Mình nghe người nhà ở VN nói mùng 1 Tết năm 2007 nhằm ngày 17/2. Thế nhưng mình coi trong lịch và tra trên Internet thì đều thấy mùng 1 Tết năm nay lại là ngày 18/2. Sao kỳ vậy?

thì khuya 17, sáng 18

Nói cho đúng thì 23:59:99PM 17/2 hay là 24:00:00AM 18/2.

Thì ở VN bắt đầu ăn tết đầu năm nhưng bên Mỹ vẫn còn là ngày 17/2. Còn nếu nói "Thứ Mấy" thì cả 2 nơi đều bắt đầu vào Sunday.

Trần văn Giang (sưu tầm )

Câu hỏi :

Tôi ở tỉnh nhỏ, không có lịch ta, nên muốn biết Tết năm tới là ngày nào
(hình như là năm Con Heo) ? Tôi cũng nghe nói Tết ta với Tết tàu lại không
trùng ngày với nhau. Xin cho biết có đúng như vậy không ? và tại sao ?


Câu Trả lời :

Tết Đinh Hợi 2007 (đúng là năm con Heo) sẽ rơi vào ngày thứ bảy 17 tháng 02
năm 2007 (17/02/2007). Đó là theo lịch Việt Nam. Còn theo lịch Trung Hoa,
năm Đinh Hợi sẽ bắt đầu chậm một ngày, tức là ngày 18 tháng 02 năm 2007
(18/02/2007). Đây không phải là lần đầu có sự chênh lệch giữa hai cách tính
lịch, mặc dầu nguyên tắc là một (lịch âm dương, tháng tính theo tuần trăng,
năm tính theo mặt trời).

Từ năm Giáp Thìn 1544 đến năm Ất Dậu 1945, ngoài lịch của Trung Hoa soạn, ở
Việt Nam lại có các lịch riêng khác như lịch Lê Trung Hưng, lịch Đàng
Trong, lịch nhà Nguyễn... Sự khác nhau một ít về tháng dư hoặc tháng thiếu
so với lịch Trung Hoa trong khoảng thời gian đó chưa thấy các nhà nghiên
cứu lịch phân tích. Mãi đến năm Đinh Mùi 1967 chính phủ Việt Nam mới định
lại múi giờ theo hệ thống múi giờ quốc tế. Theo đó Việt Nam lấy múi giờ 7
(giờ GMT+7) trong khi Trung Hoa lấy múi giờ 8 (giờ GMT+8). Cho nên hai lịch
thỉnh thoảng khác nhau một chút ít về tháng dư tháng thiếu (xem “Lịch Vạn
Niên - Âm lịch, Dương lịch đối chiếu 0001-2060” của Lý Qúy Ngưu, Nhà xuất
bản Văn Hóa tháng 12 / 2004).

Nhà sử học Hoàng Xuân Hãn đã cho thấy trong lịch sử, có nhiều thời kỳ lịch
ta và lịch tàu không trùng hợp (xem “Lịch và lịch Việt Nam,” Tập san Khoa
học xã hội, số đặc biệt, tháng hai 1982, Paris). Trong lịch sử hiện đại,
tiền lệ nổi tiếng là Tết Mậu thân 1968 (hai ngày tết chênh nhau một ngày,
cũng như năm Ðinh Hợi 2007). Gần đây hơn, năm Ất Sửu 1985, Tết ta vào ngày
21 tháng 01 năm 1985 (21/01/1985), còn ngày Nguyên đán của người Trung Hoa
đến sau một tháng, tức là ngày 20 tháng 02 năm 1985 (20/02/1985). Sở dĩ có
sự khác biệt lớn (và hãn hữu) như vậy vì năm Giáp Tí 1984, theo lịch ta, là
một năm thường (nghĩa là chỉ có 12 tháng), còn theo cách tính lịch Vạn niên
thư của Trung Hoa, năm Giáp Tí có 13 tháng (tháng 10 nhuận). Cách tính
tháng (và tháng nhuận) của lịch âm dương dựa vào “điểm sóc,” là thời điểm
Đất, Trăng và Mặt Trời thẳng hàng nhau, nghĩa là lúc mà Trăng quay mặt tối
hẳn về phía ta, mặt sáng về phía mặt trời. Ngày xảy ra điểm sóc là ngày
mồng một của tháng âm lịch. Vì vậy, tất cả tuỳ thuộc vào nơi tính giờ. Việt
Nam ở múi giờ thứ 7 (giờ Hà Nội, giờ GMT+7), còn Trung Hoa rộng lớn, (giờ
chính thức là giờ Bắc Kinh, giờ GMT+8 ), ở múi giờ thứ 8. Một sự kiện xảy
ra lúc 10 giờ ở Việt Nam, tính theo giờ Bắc Kinh là 11 giờ, cùng ngày. Nếu
sự kiện ấy xảy ra vào lúc 23g30 giờ Hà Nội ngày 17 tháng 02, khi đó ở Bắc
Kinh đã là 0g30 ngày hôm sau, 18 tháng 02. Đó chính là thời điểm của điểm
sóc ngày mồng một tháng giêng Đinh Hợi 2007.

Cùng một nguyên tắc tính lịch, nhưng năm Đinh Hợi sẽ bắt đầu vào ngày thứ
bảy 17 tháng 02 năm 2007 (17/02/2007) đối với Việt Nam, còn ở Bắc Kinh, năm
Con Heo sẽ bắt đầu vào hôm sau, chủ nhật. Tết Việt Nam và Nguyên đán Trung
Hoa lần này chỉ chênh nhau 1 ngày, lại vào dịp cuối tuần nên sự khác biệt
không dẫn tới hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, vẫn có sự lộn xộn, ít nhất
đối với người Việt Nam, ở trong nước cũng như ở nước ngoài, vì một số lịch
in ở Việt Nam hay ở hải ngoại lại dựa vào lịch Vạn niên thư của Trung Hoa.