiếp con chim lìa đàn,
Một vai gánh lấy giang san...
Một vai nữa gánh muôn vàn nhớ thương.
Mắt quầng, tóc rối tơ vương.
Em còn cho chị lược gương làm gì!
Một lần này bước ra đi,
Là không hẹn một lần về nữa đâu,
Cách mấy mười con sông sâu,
Và trǎm nghìn vạn dịp cầu chênh vênh.
Cũng là thôi... Cũng là đành..
Sang ngang lỡ bước riêng mình chị sao?
Tuổi son nhạt thắm phai đào,
Đầy thuyền hận có biết bao nhiêu người!
Em đừng khóc nữa, em ơi!
Dẫu sao thì sự đã rồi, nghe em!
Một đi bảy nổi ba chìm,
Trǎm cay, ngàn đắng, con tim héo dần.
Dầu em thương chị mười phần,
Cũng không ngǎn nổi một lần chị đi".

Chị tôi nước mắt đầm đìa,
Chào hai họ để đi về nhà ai...
Mẹ trông theo, mẹ thở dài.
Dây pháo đỏ bỗng vang trời nổ ran.
Tôi ra đứng ở đầu làng,
Ngùi trông theo chị khuất ngàn dâu thưa.
!!pagebreak!!
Giời mưa ướt áo làm gì?
Nǎm mười bảy tuổi chị đi lâý chồng.
Người ta: pháo đổ rượu hồng
Mà trên hồn chị: một vòng hoa tang.
Lần đầu chị bước sang ngang.
Tuổi son sông nước đò giang chưa tường.
ở nhà em nhớ mẹ thương.
Ba gian trống, một mảnh vườn xác xơ.
Mẹ ngồi bên cửi xe tơ,
Thời thường nhắc: "Chị mày giờ ra sao"?

Chị bây giờ nói... thế nào?
Bướm tiên khi đã lạc vào vườn hoang.
Chị từ lỡ bước sang ngang
Trời giông bão, giữa tràng giang, lật thuyền.
Xuôi dòng nước chảy liên miên.
Đưa thân thế chị tới miền đau thương.
Mười nǎm gối hận bên giường.
Mười nǎm nước mắt bữa thường thay canh.
Mười nǎm đưa đám một mình,
Đào sâu chôn chặt mối tình đầu tiên.
Mười nǎm lòng lạnh như tiền.
Tim đi hết máu, cái duyên không về.
Nhưng em ơi, một đêm hè.
Hoa xoan nở, xác con ve hoàn hồn.
Dừng chân trên bến sông buồn.
Nhà nghệ sĩ tưởng đò còn chuyến sang
Đoái thương thân chị lỡ làng.
Đoái thương phận chị dở dang những ngày.
Rồi... rồi ... chị nói sao đây!
Em ơi, nói nhỏ câu này với em...
... Thế rồi máu trở về tim
Duyên làm lành chị duyên tìm về môi.
Chị nay lòng ấm lại rồi.
Mối tình chết đã có người hồi sinh.
Chị từ dan díu với tình,
Đời tươi như buổi bình minh nạm vàng
Tim ai khắc một chữ Nàng,
Mà tim chị một chữ Chàng khắc theo...
Nhưng yêu chỉ để mà yêu
Chị còn dám ước một điều gì hơn?
Một lầm hai lỡ keo sơn
Mong gì gắn lại phím đờn ngang cung
Rồi đêm kia, lệ ròng ròng,
Tiễn đưa người ấy sang sông chị về.
Tháng ngày qua cửa buồng the,
Chị ngồi nhặt cánh hoa lê cuối mùa".
!!pagebreak!!
úp mặt vào hai bàn tay.
Chị tôi khóc suốt một ngày một đêm.
- Đã đành máu trở về tim
Nhưng khôn ướt nổi cánh chim giang hồ.
Người đi xây dựng cơ đồ...
Chị về giồng cỏ nấm mồ thanh xuân
Người đi khoác áo phong trần,
Chị về may áo liệm dần nhớ thương
Hồn trinh ôm chặt chân giường,
Đã cùng chị khóc đoạn đường thơ ngây.
Nǎm xưa đêm ấy giường này.
Nghiến rǎng nhắm mắt chau mày... cực chưa?
Thế là tàn một giấc mơ
Thế là cả một bài thơ não nùng!
Tuổi son má đỏ môi hồng.
Bước chân về đến nhà chồng là thôi!
Đêm qua mưa gió đầy giời,
Trong hồn chị, có một người đi qua...
Em về thương lấy mẹ già.
Đừng mong ngóng chị nữa mà uổng công.
Chị giờ sống cũng như không,
Coi như chị đã ngang sông đắm đò.




ooo

Lỡ duyên
Nguyễn Bính

Than ôi nàng sắp lấy chồng
Sắp mang pháo đỏ rượu hồng tiễn tôi
Xe hoa sắp đón nàng rồi
Mang nàng về với cuộc đời chồng con
Riêng tôi sắp sửa đón buồn
Để mang tim héo, để hồn hết mơ
Nàng đi còn có bao giờ
Ngoảnh trông lại kẻ se tơ lỡ làng?

Pháo ơi, đừng nổ rộn ràng
Đừng phô sắc thắm, đừng làm ta say
Biết đâu chịu khổ thế này
Thà rằng đừng sống những ngày yêu đương

Bao giờ cho vơi cơn buồn
Cho tan thương nhớ, cho hồn thảnh thơi?
Bao giờ ráo lệ nàng ơi!
Để tìm duyên mới cho tôi hết buồn



ooo

Lòng yêu đương
Nguyễn Bính

Yêu yêu yêu mãi thế này!
Tôi như một kẻ sa lầy trong yêu

Cao bao nhiêu thấp bấy nhiêu
Một hai ba bốn nǎm chiều rồi ... thôi.
Nơi này chán vạn hoa tươi
Để yên tôi hái đừng mời tôi lên
Một đi làm nở hoa sen
Một cười làm rụng hàng nghìn hoa mai
Hương thơm như thể hoa nhài
Những môi tô đậm làm phai hoa đào
Nõn nà như thể hoa cau
Thân hình yểu điệu ra màu hoa lan

Ai yêu như tôi yêu nàng
Họp nhau lại, họp thành làng cho xinh
Chung nhau dựng một trường đình
Thờ riêng một vị thần linh là nàng




ooo

Mưa
Nguyễn Bính


Nhá tối còn hơi rõ mặt người
Rào rào nghe rạng tiếng mưa rơi
Bước chân ngang ngõ đi vồi vội
Buồn ép vào đây ở với tôi?

Mưa thế mà to chảy nước sân
Giọt gianh dài xuống những dòng ngân
Từng con bong bóng lanh chanh nổi
Như mộng đời tôi vỡ vỡ dần.

Tối mịt không còn trông thấy mưa
Chỉ còn nghe thấy tiếng mưa thưa
Trong hơi chǎn ấm như hơi nắng
Ngủ chẳng về cho, ngủ giả vờ.

Mộng tan tành quá, đời tan tác
Hết cả thương em, cả nhớ nàng
Mưa cứ dẳng dai thì đến sáng
Vườn cam lại rụng ít hoa cam.

Sáng mai không có việc gì làm
Có việc ra vườn nhặt cánh cam
Rồi thắp hương lên làm Nguyệt lão
Se mùi thơm lại với mùi thơm.

ooo


Mưa xuân
Nguyễn Bính

Em là con gái trong khung cửi
Dệt lụa quanh nǎm với mẹ già
Lòng trẻ còn như cây lụa trắng
Mẹ già chưa bán chợ làng xa.

Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay
Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy
Hội chèo làng Đặng đi ngang ngõ
Mẹ bảo: "Thôn Đoài hát tối nay".

Lòng thấy giǎng tơ một mối tình
Em ngừng thoi lại giữa tay xinh
Hình như hai má em bừng đỏ
Có lẽ là em nghĩ đến anh.

Bốn bên hàng xóm đã lên đèn
Em ngửa bàn tay trước mái hiên
Mưa chấm bàn tay từng chấm lạnh
Thế nào anh ấy chả sang xem!

Em xin phép mẹ, vội vàng đi
Mẹ bảo xem về kể mẹ nghe.
Mưa bụi nên em không ướt áo
Thôn Đoài cách có một thôi đê.

Thôn Đoài vào đám hát thâu đêm
Em mải tìm anh chả thiết xem
Chắc hẳn đêm nay giường cửi lạnh
Thoi ngà nằm nhớ ngón tay em.

Chờ mãi anh sang anh chẳng sang
Thế mà hôm nọ hát bên làng
Nǎm tao bảy tuyết anh hò hẹn
Để cả mùa xuân cũng nhỡ nhàng!

Mình em lầm lũi trên đường về
Có ngắn gì đâu một dải đê!
áo mỏng che đầu mưa nặng hạt
Lạnh lùng thêm tủi với canh khuya

Bữa ấy mưa xuân đã ngại bay
Hoa xoan đã nát dưới chân giày
Hội chèo làng Đặng về ngang ngõ
Mẹ bảo: "Mùa xuân đã cạn ngày".

Anh ạ! Mùa xuân đã cạn ngày
Bao giờ em mới gặp anh đây?
Bao giờ hội Đặng đi ngang ngõ
Để mẹ em rằng hát tối nay?


ooo

Mắt nhung
Nguyễn Bính

Bao nǎm đi giữa kinh thành
Bao nǎm lẻ bóng, lẻ hình, lẻ đôi.
Cả kinh thành có những ai?
Cả kinh thành có một người mắt nhung!

Người ơi cứu vớt tôi cùng
Dành đôi mắt đẹp cho lòng rất đơn
Tôi còn mơ ước gì hơn!
Hai tay người chắp phím đờn cho tôi
Phải chǎng tôi đã yêu rồi?
Hồn xin qùi dưới mắt người từ đây

Đêm qua buồn quá tôi say
Đã mơ một giấc mơ đầy mắt nhung!


ooo

Một đêm li biệt
Nguyễn Bính

Còn đêm nay nữa mai đi,
Người xuôi thôi có mong gì gặp nhau,
Còn đêm nay nữa rồi sau,
Giang hồ ai biết ai đâu ai tìm?
Mịt mù tǎm cá bóng chim,
Chim bay dặm thẳm cá tìm sóng khơi.
Con tàu ngược, con tàu xuôi,
Con tàu chẳng đợi chờ tôi bao giờ?
Đi không kẻ đợi người chờ,
Bọt bèo trôi dạt bến bờ nào đây?
Đường xa mòn mỏi gót dày,
Tấm thân góc bể chân mây lạng lùng.
Mắt xanh mờ mịt bụi hồng,
Người đi là một tấm lòng theo đi.
Đã bao lần khóc biệt li,
Khóc lần này nữa còn gì nữa đâu?
Từ đây nắng héo mưa nhàu.
Một từ đây, một mối sầu từ đây.
Chén li ca uống cho say,
Lệ Giang Châu thấm cho đầy áo xanh,
Đưa nhau không có trường đình
Lầu hồng lưu lại chút tình phân li.
Hẹn thầm nhau một đêm kia,
Con tàu dừng lại, người đi lại về



ooo


Một mình
Nguyễn Bính


Người có đôi, ta rất một mình
Phong trần đâu dám mắt ai xanh
Đêm nay giǎng rụng về bên ấy
Gác trọ còn nguyên gió thất tình



ooo


Một nghìn cửa sổ
Nguyễn Bính

Một nghìn cái cửa sổ
Đều khép vào đêm qua
Một nghìn bàn tay ngà
Đã thò ra cửa sổ.

Một nghìn cái cửa sổ
Đều khép vào đêm nay
Lại nghìn cái bàn tay
ấy thò ra cửa sổ

Hỡi nghìn cái cửa sổ
Rồi khép vào bên trong
Có thấu tình ta không?
Có thấu tình ta khổ?

Đêm qua và đêm nay
Và nghìn đêm về trước
Tôi đi trên phố này
Tôi đi trên phố khác.

Để mở những bàn tay
Của những nàng gái đẹp
Để muốn rằng đêm nay
Cửa ai buồn chẳng khép

Cửa ai buồn chẳng khép
Cho lòng ta đêm nay
Để lòng ta đêm nay
Mất một người gái đẹp

Cửa hàng nghìn khép lại
Tất cả một đêm nay
Có lòng ta rồ dại
Mở ra muôn ngàn ngày...



ooo

Qua nhà
Nguyễn Bính

Cái ngày cô chưa có chồng
Đường gần tôi cứ đi vòng cho xa
Lối này lắm bưởi nhiều hoa...
(Đi vòng để được qua nhà đấy thôi)
Một hôm thấy cô cười cười
Tôi yêu yêu quá nhưng hơi mất lòng
Biết đâu, ồ chả nói chòng:
"Làng mình khối đứa phải lòng mình đây!"

Một nǎm đến lắm là ngày
Mùa thu mùa cốm vào ngay mùa hồng.

Từ ngày cô đi lấy chồng
Gớm sao có một quãng đồng mà xa
Bờ rào cây bưởi không hoa
Qua bên nhà thấy bên nhà vắng teo.

Lợn không nuôi, đặc ao bèo
Giầu không dây chẳng buồn leo vào giàn
Giếng thơi mưa ngập nước tràn
Ba gian đầy cả ba gian nắng chiều



ooo


Quê tôi
Nguyễn Bính

Quê tôi có gió bốn mùa
Có giǎng giữa tháng, có chùa quanh nǎm.
Chuông hôm, gió sớm, giǎng rằm:
Chỉ thanh đạm thế, âm thầm thế thôi.
Tôi về đây, đã lâu rồi,
Nằm trong cô tịch nhớ người phồn hoa
Tóc tơ, mình liễu da ngà,
Một người càng nhớ, càng xa một người
Ngày trông mây trắng bay hoài,
Đêm mơ áo trắng bay dài nǎm canh
Lòng vàng lạc cánh chim xanh,
Lạc từ cái ý chung tình lạc đi.
Chẳng điên chẳng dại là gì.
Bổng dưng mà biệt mà li mọi người.
Chưa xa đã nhớ nhau rồi.
Nữa là hơn một tháng giời xa nhau.

Người đi nghỉ mát những đâu,
Đồ Sơn, Tam Đảo, nhà lầu xe hơi:
ở đây, tôi chỉ đợi giời
Mưa vàng một trận là tôi lên đường
Sông ngang, núi trái bất thường,
Buồng the chẳng xót dậm trường thì thôi
Mai ngày tôi bỏ quê tôi,
Bỏ giǎng, bỏ gió, chao ôi! bỏ chùa.
Đem thân đi với giang hồ,
Sân ga phẳng lặng, bến đò lênh đênh.
Quê hương chẳng nhớ cũng đành
Cũng xin dâng cả chân tình cho ai

Nǎm nǎm mây trắng bay hoài
Hồn tôi áo trắng tang dài đêm đêm




ooo

Rắc bướm lên hoa
Nguyễn Bính

Ai đem rắc bướm lên hoa
Rắc bèo xuống giếng, rắc ta vào nàng?
Ai đem nhuộm lá cho vàng?
Nhuộm đời cho bạc, cho nàng phụ ta.


ooo


Tơ trắng
Nguyễn Bính

Tơ gạo phương xa tản mạn về,
Nắng về đồng lúa chín vàng hoe.
Một con diều giấy không ǎn gió,
õng ẹo chao mình xuống vệ đê.

Nàng đi trong nắng và trong gió,
Hương lúa thơm thơm vướng bước chân.
Tơ gạo lẳng lơ (hay bắt chước?)
vương vào mái tóc, vướng vào khǎn

Nàng dừng bước lại khẽ giơ tay,
Toan gỡ tơ ra trả gió bay.
Nàng nghĩ: "Vương chi tơ trắng nữa!
Tơ hồng ta sớm lỡ se dây".

Nhưng nàng lại nghĩ: "Tự ngày xưa...
Chôn chết yêu đương đến tận giờ,
Gặp gỡ hẳn duyên trời định trước,
Tội gì chẳng để tóc vương tơ!"

Tơ trắng vương trên mái tóc nàng,
Đưa nàng sang trọn bến đò ngang.
Yêu đương sống lại con người ấy
Lại thấy đời tươi tựa nắng vàng


ooo

Tương tư
Nguyễn Bính

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông,
Một người chín nhớ mười mong một người.
Gió mưa là bệnh của trời,
Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng.
Hai thôn chung lại một làng,
Cớ sao bên ấy chẳng sang bên này?
Ngày qua ngày lại qua ngày,
Lá xanh nhuộm đỏ thành cây lá vàng.
Bảo rằng cách trở đò giang,
Không sang là chẳng đường sang đã đành;
Nhưng đây cách một đầu đình,
Có xa xôi mấy mà tình xa xôi.
Tương tư thức mấy đêm rồi,
Biết cho ai biết, ai người biết cho.
Bao giờ bến mới gặp đò,
Hoa khuê các, bướm giang hồ gặp nhau.

Nhà em có một giàn giầu,
Nhà anh có một hàng cau liên phòng.
Thôn Đoài thì nhớ thôn Đông,
Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào?



ooo



Tựu trường
Nguyễn Bính

Những nàng thiếu nữ sông Hương
Da thơm là phấn môi hường là son
Tựu trường san sát chân thon
Lao xao nón mới màu sơn sáng ngời

Gió thu cứ mãi trêu ngươi
Đôi thân áo mỏng tơi bời bay lên
Dịu dàng đôi ngón tay tiên
Giữ hờ mép áo làm duyên qua đường


ooo


Thơ xuân
Nguyễn Bính

Đây cả mùa xuân đã đến rồi
Từng nhà mở cửa đón vui tươi
Từng cô em bé so màu áo,
Đôi má hồng lên nhí nhảnh cười.

Và tựa hoa tươi cánh nở dần
Từng hàng thục nữ dậy thì xuân
Đường hương thao thức lòng quân tử
Vó ngựa quen rồi ngõ ái ân.

Từng gã thư sinh biếng chải đầu
Một mình mơ ước chuyện mai sau
Lên kinh thi đỗ làm quan Trạng
Công chúa cài trâm thả tú cầu.

Có những ông già tóc bạc phơ
Rượu đào đôi chén bút đề thơ
Những bà tóc bạc hiền như phật
Sắm sửa hành trang trẩy hội chùa.

Pháo nổ đâu đây khói ngợp trời
Nhà nhà đoàn tụ dưới hoa tươi
Lòng tôi như cánh hoa tiên ấy
Một áng thơ đề nét chẳng phai.



ooo

Thư cho chị
Nguyễn Bính

Viết cho chị cánh thư này,
Một đêm lữ thứ, em say rượu cần.
Nhớ người cách một mùa xuân,
Hình như người đã một lần sang sông.

ồ! Say! thương nhớ vô cùng,
Rượu say lệ ướt khǎn hồng chị ơi!
Làm sao giấc ngủ không dài?
Mà đêm không ngắn, mà trời cứ mưa?

Làm sao em sống như thừa?
Cố đem men rượu tẩm vừa lòng đau.
Kể từ hai đứa thôi nhau.
Em thường chẳng có đêm nào không say.

Sao em đơn chiếc thế này?
Sao em lại khóc như ngày chị đi...?
ở đây còn có vui gì!
Vườn dâu xa vắng, lối về chị xa.

Con đường sang xóm Trữ La,
Cách một ngày ngựa với ba ngày đò.
Lúc này em nghĩ mà lo
Cứ thương nhớ mãi mà cho hết đời!
Hôm qua có chuyến đò xuôi,
Toan về Hà Nội lại thôi không về.
Em trồng được một cây lê,
Hẹn bốn nǎm nữa thì về hái hoa.
Nhưng là vườn đất người ta,
Mình là khách trọ một và đêm thôi.
Sáng mai có lẽ em xuôi
Nếu không đãng trí và trời không mưa.

Nhưng mà khǎn gói gió đưa
Lại về Hà Nội, thì chưa muốn về.
Đò thuê, ngày ngựa cũng thuê,
Sang nhìn qua kẻ lỗi thì sang sông.

ồ! Say thương nhớ vô cùng
Rượu hay lệ ướt khǎn hồng chị cho?




ooo

Thư lá vàng
Nguyễn Bính

Ngồi trên bến gió chờ nàng
Lá đưa thuyền lá vàng sang bến nào?
Bờ sông thấp, nước sông cao
Lá thuyền này đã trôi vào bến anh
Vớt lên, thả xuống sao đành
Anh gửi cho mình giữ lấy mình ơi!
Nàng đẩy một chiếc lá rơi
Không, không, không phải, giấy trời thư anh.

ooo


Thôi nàng ở lại
Nguyễn Bính

Hoa đào từng cánh rơi như tưới
Xuống mặt sân rêu những giọt buồn,
Như những tim tình tan vỡ ấy,
Nhện già giǎng mắc sợi tơ đờn.

Nàng đến thǎm tôi một buổi chiều,
Những mong chắp nối lại tơ yêu.
Nhưng tôi không dám, tôi không thể...
Chắp nối bao nhiêu khó bấy nhiêu!

Nàng hỡi tôi không thể dối nàng,
Dối tôi mà lại nói yêu đương.
Tôi giờ như một người tang tóc
Chả dám cùng ai dệt mộng vàng.

Nàng hãy vì tôi đoạn một lời:
"Từ nay nàng đã hết yêu tôi,
Từ nay ta sẽ xa nhau mãi
Và sẽ quên nhau đến trọn đời."

Nàng hãy đi xây lại cuộc đời
Rồi đây ai nhắc đến tên tôi
Và ai có hỏi: "là ai nhỉ?"
Nàng lạnh lùng cho: "Chả biết ai! "

Tôi sẽ đi đây, tôi sẽ quên
Trọn đời làm một kẻ vô duyên
Trọn đời làm một thân cô lữ
ở mọi đường xa, ở mọi miền...

Ai đi chắp lại cánh hoa rơi?
Bắt bóng chim sa tận cuối giời?
Có lẽ ngày mai thuyền ngược sớm
Thôi nàng ở lại để... quên tôi.



ooo


Thu rơi từng cánh
Nguyễn Bính

Mùa thu hoa cúc lại tàn
Thuyền ai buộc mãi bên làn cây cong!
Người về để lạnh phòng không
Thu rơi từng cánh cho lòng nhớ thương,
Có người cung nữ họ Vương
Lên lầu nhìn dải sông Hương nhớ nhà.



ooo

Thời trước
Nguyễn Bính

Sáng giǎng chia nửa vườn chè
Một gian nhà nhỏ đi về có nhau
Vì tằm tôi phải chạy dâu
Vì chồng tôi phải qua cầu đắng cay
Chồng tôi thi đỗ khoa này
Bõ công đèn sách từ ngày lấy tôi
Kẻo không rồi chúng bạn cười
Rằng tôi nhan sắc cho người say sưa.
Tôi hằng khuyên sớm khuyên trưa
"Anh chưa thi đỗ thì chưa động phòng"
Một quan là sáu trǎm đồng
Chắt chiu tháng tháng cho chồng đi thi.
Chồng tôi cưỡi ngựa vinh qui
Hai bên có lính hầu đi dẹp đường.
Tôi ra đón tận gốc bàng
Chồng tôi xuống ngựa, cả làng ra xem.
Đêm nay mới thật là đêm
Ai đem giǎng giãi lên trên vườn chè



ooo

Thoi tơ
Nguyễn Bính

Em lo gì giời gió
Em lo gì giời mưa
Em buồn gì mùa hạ
Em tiếc gì mùa thu

Em cứ yêu đời đi
Yêu đời như thuở nhỏ
Rồi để anh làm thơ
Và để em dệt lụa

Lụa dệt xong may áo
áo anh và áo em
May áo nếu lụa thiếu
Xe tơ em dệt thêm

Thơ làm xong anh đọc
Bên anh em lắng nghe
Và để lòng thổn thức
Theo dòng âu yếm kia

Mộng đẹp theo ngày tháng
Đi êm đềm như thơ
Khác nào trên khung cửi
Qua lại chiếc thoi đưa...




ooo

Tì bà truyện
Nguyễn Bính

...Ngẩn ngơ bốn mắt trao nhìn
Đôi môi hé nụ cười duyên não nùng!
Bên ngoài mưa gió mùa đông
Lò hương đã nguội, sáp hồng thì vơi.
Màn the đôi cánh buông rồi
Chǎn hương gối phấn một trời phấn hương
Mắt ngà men rượu yêu đương
Thái sinh dần rõ Ngũ Nương nõn nà.(1)
Tóc nhung viền suốt thân ngà
Nhuỵ hồng e ấp, tình hoa đầu mùa.
Rùng mình như nếm mơ chua
Cái tê tái muốn vỡ bờ hợp hoan.
Nóng sôi ý phượng tình loan
Hỡi ôi! bó sát đôi làn cánh tay!
Thèm mà nín, khát mà say
Xôn xang nhựa mạnh tuôn đầy búp tơ.
Mày cao đôi má chín nhừ
Tân nhân ứa lệ, hoen mờ mắt xanh.
thoắt mà đêm đã tàn canh
sáng bong bóng cá, qua mành mưa bay
nhành hoa tươi ngại ánh ngày
Tiếng gà ướt mượt, giọng đầy nước mưa.




ooo


Tình tôi
Nguyễn Bính

Tình tôi là giọt thuỷ ngân
Dù nghiền chẳng nát dù lǎn vẫn tròn
Tình cô là đóa hoa đơn
Bình minh nở để hoàng hôn mà tàn.

Lòng tôi rối những tơ đàn
Cao vời những ước đầy tràn những mơ
Lòng cô chẳng có dây tơ
Ước sao đến thấp mà mơ đến nghèo.

Hồn tôi giếng ngọt trong veo
Trǎng thu trong vắt biển chiều trong xanh
Hồn cô cát bụi kinh thành
Đa đoan vó ngựa chung tình bánh xe




ooo


Tôi còn nhớ lắm
Nguyễn Bính

Tôi còn gì nữa là tôi!
Thuyền quyên nàng vẫn là người thuyền quyên.
Mùa xuân ấy nàng se duyên
Có đình đổi kiệu, có đèn giǎng hoa.
Tóc tôi để bạc cho già
Đời tôi để rụng cho là đời tôi.
Còn nên nói nữa hay thôi
Gặp nhau một chuyến đò rồi quên nhau.

Tưởng rằng bền, ngỡ rằng lâu
Lửa giầu sang đốt cháy cầu tơ duyên.
Mong chi chắp lại cho liền?
Chín mươi oan khổ đầy lên xứ lòng.
Lều tranh tất cả than hồng
Một trang gió lạnh, mấy dòng thơ mưa
Hỏi rằng tôi đã quên chưa
Tôi còn nhớ lắm và thưa: rất buồn!

ooo

Trường huyện
Nguyễn Bính

Học trò trường huyện ngày nǎm ấy
Anh tuổi bằng em lớp tuổi thơ
Những buổi học về không có nón
Đội đầu chung một lá sen tơ

Lá sen vương vấn hương sen ngát
ấp ủ hai ta chút nhụy hờ
Lũ bướm tưởng hoa cài mái tóc
Theo về tận cửa mới tan mơ

Em đi phố huyện tiêu điều lắm
Trường huyện giờ xây kiểu khác rồi
Mà đến hôm nay anh mới biết
Tình ta như chuyện bướm xưa thôi.


ooo


Trời trở gió
Nguyễn Bính

Lá tre rơi xuống đều đều
Cổng làng buông xuống, mưa chiều đổ nhanh
Sân mòn lớp lớp rêu xanh
Le te đàn vịt chạy quanh cửa chuồng
Mấy chiều vắng bặt hơi chuông
Sư bà khuyên giáo thập phương chửa về
Một mình nói, một mình nghe
Ông đồ gấp lịch: "Ngày kia tiểu hàn"
Cô Thơ gái đẹp nhất làng
Nghe trời trở gió may quàng áo bông
Lạnh rồi sắp sửa mùa đông
Người ta sắp sửa lấy chồng hay chưa?
Vội vàng chi mấy cô Thơ
áo bông tuy ấm nhưng chưa bằng chồng
Tôi cầu trời mất mùa đông
Cố nhân xa lắm, áo bông rách rồi


ooo

Truyện cổ tích
Nguyễn Bính

Em ạ! Ngày xưa vua nước Bướm
Kén nhân tài mở Điệp lang khoa
Vua không lấy trạng, vua thề thế
Con bướm vàng tuyền đậu Thảm hoa.

Vua liền gọi gả con gái yêu
Nàng đẹp như em, chả nói điêu
Vua nuông hai vợ chồng phò mã
Cho nhởn xem hoa sớm lại chiều.

Một hôm hai vợ chồng quan Thám
Mê mải xem hoa lạc lối về
Vợ khóc: "Mình ơi! Em hãi lắm!"
Trời chiều lạc lối tới vườn lê.

Vườn đầy hoa trắng như em ấy
Bỗng một bà tiên hiển hiện ra
Sao mà đẹp thế! Tiên mà lại!
Nữ chúa vườn lê đi thǎm hoa.

Bà thấy vợ chồng con bướm dại
Sụt sùi ngồi khóc dưới hoa lê
Đến bên âu yếm bà thương hại:
"ý hẳn hai con lạc lối về?

"Đây về nước Bướm đường thì xa
"Về tạm nhà ta ngủ với ta
"Có đủ chǎn thêu cùng gối gấm
"Có nhiều bánh ngọt ướt hương hoa...

Đêm ấy chǎn êm và gối êm
Vợ chồng ǎn bánh với bà tiên
Ǎn xong thoắt chốc liền thay lốt
Chồng hoá làm anh, vợ hoá em




ooo

Vũng nước
Nguyễn Bính

Hồn tôi như vũng nước đầy
Em như cữ nắng bảy ngày chưa thôi
Nắng đưa vũng nước lên giời
Làm mây lơ lửng để rồi làm mưa
Vũng khô nǎm đợi mười chờ
Mưa sang xứ khác. Ai ngờ hồn tôi.


ooo


Vâng
Nguyễn Bính

Lạ quá! Làm sao tôi cứ buồn?
Làm sao tôi cứ khổ luôn luôn?
Làm sao tôi cứ tương tư mãi,
Người đã cùng tôi phụ rất tròn?

Thì ra chỉ có thế mà thôi?
Yêu đấy? không yêu đấy, để rồi,
Mắc hẳn đường tơ sang cửi khác,
Dệt từng tấm mộng để dâng ai.

Khuyên mãi son cho chữ "ái tình"!
Mộng lòng trang điểm mãi cho xinh.
Có người, đêm ấy, khoe chồng mới:
"Em chửa yêu ai, mới có mình"

Có người trong gió rét mùa đông
Chǎm chỉ đan cho trọn áo chồng,
Còn bảo: "Đường len đan vụng quá!
Lần đầu đan áo kiểu đàn ông".

Vâng, chính là cô chửa yêu ai,
Lần đầu đan áo kiểu con trai.
Tôi về thu cả ba đông lại,
Đốt hết cho cô khỏi thẹn lời!


ooo

Vì em
Nguyễn Bính

Vì em là một bài thơ
Vì em là một giấc mơ khôn cùng
Tôi xin ôm lấy vào lòng
Tôi xin giữ lấy trọn vòng thời gian
Tôi xin sung sướng vô vàn
Để ca ngợi, để mơ màng em luôn
Tôi xin dành một chiếc hôn
Đặt lên tất cả tâm hồn thơ ngây
Tôi xin dâng cả bàn tay
Nhẩn nhơ ràng buộc chuỗi ngày lơ thơ
Tôi xin kính cẩn vọng thờ
Thắp hương cầu nguyện bên bờ sông yêu
Nhưng đau lòng biết bao nhiêu!
Người tôi yêu chỉ biết yêu như người
Chỉ cho tôi những nụ cười
Chỉ cho được những lời ái ân
Bắt tôi dan díu lụy trần
Bắt tôi chiều chuộng tấm thân nõn nà
Bắt tôi sống giữa phồn hoa
Giữa nơi cát bụi nhưng mà than ôi!
Ngẩn ngơ đứng giữa chợ đời
Tôi tìm đâu thấy mảnh trời thần tiên

Tôi tìm đâu thấy Đào Nguyên
Hỡi chàng Lưu, chúng ta điên mất rồi
Còn lo ân ái với đời
Còn toan ân ái với người trần gian
Giấc mơ đến thế là tan
Bài thơ đến thế là tàn bài thơ
Tôi xin em chớ đợi chờ
Tôi còn theo đuổi giấc mơ khôn cùng


ooo

Vu quy
Nguyễn Bính

Tháng chạp cho cải hoa vàng
Cho cam da đỏ, cho nàng vu quy
Nàng về mãi xứ bên kia
Cam thôi màu đỏ, bướm chê hoa vàng
Sáng nay sương suống đâỳ làng
Tưởng như khói pháo đưa nàng nǎm xưa
Nàng về kẻ đón người đưa
Tôi chờ gì nữa mà chưa giang hồ?
Sông Thương cách mấy lần đò
Chợ Hoàng họp mãi bao giờ cho tan!


ooo

Xuân về
Nguyễn Bính

Đã thấy xuân về với gió đông
Với trên màu má gái chưa chồng
Bên hiên hàng xóm cô hàng xóm
Ngước mắt nhìn giời đôi mắt trong

Từng đàn con trẻ chạy xun xoe
Mưa tạnh trời quang nắng mới hoe
Lá nõn nhành non ai tráng bạc
Gió về từng trận gió bay đi

Thong thả dân gian nghỉ việc đồng
Lúa thì con gái mượt như nhung
Đầy vườn hoa bưởi hoa cam rụng
Ngào ngạt hương bay, bướm vẽ vòng

Trên đường cát mịn một đôi cô
Yếm đỏ khǎn thâm trẩy hội chùa
Gậy trúc dắt bà già tóc bạc
Tay lần tràng hạt miệng nam mô.

ooo

Một trời quan tái
Nguyễn Bính

Chiều lại buồn rồi, em vẫn xa
Lá rừng thu đổ, nắng sông tà
Chênh vênh quán rượu mờ sương khói
Váng vất thôn sâu quạnh tiếng gà.

Tôi đi mãi mãi vào sơn cước
Em vuốt tua rèm cửa vọng lâu
Lá úa kinh thành rơi ngập đất
Lòng vàng hỏi vẫn nhớ thương nhau?

Có những mâm cau phủ lụa điều
Đi vào trong gió lạnh hiu hiu
Những xe hoa cưới, sao mà đẹp!
Cửa kính huy hoàng vạt áo thêu.

Em có buồn chǎng? Tôi vẫn xa
Chiều nay say nhắp chén quan hà
Bao giờ cau được tươi màu lụa
Được đón em bằng xe kết hoa?

Thân em là liễu dạ em tơ
Mềm yếu bền chǎng với đợi chờ?
Chua xót lòng tôi mơ ước mãi
áo bào nguyệt bạch ngựa kim ô!

Tôi lạnh đầu sông giá ngọn nguồn
Nhớ nhà thì ít, nhớ em luôn
Chênh vênh bóng ngả sầu lau lách
Chiều ngái hương rừng lối nhạt son

Đã mấy nǎm rồi thương mến nhau
Em còn thơ dại biết chi đâu!
Đến nay ba bảy mai đương độ
Ai đánh em bằng giá ngọc châu?

Châu ngọc làm sao hái được nhiều
Tôi là thi sĩ của thương yêu
Lấy đâu xe cưới ngời hoa trắng?
Với những mâm cau phủ lụa điều?

Chiều nay... thương nhớ nhất chiều nay
Thoáng bóng em trong cốc rượu đầy
Tôi uống cả em và uống cả
Một trời quan tái, mấy cho say!




ooo


Mai tàn
Nguyễn Bính

Hoa mai trắng xóa dưới chân đồi,
Theo gió xuân đưa rụng tả tơi...
Nàng hỡi! Xuân nay nàng có nhớ
Xuân xưa ai nhặt cánh hoa mai?

Gói lại, thân đưa đến tận nàng.
Nàng ơi! Nay những cánh mai tàn.
Nhặt trên đồi nọ, trong khi đó
Nhắn bảo: "tình duyên tôi lỡ làng"

Ai đi tha thiết vời giầu sang
Chỉ thắm se rồi lại dở dang...
Thôi nhé! Từ nay tôi chả dám
Ngửa tay xin một trái tim vàng

Của người đẹp nữa! Vì người đẹp
Đâu muốn tim vàng ở mái tranh!
Với cảnh ngựa xe, hài hán ấy,
Lòng ai riêng bạc, mắt ai xanh.

Ngày đó, ta đi... một buổi chiều,
Ta đi theo đuổi mộng cao siêu
Quên hình ảnh cũ, quên tình cũ,
Lơ đãng như người chửa biết yêu.

Đã mấy nǎm quên hận cũ rồi,
Chiều này dừng bước ở chân đồi,
Thấy hoa mai trắng, lòng ta nhớ...
Đốm lửa tinh duyên dậy sáng ngời.

Ta ngồi xuốn đó nhặt hoa mai.
Hoa nhặt bây giờ để tặng ai?
Lòng đã không mong yêu dấu nữa
Hay gì tô lại bức tranh phai!



ooo


Mùa xuân xanh
Nguyễn Bính

Mùa xuân là cả một mùa xanh
Giời ở trên cao, lá ở cành
Lúa ở đồng tôi và lúa ở
Đồng nàng và lúa ở đồng anh

Cỏ nằm trên mộ đợi thanh minh
Tôi đợi người yêu đến tự tình
Khỏi lũy tre làng tôi nhận thấy
Bắt đầu là cái thắt lưng xanh


ooo

Nàng đi lấy chồng
Nguyễn Bính

Hôm nay ǎn hỏi tưng bừng
Ngày mai thì cưới, độ chừng ngày kia
Nàng cùng chồng mới nàng về
Rồi cùng chồng mới nàng đi theo chồng
Tôi về dạm vợ là xong
Vợ người làng, vợ xóm Đông quê mùa
Vợ tôi không đợi, không chờ
Không nhan sắc lắm, không thơ mộng gì
Lấy tôi bởi đã đến thì
Lấy tôi không phải bởi vì yêu tôi
Hôm nay tôi lấy vợ rồi
Từ đây tôi sẽ là người bỏ đi
Pháo ơi, mày nổ làm gì?
Biến ra tất cả pháo xì cho tao!



ooo

Nàng Tú Uyên
Nguyễn Bính

Tú Uyên ơi!
Cả một mùa mai trắng rụng rồi.
Cả một mùa sen đang nở rộ,
Bốn mùa trở lại một thân tôi.

Tôi xuôi ngược mãi bến sông nàng,
Quên cả thời gian, cả thế gian.
Có một đêm kia trời nổi gió,
Bến không đèn đóm để tôi sang.

Rồi đã nhiều đêm, đã lắm đêm,
Bến nàng toan trẩy khách không quen.
Riêng tôi thuyền bé con thuyền bé,
Cắm mãi sào đây đợi gió yên


ooo

Người con gái ở lầu hoa
Nguyễn Bính

Nhà nàng ở gốc cây mai trắng,
Trên xóm mai vàng dưới đế kinh.
Có một buổi chiều qua lối ấy,
Tôi về dệt mãi mộng ba sinh.

Tôi rót hồn tôi xuống mắt nàng.
Hồn tôi là cả một lời van.
Tôi van nàng đấy! Van nàng đấy!
Ai có yêu đương chả vội vàng?

Tôi rót hồn tôi xuống đã nhiều,
Hồn tôi còn có được bao nhiêu?
Tôi đi sợ cả lời tôi nói,
Sợ cả gần nàng, sợ cả yêu.

Nàng có bao giờ nghĩ đến không?
Không, nàng đan áo suốt mùa đông,
Mùa xuân qua cửa, tôi qua cửa,
Nàng chả nhìn cho, đến não nùng!

Tôi mỉa mai tôi, oán trách tôi
Làm sao tôi lại cứ câm lời?
Thì trǎm con gái, nghìn con gái
Nàng cũng là người con gái thôi.

Có một nghìn đêm tôi chiêm bao,
Ba đêm nay khóc với mưa rào,
Đêm nay mắt đỏ rồi, mưa tạnh,
Tôi khóc âm thầm dưới bóng sao.

Nàng ở lầu hoa ở đệm bông,
Có đêm nào nghĩ đến tôi không?
Không không, chả có đêm nào cả,
Chả có đêm nào hé cánh song...



ooo

Người hàng xóm
Nguyễn Bính

Nhà nàng ở cạnh nhà tôi
Cách nhau cái giậu mùng tơi xanh rờn
Hai người sống giữa cô đơn
Nàng như cũng có nỗi buồn giống tôi.

Giá đừng có giậu mùng tơi
Thế nào tôi cũng sang chơi thǎm nàng
Tôi chiêm bao rất nhẹ nhàng
Có con bướm trắng thường sang bên này...

Bướm ơi, bướm hãy vào đây
Cho tôi hỏi nhỏ câu này chút thôi
Chả bao giờ thấy nàng cười
Nàng hong tơ ướt ra ngoài mái hiên

Mắt nàng đǎm đắm trông lên
Con bươm bướm trắng về bên ấy rồi
Bỗng dưng tôi thấy bồi hồi
Tôi buồn tự hỏi: hay tôi yêu nàng?

Không, từ ân ái nhỡ nhàng
Tình tôi than lạnh tro tàn làm sao!
Tơ hong nàng chả cất vào
Con bươm bướm trắng hôm nào cũng sang.
Mấy hôm nay chẳng thấy nàng
Giá tôi cũng có tơ vàng mà hong
Cái gì như thể nhớ mong?
Nhớ nàng, không, quyết là không nhớ nàng

Vâng, từ ân ái nhỡ nhàng
Lòng tôi riêng nhớ bạn vàng ngày xưa.
Tầm tầm giời cứ đổ mưa
Hết hôm nay nữa là vừa bốn hôm!

Cô đơn buồn lại thêm buồn
Tạnh mưa bươm bướm biết còn sang chơi?

Hôm nay mưa đã tạnh rồi
Tơ không hong nữa, bướm lười không sang
Bên hiên vẫn vắng bóng nàng
Rưng rưng tôi gục xuống bàn... rưng rưng
Nhớ con bướm trắng lạ lùng
Nhớ tơ vàng nữa, nhưng không nhớ nàng
Hỡi ơi bướm trắng tơ vàng
Mau về mà chịu tang nàng đi thôi
Đêm qua nàng đã chết rồi
Nghẹn ngào tôi khóc, quả tôi yêu nàng
Hồn trinh còn ở trần gian
Nhập về bướm trắng mà sang bên này



ooo



Nhạc xuân
Nguyễn Bính

Hôm nay là xuân, mai còn xuân
Xuân đã sang đò nhớ cố nhân
Người ở bên kia sông cách trở
Có về Chiêm Quốc như Huyền Trân?

Hôm nay là xuân, mai còn xuân
Phơi phới mưa xa nhớ cố nhân
Phận gái ví theo lề ép uổng
Đã về Chiêm Quốc như Huyền Trân?

Hôm nay là xuân, mai còn xuân
Lǎng lắc đường xa nhớ cố nhân
Nay đã vội quên tình nghĩa cũ
Mà về Chiêm Quốc như Huyền Trân?

Hôm nay là xuân, mai còn xuân
Một cánh đào rơi nhớ cố nhân
Cung nữ như hoa vườn Thượng Uyển
Ai về Chiêm Quốc với Trân?

Hôm nay là xuân, mai còn xuân
Rượu uống say rồi nhớ cố nhân
Đã có yêu nhau là đến thế
Đừng về Chiêm Quốc nhé Huyền Trân!

Đừng về Chiêm Quốc nhé Huyền Trân
Ta viết thơ này gửi cố nhân
Nǎm mới tháng giêng mồng một tết
Còn nguyên vẹn cả một mùa xuân



ooo

Nhầm
Nguyễn Bính

Nhà tôi có một vườn dâu
Có giàn đỗ ván có ao cấy cần
Hoa đỗ ván nở mùa xuân
Lứa dâu tháng tháng, lứa cần nǎm nǎm
Em tôi là gái mười lǎm
Quét sân, chạy chợ, chǎn tằm sớm trưa
Thầy tôi dạy học chữ nho,
Dạy dǎm ba đứa học trò loanh quanh,
Có gì tiếng cả nhà thanh,
Cơm ǎn đủ bữa, áo lành đủ thay.
Còn tôi sống sót là may
Mẹ hiền mất sớm, giời đầy làm thơ.
Con tằm được mấy tiền tơ?
Chao ôi! Mà ước mà mơ lấy nàng!
Giầu sang kiếm chốn giầu sang
Vẫn tin tưởng chứ: Là nàng lấy tôi
Mấy khoa thi chót thầy ơi!
Thầy không thi đỗ để rồi làm quan
Để rồi lắm bạc nhiều vàng.
Để cho con lấy được nàng, thầy ơi!
Nàng mà làm dâu nhà tôi
Vườn dâu nó thẹn với đôi tay ngà
Ai thề như mới hôm qua:
"Lấy nhau không được chẳng thà chết đi!"

Mà thôi nhắc lại làm gì
Thế gian chán vạn kẻ thề có sao!
Nhà tôi không bán vườn đâu
Tháng hai giàn đỗ bắt đầu ra hoa
Nǎm nay tôi phải về nhà
Đợi xem giàn đỗ ra hoa có nhầm...





ooo


Nhặt nắng
Nguyễn Bính

Cô gái nhà ai ở xóm Đông,
Sang đây một sớm nắng vàng trong,
Cùng hai cô bạn bên bờ giếng,
Nhặt nắng trong cây kể truyện lòng.

Tôi về dưỡng bệnh ở nơi đây,
Nhà trọ thân đơn tối lại ngày.
Từ buổi nhìn qua song cửa sổ,
Bệnh dường như khỏi, dạ như say.

Tôi ở thôn Đoài, cô thôn Đông,
Biết còn gặp gỡ được nhau không?
Cách hai bờ giếng nhưng xa cách.
Như kẻ đầu sông kẻ cuối sông.

Giếng cạn nên khôn thả lá vàng
Khôn nhờ gió sớm nhắn tin sang
Lá ơi và gió ơi! Tôi biết
Tình chửa chung đôi đã lỡ làng.

Cô chẳng bao giờ biết đến tôi,
Mà tôi dan díu mấy đêm rồi.
Mấy đêm dan díu người trong mộng.
Mộng tỉnh canh tàn châu lệ rơi.

Chòm hoa dâm bụt bên bờ giếng,
Nở đỏ như muôn mảnh lụa điều.
Tôi dối lòng tôi nên chẳng dám.
Nhận là mình đã bắt đầu yêu.

Nhà trọ từ nay thêm bóng cô,
Nhưng tôi hồn mất tự bao giờ!
Tôi mong nhớ lắm, tôi mong mỏi
Một buổi nào đây chẳng hẹn hò

Cô lại sang đây, cô lại ngồi
Bên bờ giếng nhặt nắng vàng rơi.
Nắng vàng rơi mãi bên bờ giếng
Sao nắng vàng không hẹn một lời?

Tình có cho đi, chẳng có về.
Lòng kêu gọi mãi chẳng ai nghe.
Cho nên từ đấy tôi ngơ ngẩn,
Làm những bài thơ lạc cả đề




ooo

Nhớ
Nguyễn Bính


Ví chǎng nhớ có như tơ nhỉ
Em thử quay xem được mấy vòng
Ví chǎng nhớ có như vừng nhỉ
Em thử lào xem được mấy thưng!

Anh ơi! Em nhớ em không nói
Nhớ cứ đầy lên cứ rối lên
Từ đấy về đây xa quá đỗi
Đường đi bằng ngựa hay bằng thuyền?

Gieo thoi gieo thoi lại gieo thoi
Nhớ nhớ mong mong mãi mãi rồi
Thoi ạ làm sao thoi lại cứ
Đi về giǎng mắc để trêu tôi ?

Hôm qua chim khách đậu trên cành
Kêu mãi làm em cứ tưởng anh
Nội nhật hôm qua về tới bến
Ai ngờ chim khách cũng không linh!

Anh bốn mùa hoa em một bề
Anh muôn quán trọ, em thâm khuê
May còn hơn được ai sương phụ
Là nhớ người đi có thể về




ooo

Nhỡ nhàng
Nguyễn Bính

Công tôi xe chỉ vót nan
Phất diều mướn gió nơi nàng thả chơi
Nỡ nào tắt gió nàng ơi!
Cho diều tôi xuống, cho tôi nhỡ nhàng.

ooo


Những bóng người trên sân ga
Nguyễn Bính

Những cuộc chia lìa khởi tự đây
Cây đàn sum họp đứt từng dây
Những đời phiêu bạt thân đơn chiếc
Lần lượt theo nhau suốt tối ngày.

Có lần tôi thấy hai cô gái
áp má vào nhau khóc sụt sùi
Hai bóng chung lưng thành một bóng
"Đường về nhà chị chắc xa xôi?"

Có lần tôi thấy một người yêu
Tiễn một người yêu một buổi chiều
ở một ga nào xa vắng lắm
Họ cầm tay họ bóng xiêu xiêu.

Hai người bạn cũ tiễn chân nhau
Kẻ ở trên toa kẻ dưới tàu
Họ giục nhau về ba bốn bận
Bóng nhoà trong bóng tối từ lâu.

Có lần tôi thấy vợ chồng ai
Thèn thẹn đưa nhau bóng chạy dài
Chị mở khǎn giầu anh thắt lại:
"Mình về nuôi lấy mẹ, mình ơi."

Có lần tôi thấy một bà già
Đưa tiễn con đi trấn ải xa
Tầu chạy lâu rồi bà vẫn đứng
Lưng còng đổ bóng xuống sân ga.

Có lần tôi thấy một người đi
Chẳng biết về đâu nghĩ ngợi gì
Chân bước hững hờ theo bóng lẻ
Một mình làm cả cuộc phân li.

Những chiếc khǎn màu thổn thức bay
Những bàn tay vẫy những bàn tay
Những đôi mắt ướt tìm đôi mắt
Buồn ở đâu hơn ở chốn này?



ooo

Nhà cô thôn nữ
Nguyễn Bính

Vợ tôi chỉ thích quay tơ,
Chỉ quen kéo kén, chỉ ưa chǎn tằm.
Vợ tôi dệt lụa quanh nǎm
Chỉ hiềm một nỗi không làm được thơ
Rõ rành điều nhặt, điều thưa,
Mình tôi thơ cũng đủ thừa thanh danh
Vợ tôi dệt lụa cho nhanh
Quay tơ cho nhẹn để lành áo tôi

Sang nǎm ra ở riêng rồi
Vợ tôi dệt lụa, tôi ngồi làm thơ.
Lụa may áo, bán còn thừa
Tôi đem thay giấy viết thơ chung tình.
Giǎng câu này dưới mái gianh:
"Nhà cô thôn nữ, vợ anh học trò".


ooo

Nuôi bướm
Nguyễn Bính

Cả mùa xuân thắm đã trôi đi
Giếng ngọc, hương sen muốn dậy thì
Sực nhớ lời xưa tôi có hẹn
Một bài thơ mới để dâng Nhi.

Tôi đến thǎm Nhi giữa nắng hồng
Với bài thơ mới sắp làm xong
Nỡ nào Nhi lại đi xa vắng
Bình lạnh hoa tươi, tôi nhớ nhung.

Thiếu một vần thôi đủ dở dang
Tay ai giǎng mắc hộ dây đàn?
Đường sang xứ ấy nhiều hoa lắm
Nhi bắt cho tôi chiếc bướm vàng.

Tay áo giang hồ tôi sẽ nuôi
Bướm vàng như thể đứa con côi
Nơi nào xa vắng Nhi, tôi hỏi,
Nó nói: "Cô Nhi đã bắt tôi".

Mấy tiếng đơn sơ ấy đủ rồi,
Đủ là thơ mới của lòng tôi,
Có ai điên dại như tôi nhỉ?
Nuôi bướm làm con để nhớ người!

ooo

"Nắng mưa là bệnh của trời"
Khổ thân là bệnh của người dân oan !!!

Nguyễn Bính




“Ta đi nhưng biết về đâu chứ
Đã dấy phong yên lộng bốn trời
Thà cứ ở đây ngồi giữa chợ
Uống say mà gọi thế nhân ơi
Thế nhân mắt trắng như ngân nhũ
Ta với nhà ngươi cả tiếng cười
Ngươi ơi! Hề! Ngươi ơi
Ngươi sang bên ấy sao mà lạnh
Nhịp trúc ta về lạnh mấy mươi…”
(Trích “Hành phương Nam”)



Nguyễn Bính: Làm thơ, viết văn. Sinh năm 1919 tại làng Thiên Vinh, huyện Vụ Bản, Nam Định. Mất ngày: 20.1.1966 tại Hà Nội.

Tác phẩm: Lỡ bước sang ngang, thơ (Lê Cường xuất bản, 1940), Tâm hồn tôi, thơ (Lê Cường xuất bản, 1940), Hương cố nhân (Á Châu xuất bản, 1941),Bóng giai nhân (Kịch thơ), Mây Tần, thơ (Á Châu xuất bản, 1942), Đêm sao sáng, thơ (Văn học Hà Nội, 1963), Một ngàn cửa sổ (thơ), Tập thơ yêu nước, Sóng biển cỏ (thơ)


Nguyễn Bính
Một thiên tài lỡ dở

Thú thật, trong những năm tháng dài của Hà Nội ngày xưa, trong dòng sông hạn hẹp của văn nghệ tiền chiến, anh em dễ quen, dễ gặp vì chẳng có bao người, thế mà riêng tôi, đối với Nguyễn Bính gần như vẫn còn xa lạ.

Tôi chỉ gặp Bính có hai lần. Lần đầu trên chuyến xe điện từ Hà Đông ra Hà Nội. Một người bạn cùng đi đã chỉ cho tôi chàng thanh niên có nước da ngăm ngăm, có mái tóc rậm bù, mặc bộ quần áo dạ cũ màu xanh sẫm, đang ngồi rúm ró ở cuối ghế: Nguyễn Bính đó. Hồi ấy, tôi đã đọc thơ văn của Bính đăng trong Hà Nội báo với thiên hồi ký than khóc tình yêu có 4 câu thơ được coi như lời dẫn trước cho câu chuyện chứa đựng nỗi ai oán và bi thảm đã vò xé nội tâm Bính:




“Tâm hồn tôi là bình rượu nhỏ
Rót lần lần rót mãi xuống nàng Oanh
Không xua tay, nhưng nàng vẫn vô tình
Hắt ly rượu hồn tôi qua cửa sổ.”

Nàng Oanh, nàng Oanh là một nữ sinh mà Bính say mê đến nỗi đêm đêm dù trời đã trọng đông với mưa phùn gió bấc, với giá lạnh cắt buốt thịt da, Bính vẫn kiên nhẫn đứng bên lề đường, dưới gốc cây hay dưới mái hiên nào đó nhìn lên căn gác đóng kín, chỉ còn những tia đèn mong manh lọt qua khe cửa, để vọng tưởng người yêu. Tôi nhìn Bính như nhìn một tượng hình đau khổ với câu chuyện tình lởn vởn trong trí não. Hồi đó, tôi còn là một thanh niên được gia đình chở che và đùm bọc, tuy làm văn nghệ nhưng có lẽ nhờ cái nghề hội hoạ mà trời thương hay ghét cũng chẳng biết, rất ít người vướng mắc vào hệ luỵ ma tuý, hay bắt gặp những oan trái do tình yêu gửi tặng. Bữa đó, Bính đeo kính đen tuy trời bên ngoài đã cuối thu không có nắng, màu mây quánh đặc sắc bùn. Lần gặp thứ nhất này làm tôi thất vọng, vì lẽ rất dễ hiểu là Bính không giống như người mà tôi đã tưởng tượng: mái tóc bồng bềnh như Xuân Diệu, vóc dáng phong nhã như Hoàng Cầm hay có vẻ đãng tử như Đinh Hùng. Nguyễn Bính đang hiện diện trước mắt tôi kia chỉ là một chàng trai tầm thường, trông lại quê quê không có biểu tượng nào để tôi nhận ra sự phong phú đầy chất lãng mạn trong văn thơ. Rồi hình ảnh đó phai dần. Tôi và Bính vẫn chưa biết nhau tuy bạn của Bính một phần là bạn của tôi.

Cho đến một buổi, tôi nhớ rõ buổi trưa, Quỳnh Dao rủ tôi đi thăm Nguyễn Bính để nói chuyện cho biết. (Quỳnh Dao, thi sĩ miền Trung, có thi phẩm Tơ trăng xuất bản thời tiền chiến, đã bị thủ tiêu vào dịp Cách mạng 45 vì bị nghi là gián điệp cho Nhật. Nhân dịp này với tư cách là người bạn thân của Quỳnh Dao, tôi xác nhận Quỳnh Dao không hề làm chính trị hay có thái độ chính trị, sở sĩ anh phải hợp tác với cơ quan quân sự Nhật là vì miếng cơm manh áo, vì trách nhiệm làm chồng làm cha và để có tiền vui chơi với anh em, thế thôi! Quỳnh Dao biết tiếng Nhật và Anh, đánh máy rất mau, chữ viết rất đẹp.) Chúng tôi từ phố Huế đạp xe điện lên Quan Thánh, rồi đi bộ hết đường Cổ Ngư lên đầu Ô Yên Phụ, trời Hà Nội bữa đó cao và trong. Chúng tôi đi dưới rặng phượng vĩ với tàn lá xanh um trải rộng làm rợp mặt đường. Nước hồ Tây bàng bạc lô xô mấy chiếc thúng câu bập bềnh trong không gian im vắng. Một bên, hồ Trúc Bạch, màu nước ngăn ngắt với lớp váng rêu úa vàng dạt vào thành xi-măng xây quanh mép hồ. Quỳnh Dao bỗng khoát tay chỉ về phía xóm lá, bên kia hồ Trúc Bạch – Bính ở trong xóm ấy, nhưng vào đó không chắc gì gặp, nó thường ở nhà M… trên đê. Nghe Dao nói, tôi chợt nhớ đến mấy câu thơ của Bính gửi chị Trúc:




“Nhà em ở cuối kinh thành
Giữa hồ Trúc Bạch nước xanh màu chàm
Dịp nào chị có qua thăm
Cho em lần nữa chiếc khăn lụa hồng
Cầm cho hai tháng là cùng
Khóc như em, mấy khăn hồng chẳng phai!"

Tâm sự của Bính là tâm sự đầy nước mắt, do đó, lời và hơi thơ của Bính làm người đọc dễ cảm, dễ thuộc.

Tôi đã gặp Bính ở nhà M… thật. Đây là lần thứ hai và cũng là lần chót. Tới nay Bính đã đi sâu vào lòng đất, gia tài để lại cho cuộc đời tuy không vĩ đại nhưng cũng đủ chứng minh giá trị của một thi nhân trong lịch sử Văn học Nghệ thuật Việt Nam. Vì là buổi gặp mặt lần đầu, hơn nữa, trong căn phòng chật chội còn có nhiều người khác nên tôi và Bính chỉ trao đổi vài câu xã giao thông thường. Cuộc “diện kiến” này chẳng mang lại cho tôi một thích thú gì cả.

Với tôi, Bính vẫn chỉ được coi như biết mà chưa quen. Sau đó ít lâu tôi nghe tin Bính đã bỏ quê hương vào Nam tôi mới hối tại sao không cố gặp nhau để trở nên thân như các bạn khác dù cho sự tìm kiếm góp bạn lúc ấy không phải điều khó.

Ngày đó, tôi đương theo học mỹ thuật, chỉ yêu văn học mà chưa làm văn học. Sự giao du của tôi với anh em làm văn học lúc ấy cũng chỉ do chút cảm tình văn nghệ mà thôi. Nhưng chẳng phải vì không thân mà tôi không thích đọc Bính. Tôi vẫn đọc và nghe rất nhiều chuyện về Bính, từ thuốc phiện, rượu, đến nỗi đau tình ái, do anh em nói lại.

Hôm nay viết về Nguyễn Bính, là viết về một nhà thơ đã vĩnh viễn vắng mặt, một nhà thơ (theo ý riêng tôi) đã gặp nhiều hệ luỵ nhất, đã mang tâm sự bị thương đi lang thang suốt một cuộc đời đầy sóng gió do tình ái và tiền tài gieo hoạ.

Bính làm thơ vì Định Mệnh phán quyết. Thơ Bính đẹp như dòng suối và bi thương như bệnh hoạn. Cá tính trong thơ Bính rất tự nhiên, mộc mạc không gò bó, kiểu cách như các thi nhân cùng thời. Thơ Bính đi gần với ca dao, rất gần với đại đa số quần chúng. Các cô gái đọc rất khẽ trong phòng the để tiếc nuối thương vay một thân phận hay giận hờn vì người Bính khóc trong thơ sao lại không phải mình. Các bà mẹ ru con bằng thơ Bính. Thơ của Bính được phổ biến thật sâu rộng, nó gắn liền với cuộc sống nội tâm ở mỗi con người đa đoan tâm sự. Bài “Lỡ bước sang ngang” vào đời đã đưa Bính lên cao giữa vòm trời thi ca đầy tinh tú sáng chói với Xuân Diệu, Huy Cận, Vũ Hoàng Chương, Trần Huyền Trân, Thâm Tâm, Hoàng Cầm, Tế Hanh, Lưu Trọng Lư, Hàn Mạc Tử, Chế Lan Viên v.v… Nhưng chính thực, bài thơ này không phải là bài thơ hay của Bính. Nó nổi tiếng chỉ vì nội dung bi đát nói lên thân phận người con gái “lỡ bước” rồi “sang ngang” để rồi lại “lỡ bước”. Cái tâm sự ấy, cái cảnh huống ấy nó giản dị quá, nó đi gần với cuộc đời có mặt trong thời gian ấy:




“Chị từ lỡ bước sang ngang
Trời giông bão giữa tràng giang lật thuyền
Xuôi dòng nước chảy liên miên
Đưa thân thể chị tới miền đau thương
Mười năm gối hận bên giường
Mười năm nước mắt bữa thường thay canh
Mười năm đưa đón một mình
Đào sâu chôn chặt mối tình đầu tiên
Mười năm lòng lạnh như tiền
Tim đi hết máu, cái duyên không về!...
...................................
Tuổi son má đỏ môi hồng
Bước chân về đến nhà chồng là thôi
Đêm qua mưa gió đầy trời
Trong hồn chị có một người đi qua…"

("Lỡ bước sang ngang")

Chất thơ của Bính nó hiện diện như thế cách đây 30 năm, khoảng thời gian không xa xôi gì, mà sao nó làm cho người đọc hôm nay cảm thấy đằng đẵng xa vút mù khơi.

Bính là con người làm văn nghệ duy nhất ở thời đó không chịu ảnh hưởng của nền văn hóa Tây phương cũng như Đông phương. Bính làm thơ một mình và thừa hưởng cái kho tàng văn hóa Dân tộc qua các vần ca dao, qua nếp sống mộc mạc quê mùa. Do đó, thơ Bính mang tính chất hồn nhiên, với một sắc thái cực kỳ lãng mạn trong lãnh vực tình yêu.

Bính sinh ra trong một hoàn cảnh khốn khó, trong một xã hội phân hóa bởi giai cấp thống trị với những ước lệ quá ư bất công. Từng ấy dữ kiện đã bắt buộc Bính phải tự tìm cho mình lối thoát. Bính đi vào tình yêu với mộng ước đắm đuối vô vàn để được trả bằng thất vọng. Nàng Oanh nhắc đến ở đoạn trên chưa chắc đã phải là mối tình đầu của Bính, nhưng ở đây, nàng biết Bính yêu mình và mình không yêu Bính nhưng nàng cứ lạnh lùng theo ngày tháng, chẳng chấp nhận và ác nhất, chẳng khước từ. Nàng vẫn đúng giờ mở hé cửa, thò một bàn tay nõn nà cho thi nhân nhìn lên với mơ ước bàng hoàng, đắm đuối:




“Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông
Một người chín nhớ mười mong một người
Gió mưa là bệnh của Trời
Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng…
...................................
Tương tư thức mấy đêm rồi
Biết cho ai biết, ai người biết cho
Bao giờ bến mới gặp đò?
Hoa khuê các bướm giang hồ gặp nhau?”

(“Tương tư”)

Cái vòng tình ái lẩn quẩn mở rồi đóng, đóng rồi mở làm cho Bính bàng hoàng như tỉnh, như mơ. Vốn là nòi tình nên thi nhân đắm mê vào hệ luỵ như con thiêu thân lao mình vào ánh đèn tìm cái chết trong lửa đỏ. Ngọn lửa do tình yêu thắp sáng trên vóc dáng nàng Oanh đã làm cho Bính điên cuồng. Bính rên xiết, ngất ngư đòi được thiêu huỷ đời mình trong đó. Nhưng nàng Oanh không cho Bính đến gần, nàng chỉ cho Bính thấy có ánh sáng mà không mở lối cho Bính tìm về ánh sáng. Có thể nói, nỗi đau tuổi trẻ này Bính mang xuống tuyền đài chưa chắc đã tan. Niềm thương hận đó, Bính đã trải rộng trên những vần thơ và huỷ hoại tuổi trẻ trong các nguồn đam mê hằng ngày, hằng đêm.

Nhưng cứ sau mỗi đam mê, hình ảnh kia vẫn bám riết và đeo đuổi như đeo đuổi một duyên số:




“Nhà ấy hình như có mặt trời
Có rừng, có suối, có hoa tươi
Bao nhiêu chim lạ, bao nhiêu bướm?
- Không có gì đâu! Có một người.

Chân bước khoan khoan, lòng hỏi lòng
- Có nên qua đấy nữa hay không?
Không nên qua đấy, nên qua đấy?
Không, nhớ làm sao? Qua, mất công.

Chàng đau đớn lắm, môi cắn môi
Răng cắn vào răng, lời nghẹn lời
- Hờ hững làm sao, mê mẩn quá
Trời ơi! Cứu vớt lấy hồn tôi…”

(“Hà Nội ba mươi sáu phố phường”)

Bính đau quá, giận quá, nhớ thương quá, si mê quá. Tấm lưới tình yêu cứ xiết dần thân phận Bính với nhức mỏi rã rời, Bính kêu la giẫy giụa:




“Đã quyết không… không được một ngày
Rồi yêu, yêu cả buổi chiều nay
Chiều nay bướm trắng ra nhiều quá
Không biết là mưa hay nắng đây
.................................
Oán đã bao la, hận đã nhiều
Cớ sao tôi vẫn chẳng thôi yêu
Tôi đi mãi mãi con đường ấy
Qua lại hôm nay, sáng lại chiều.”

(“Vẩn vơ”)

Cứ như thế, cứ quẩn quanh với thương nhớ, cứ bịn rịn vì mái tóc, làn môi mà Bính buông trôi ngày tháng.

Nhưng thơ Bính không phải chỉ cò nàng Oanh với “Oán đã bao la, hận đã nhiều”, mà nguồn cảm hứng đó còn toả rộng ở các khía cạnh đặc thù của cuộc sống. Thơ Bính buồn, thật buồn. Mỗi lời như một dòng lệ, ngay cả khi Bính không nói về mình:




“Những cuộc chia lìa khởi tự đây
Cây đàn sum họp đứt từng dây
Những lời bèo bọt thân đơn chiếc
Lần lượt theo nhau suốt tháng ngày
.............................
Những chiếc khăn màu thổn thức bay
Những bàn tay vẫy những bàn tay
Những đôi mắt ướt nhìn đôi mắt
Buồn ở đâu hơn ở chốn này?

Tôi đã từng chờ những chuyến xe
Đã từng đưa đón kẻ đi về
Sao nhà ga ấy, sân ga ấy
Chỉ để cho lòng dấu biệt ly?”

(“Những bóng người trên sân ga”)

Nỗi buồn rất nỗi buồn, chia ly rồi chia ly đều bắt nguồn ở sân ga bé nhỏ. Từ hai cô gái nhỏ áp má vào nhau sùi sụt đến người yêu tiễn người yêu ở một sân ga vắng trong chiều tắt nắng. Có những chàng trai tiễn đưa nhau dùng dằng “ba bốn bận” đến nỗi bóng họ nhòe theo bóng tối. Có người vợ mở khăn trầu tiễn chồng đi biên ải. Có người mẹ già lưng còng đổ bóng tiễn con đi, và có người làm cuộc du hành cô độc để “một mình làm cả cuộc phân ly”. Tất cả những chất liệu đó đã làm Bính rúng động và đâu đây tiếng còi tàu thét vang trong trí não thi nhân để trút xuống mặt giấy từng nỗi nghẹn ngào nhân thế.

Biệt ly, biệt ly nào mà chả làm lòng người se lại. Buổi tiễn đưa giữa hai kẻ sống tuy buồn nhưng còn ít bi đát hơn cảnh người sống tiễn đưa kẻ chết, nhất là kẻ chết lại là người trinh nữ. Cái chết của nàng làm cho Bính tưởng tượng cả “châu thành Hà Nội chít khăn sô” và như có ai mời thi nhân “uống chén biệt ly”:




“Sáng nay vô số lá vàng rơi
Người gái trinh kia đã chết rồi
Có một chiếc xe màu trắng đục
Hai con ngựa trắng bước hàng đôi

Đêm đi một chiếc quan tài trắng
Và những bông hoa trắng lạnh người
Theo bước, những người khăn áo trắng
Khóc hồn trinh trắng mãi không thôi…”

(“Lòng người trinh nữ”)

Người trinh nữ ấy bỏ cuộc đời, bỏ cả chiếc áo màu xanh nàng vừa may vào mùa thu, nhưng nàng đi chẳng phải vì có chiếc áo “đi” theo mà còn để lại tiếc thương trong lòng em thơ, mẹ già và mối tình của chàng trai gửi tặng.

Tình cảm của Bính thật chan chứa. Nó khởi hành từ đam mê của mình, thuộc-riêng-mình rồi nó tự vượt thoát để bấu víu vào cả những thứ không-thuộc-về-mình và coi đó như có thực. Huyền thoại T.T.Kh. với 4 bài thơ nổi tiếng trên thi đàn Việt Nam từ lâu, không ai có quyền phá vỡ. Người duy nhất có thể làm được công việc trên là thi sĩ Thâm Tâm, nhưng Thâm Tâm đã đi vào đất lạnh từ lâu. Bởi vậy, bây giờ và mãi mãi nó vẫn là một nghi hoặc, là dấu hỏi, dấu than, nó vẫn còn nguyên là huyền thoại theo đúng nghĩa chữ.

Câu chuyện tình đẹp do Thanh Châu sáng tác với tựa đề “Hoa Ti-gôn” đăng trong báo Tiểu thuyết thứ bảy đã làm xúc động người đọc và sau đó ít lâu T.T.Kh. ra đời. Thâm Tâm có làm 2 bài gửi T.T.Kh. và Nguyễn Bính cũng làm bài “Dòng dư lệ” tặng T.T.Kh. với những vần thơ đắm đuối:




“Dừng chân trước cửa nhà nàng
Thấy hoa vàng với bướm vàng hôn nhau
Tìm nàng chẳng thấy nàng đâu
Lá rơi lả tả bên lầu như mưa…”

Tìm nàng để làm gì? Để nghe người lão bộc kể lại một thiên tình hận, để bâng khuâng coi đó như chuyện của mình:




“Bao nhiêu oan khổ vì tình
Cớ sao giống hệt chuyện mình ngày xưa?”

Nguyễn Bính sáng tác rất nhiều, mỗi bài thơ như một khúc bi ca, như nỗi đau đứt ruột vì khung trời tình ái mà Thượng Đế dành riêng cho Nguyễn Bính luôn luôn bị che phủ mây mù:




“Lạ quá làm sao tôi cứ buồn
Làm sao tôi cứ khổ luôn luôn
Làm sao tôi cứ tương tư mãi
Người đã cùng tôi nhạt ước nguyền…”

(“Vâng”)

Và,




“Tôi rót hồn tôi xuống mắt nàng
Hồn tôi là cả một lời van
Tôi van nàng đấy, van nàng đấy
Ai có yêu đương chả vội vàng”

(“Người con gái ở lầu hoa”)

Có lẽ chịu không nổi hình phạt của cuộc sống ở cả hai phía, tình yêu và hoàn cảnh, nên Bính dứt áo ra đi về phương Nam có nắng vàng chói lói, có cuộc sống cởi mở, để mong tìm cho mình sự giải thoát nào đó bằng cảm xúc mới, bằng tri giác mới. Hà Nội với đắng cay còn đó, Hà Đông với khuôn mặt nàng Oanh kiêu bạc hờ hững, với kỷ niệm tháng năm buồn đứt ruột, với dăm bảy đứa bạn bè ngơ ngác nhìn nhau nhàm chán. Hà Nội đối với Bính như “một nhỡ nhàng” nên biết quyết dứt tình.

Ở trong Nam, Bính cũng trôi nổi bềnh bồng như cánh bèo đưa đẩy. Nay đây mai đó, Bính từ Sài-gòn xuôi Hậu Giang và gót giang hồ đã dừng lại ít lâu tại cuối trời nước Việt, đó là Hà Tiên quê hương của thi sĩ Đông Hồ và Mộng Tuyết. Trong thời gian lưu trú tại miền Nam, Bính đã sáng tác nhiều với tứ thơ mới pha thêm nỗi đắng cay, tủi hận do cuộc sống thờ ơ và miếng cơm manh áo, mỗi ngày làm cho thi nhân căm phẫn:




“Trọc phú ti toe bàn thế sự
Đĩ già tấp tểnh nói văn chương
Đã coi đồng bạc to hơn núi
Còn học đòi theo thói Mạnh Thường…”

Bính sống giữa thế kỷ XX, thế kỷ của phát minh cơ khí đang muốn đẩy lui những giá trị tinh thần vào bóng tối dĩ vãng, như Bính đâu cần biết, Bính vẫn muốn dùng cái sĩ khí, tiết tháo của nhân vật Đông Chu làm biểu tượng cho mình:




“Rẫy ruồng châu ngọc thù son phấn
Mắt đỏ lên rồi cứ chết ngay
Hỡi ơi! Nhiếp Chính mà băm một
Giữa chợ ai người khóc nhận thây

Kinh Kha giữa chợ sầu nghiêng chén
Ai kẻ dâng vàng, kẻ biếu tay
Mơ gì Ấp Tiết thiếu văn tự
Giày cỏ gươm cùn ta đi đây…”

Nhưng ta đi, ta đi đâu? Bính giận dỗi với cuộc đời vì đi khắp thiên hạ mà chưa tìm thấy tri kỷ, có chăng chỉ là mình với bóng.




"Ta đi nhưng biết về đâu nhỉ
Đã dấy phong yên lộng bốn trời
Thà cứ ở đây ngồi giữa chợ
Uống say mà gọi thế nhân ơi

Thế nhân mắt trắng như ngân nhũ
Ta với nhà ngươi cả tiếng cười
Ngươi ơi! Hề, ngươi ơi
Ngươi sang bên ấy sao mà lạnh
Nhịp trúc ta về lạnh mấy mươi…”

(“Hành phương Nam”)

Như thế đó, tiếng thơ Nguyễn Bính dù ở cảnh huống nào vẫn đầy rẫy bi thương, uất nghẹn. Sau từng năm tháng dài ở miền Nam, mỗi độ xuân về, Bính lại tiếc thương mùa Xuân đất Bắc với hoa đào, gió lạnh, với đất trời đượm ngát hương xuân. Sau bao nhiêu lần hẹn mà Bính không về sao về nổi đất cũ, Bính thét lên trong bài thơ gửi chị – “Tết này lại nữa, Tết tha hương” rồi Bính kể cho chị Trúc nghe mùa Xuân miền Nam với:




“Dưa hấu chất cao hơn nóc chợ
Và hoa sen nở đẹp huy hoàng”

Cả hai thứ đó đều có vào mùa Hạ ở ngoài Bắc chứ không ở mùa Xuân…





*

Rồi thời gian qua đi với tuổi đời niên thiếu, tưởng rằng không còn cơ hội nào dành cho Bính một niềm hy vọng.

Đột nhiên cả dân tộc chuyển mình đi vào Cách mạng 1945. Mấy tháng sau, miền Nam anh dũng đã biến thành tiền tuyến trong cuộc chiến đấu chống quân Pháp xâm lăng lần thứ hai. Bính có mặt trong tuyến đầu khói lửa. Rồi ngày 19-12-1946, toàn quốc kháng chiến. Sắt máu đã đẩy lui mọi người ra khỏi từng thành phố. Những năm đầu kháng chiến tôi có nghe tin Bính nhưng chẳng bao giờ có cơ hội vượt Trường Sơn để gặp mặt anh em. Trong thời gian này Bính cũng như mọi người làm văn nghệ khác, đều phục vụ kháng chiến bằng khả năng chuyên biệt. Cuộc sống máu lửa kéo dài cho tới ngày ký Hiệp định Genève chia đôi Nam, Bắc. Bính tập kết ra Hà Nội rồi mất tại đó năm 1966.

Bính là một thiên tài, nhưng là một thiên tài lỡ dở, vì tổng kết từ cuộc sống bản thân tới nghệ thuật, ở bên trong mỗi dữ kiện người ta cảm thấy như Định Mệnh đã an bài cho Bính sự trừng phạt hơn ân thưởng. Sinh ra trong một hoàn cảnh khốn khó không đủ phương tiện ăn học, lớn lên Tình Yêu làm thui chột ước mơ, ở lãnh vực Thi Ca Bính cũng không làm sao thoát ra khỏi khuôn thước tầm thường của nhân thế. Nhưng đó không phải là cái dở mà chính là sự may mắn cuối cùng mà Thượng Đế dành cho Bính, tuy rằng sự may mắn đó Bính phải trả bằng nước mắt với muôn vạn nhục nhằn. Sự lỡ dở do Tình Yêu, do cuộc đời, do bạn hữu, do bản thân tạo nên, tất cả như a vào nhau để làm cho tiếng thơ buồn của Bính vút lên rồi toả ra những làn ánh sáng kỳ diệu giữa trời thơ nước Việt hôm qua, hôm nay và mãi mãi.

Bính đã đi rồi. Tác phẩm Thi Ca của Bính còn lại. Chúng ta hãy cầu nguyện cho Bính với hình ảnh con chim Đường Nga (Le Pélican) của thi sĩ Alfred de Musset (1810-1857) đã moi ruột gan cho lũ con ăn tiệc, để rồi chết lặng lẽ bên mỏm đá vô tình.

Tạ Tỵ

NGUYỄN BÍNH
NHÀ THƠ CỦA HƯƠNG ĐỒNG CỎ NỘI


THÁI TÚ HẠP







Từ thuở nhỏ không ai trong thế hệ 50-60 chúng ta không chịu ít nhiều ảnh hưởng qua những trang sách giáo khoa bậc tiểu học ở quê nhà, trường học đôi khi còn ở trong các ngôi đền, dưới mái chùa hoặc đình làng đầy không khí chiến tranh vây bủa. Cái thời mà câu chuyện về một ông nhà quê cặp dù đi chu du khắp thiên hạ, trở về không phải nhắc đến những kỳ quan như tượng thần Tự Do, những nhà chọc trời ở Nữu Ước, chiếc cầu Golden Gate vĩ đại ở San Francisco, hay tháp Eiffel ở Paris, tháp chuông Big Ben, Tower Bridge ở Luân Đôn, Vạn Lý Trường Thành ở Trung Quốc, ngôi nhà vòng cầu ở Úc Đại Lợi, Ngọn Phú Sĩ Sơn ở Xứ Hoa Anh Đào...mà chỉ đứng ngẩn ngơ nhìn cây đa đầu làng rợp bóng mát trưa hè, hàng dừa nghiêng ngả soi trên giòng sông trăng, những cánh đồng lúa vàng bát ngát thẳng tắp những cánh cò bay, những cô lái chèo khua tiếng hát bay vút lên đỉnh trời...có phải quê hương mình mới là kỳ quan tuyệt diệu nhất?

Khi viên ngọc quý không còn trong tầm tay mới đích thực là viên ngọc quý. Khi chúng ta xa rời quê hương yêu dấu chúng ta mới cảm thấy những tình tự non nước chôn nhau cắt rún mới là miền đất đầy thiêng liêng lôi cuốn nhất, vì nơi chốn đã chứa chan tình cảm trong tâm hồn chúng ta từ khi tiếng khóc chào đời, nằm êm ả trong chiếc nôi đầy lời ca dao ngọt lịm của mẹ, ru sớm chiều đều đặn tháng năm. Và chính những giây phút tận cùng nhớ thương đó chúng ta mới khám phá trong thế giới thơ NGUYỄN BÍNH là cả bầu trời quê hương đầy kỷ niệm.

Thơ của Nguyễn Bính mang bản chất những giòng ca dao trữ tình đôn hậu. Nhẹ nhàng nhưng chan chứa tình cảm đích thực hiền hòa của đôi trai gái đồng quê yêu nhau. Trong thơ Nguyễn Bính chúng ta không cảm thấy ngôn từ phù thủy điệu nghệ bóng bẩy văn hoa của thị thành. Đã từ lâu nhiều nhận xét trên thi đàn văn học qua bộ môn thi ca tiền chiến, hầu như mọi người đều đồng ý cho rằng Thơ Nguyễn Bính gần gũi với dân chúng nhất, biểu lộ được tính chất sinh hoạt đơn giản hàng ngày, những phong tục bình dân, những sắc thái phong cảnh mộc mạc của làng xóm, những cảm nghĩ chơn chất như giọt sương trên cành lá sớm mai, như tiếng chim hót trên hàng tre ban trưa và làn khói lam thổi cơm buổi chiều...

Đi vào thế giới thơ Nguyễn Bính, chúng ta có thể nhận chia những vùng ảnh hưởng tình cảm khác nhau: Tình quê hương, tình bằng hữu, tình yêu và cuộc sống trôi nổi giang hồ. Có lẽ tính chất quá ủy mị ướt át tình tứ qua lối diễn đạt những ngôn từ xuất phát từ nhân gian, nên thơ Nguyễn Bính không được giới trí thức yêu thích. Tuy nhiên, phải công nhận thơ Nguyễn Bính đi sâu vào quần chúng lâu dài nhất. Đặc biệt về tình yêu thật sự, thơ Nguyễn Bính đã chiếm lĩnh ngọn đỉnh tuyệt vời trong thi đàn Việt Nam qua nhiều thế hệ. Những câu thơ mà chính thi bá Vũ Hoàng Chương, hồi sinh tiền, phải công nhận là “tuyệt cú”:



...Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông

Một người chín nhớ mười mong một người

Nắng mưa là bệnh của trời

Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng...



...Nhà em có một giàn trầu

Nhà anh có một hàng cau liên phòng

Thôn Đoài thì nhớ thôn Đông

Cau thôn Đoài nhớ trầu không thôn nào?



Tình yêu ở Nguyễn Bính là thứ tình yêu đôn hậu mộc mạc như con bướm lượn vu vơ trong khu vườn em hiền hòa. Không có những bộc lộ sỗ sàng, không có những tỏ tình bén nhạy qua những giây phút đầu tiên, quá tự nhiên như kiểu tình yêu Tây Phương trong thơ Xuân Diệu, Huy Cận... Ngay người con gái bên hàng xóm xinh đẹp duyên dáng... nhưng Nguyễn Bính cũng không bao giờ dám lên tiếng thăm hỏi làm quen... cho đến một ngày kia, nàng từ giã cõi đời mới làm thơ than khóc khổ đau:



...Nhà nàng ở cạnh nhà tôi

Cách nhau cái giậu mồng tơi xanh rờn

Hai người sống giữa cô đơn

Nàng như cũng có nỗi buồn giống tôi

Giá đừng có giậu mồng tơi

Thế nào tôi cũng sang chơi thăm nàng

Tôi chiêm bao rất nhẹ nhàng

Có con bướm trắng thường sang bên này

Bướm ơi! Bướm hãy vào đây

Cho tôi hỏi nhỏ câu này chút thôi

Chẳng bao giờ thấy nàng cười

Nàng hong tơ ướt ra ngoài mái hiên

Mắt nàng say đắm trông lên

Con bươm bướm trắng về bên ấy rồi!



...Bên hiên đã vắng bóng nàng

Rưng rưng tôi gục xuống bàn rưng rưng

Nhớ con bướm trắng lạ lùng...



Thơ Nguyễn Bính không cầu kỳ chải chuốt mật ngọt để tán tỉnh người yêu, ngay cả chuyện ghen của người đàn ông là cái yếu điểm không nên bộc lộ cho phái nữ biết, vì dù sao cũng là đấng “Trượng phu ngang dọc giữa trời đất”. Hơn bảy mươi năm trước, một anh chàng nhà quê cục mịch mà có lối ghen như Nguyễn Bính thì cũng thực lạ:



...Cô nhân tình bé của tôi ơi

Tôi muốn môi cô chỉ mỉm cười

Những lúc có tôi và mắt chỉ

Nhìn tôi những lúc tôi xa xôi



Tôi muốn cô đừng nghĩ đến ai

Đừng hôn, dù thấy đóa hoa tươi

Đừng ôm gối chiếc đêm nay ngủ

Đừng tắm chiều nay bể lắm người



Tôi muốn mùi thơm của nước hoa

Mà cô thường xức chẳng bay xa

Chẳng làm ngây ngất người qua lại

Dẫu chỉ qua đường khách lại qua



Tôi muốn những đêm đông giá lạnh

Chiêm bao đừng lẩn khuất bên cô

Bằng không tôi muốn cô đừng gặp

Một kẻ trai nào trong giấc mơ



Tôi muốn làn hơi cô thở nhẹ

Đừng làm ẩm áo khách chưa quen

Chân cô in vết trên đường bụi

Chẳng bước chân nào được dẫm lên



Nghĩa là ghen qua đấy mà thôi

Thế nghĩa là yêu quá mất rồi

Và nghĩa là cô là tất cả
Cô là tất cả của riêng tôi...



Bảo yêu là yêu. Bảo ghen là nói ra cho hết ý nghĩ yêu thương trong lòng mình rất thực thà. Trong Thi Nhân Việt Nam, Hoài Chân Hoài Thanh đã có những nhận xét về Nguyễn Bính... “Những tư tưởng ta hấp thụ ở học đường cám dỗ ta, những cái phiền phức của cuộc đời mới lôi cuốn ta, nên ở mỗi chúng ta, người nhà quê kia vốn khiêm tốn và hiền lành ít có dịp xuất đầu lộ diện. Đến nỗi ta tưởng chừng như đã chết rồi. Ở Nguyễn Bính thì không. Người nhà quê của Nguyễn Bính vẫn hiên ngang sống như thường. Tôi muốn nói Nguyễn Bính giữ được bản chất nhà quê, rất dễ thương và đã đánh thức con người nhà quê vẫn ẩn náu trong lòng mỗi chúng ta...”

Cho đến bây giờ, chúng ta tìm đâu những hình ảnh thẹn thùng ngớ ngẩn của đôi trai gái thuở ban đầu làm quen nhau ở một đầu thôn chiều vắng:



...Hỡi cô con gái hái mơ già

Cô chửa về ư đường còn xa

Và bóng tà dương dần sắp tắt

Hay cô ở lại về cùng ta...



Một giấc mơ thật êm ả nhưng đầy hạnh phúc giữa hai người...Trong một mái nhà tranh, lấy trúc thưa làm cổng...lấy tơ liễu làm mành...



...Cầm tay, anh khẽ nói:

Khóc lóc mà làm chi

Hôn nhau một lần cuối

Em về đi, anh đi



Rồi một hai ba năm

Danh thành anh trở lại

Với em, anh chăn tằm

Với em, anh dệt vải



Ta sẽ là vợ chồng

Sẽ yêu nhau mãi mãi

Sẽ se sợi chỉ hồng

Sẽ hát ca ân ái



Anh và em sẽ sống

Trong một mái nhà tranh

Lấy trúc thưa làm cổng

Lấy tơ liễu làm mành...



Cái thời yêu đương của Nguyễn Bính, Xuân Diệu, Huy Cận, Đinh Hùng, Vũ Hoàng Chương, Lưu Trọng Lư, Thái Can, Thế Lữ...thật sung sướng hạnh phúc vô cùng. Giữa đời sống chạy theo cơm áo vội vã trong guồng máy thực dụng ở hải ngoại, dễ tìm đâu những giây phút êm ả hoàn toàn không lo âu, để mà yêu nhau như kiểu “Thoi Tơ” của Nguyễn Bính thì lý thú biết chừng nào:



Em lo gì trời gió

Em sợ gì trời mưa

Em buồn gì mùa hạ

Em tiếc gì mùa thu?



Em cứ yêu đời đi

Yêu đời như thuở nhỏ

Rồi để anh làm thơ

Và để em dệt lụa



Thơ làm xong anh đọc

Bên anh em lắng nghe

Và để lòng anh thổn thức

Theo vần âu yếm kia



Mộng đẹp theo ngày tháng

Đi êm đềm như thơ

Khác nào trên khung cửi

Qua lại chiếc thoi tơ...



Ở cái thế giới thi sĩ giang hồ lãng tử khác, Nguyễn Bính cũng đã lưu lại nhiều bài thơ hay qua những cảnh trí khi thi sĩ có dịp ghé thăm như ở Huế, rồi trôi nổi miền Nam, xuống tận Hà Tiên vui chơi cùng thi sĩ Đông Hồ và Mộng Tuyết. Và ở Kiên Giang, cùng với Hà Huy Hà dựng Lều Thơ, nhốt mình trong cổ mộ, chỉ dán bốn câu thơ lên hàng cột:



...Từ độ về đây sống rất nghèo

Bạn bè chỉ có gió trăng theo

Những thằng bất nghĩa xin đừng đến

Hãy để thềm ta xanh sắc rêu...



Có lúc buồn qúa, Nguyễn Bính lại bỏ lên Saigon sống lang thang như một kẻ vô gia cư thật thảm đạm:



...Một buổi sớm mai đến Saigon

Thân em chẳng khác con chim non

Bơ vơ trong xứ người xa lạ

Rợn những phồn hoa, em chạnh buồn



...Quán trọ nhà thơ như chiêm bao

Khi thì chợ Quán khi Đa Kao

Hiện nay sống tạm bên Cầu Muối

Rồi biết mai kia ở chốn nào?



Theo bước chân ngàn dặm phiêu linh, Nguyễn Bính đến thăm xứ mơ mộng Núi Ngự Sông Hương. Tại đây, Nguyễn Bính đã sáng tác bài thơ Xuân Tha Hương:



...Vườn nhà Tết đến hoa còn nở?

Chị gửi cho em một cánh hồng

(Tha hương chẳng gặp người tri kỷ

Một cánh hoa tươi đỡ lạnh lòng...)



Không hiểu vì sao hai đứa lại

Chung lưng làm một chuyến đi đày

Mai đây bỏ Huế rồi quên Huế?

Quên được làm sao bữa rượu này



Đến miền đất Thần Kinh thơ mộng, đáng lý, Nguyễn Bính phải ca ngợi Huế như bao thi nhân tài tử đã đến Huế ngắm trăng và thả thuyền lênh đênh trên sông Hương. Nhưng không may cho thi sĩ đến Huế vào những ngày mùa đông mưa gió lê thê sầu não nuột. Cái mưa xứ Huế thôi thì buồn đứt ruột đứt gan, nhất là những viễn khách tha hương.

Chính trong thời gian phiêu bạt ở phương Nam, sống cuộc đời lận đận giang hồ, ngay cả đến tình yêu cũng không còn được nhắc nhở trong những giòng thơ đầy cay đắng mỉa mai cuộc đời, tỏa lên hơi thở khinh bạc chất chứa trong những sáng tác như Thư Cho Chị, Thư Gởi Thầy Me, Một Trời Quan Tái, đặc biệt ở bài Hành Phương Nam:



Đôi ta lưu lạc phương Nam nầy

Trải mấy mùa qua, én nhạn bay

Xuân đến khắp trời hoa rượu nở

Mà ta với người buồn vậy thay...



Lòng đắng sá gì muôn hớp rượu

Mà không uống cạn mà không say

Lời thề buổi ấy cầu Tư Mã

Mà áo khinh cừu không ai may...



...Kinh Kha giữa chợ sầu nghiêng chén

Ai kẻ dâng vàng kẻ biếu tay

Mơ gì Ất Tiết thiêu văn tự

Giầy cỏ gươm cùn ta đi đây...



Người đi rồi nhưng tiếng thở dài chất chứa niềm hoài cảm nhớ cố hương như còn quyện trong không gian buồn thảm. Cuối cùng, Nguyễn Bính đã trở về nơi chốn khởi điểm của cuộc hành trình ngày xưa.