CUỐN NHẬT KÝ
HOÀNG NGỌC THƯ
“Hạnh phúc nào không tả tơi… không đắng cay…”
Tình Khúc Trên Chiến Trường (thơ Ngô Đình Vận / nhạc Phạm Duy)
Ngày... tháng... năm...
‘Hôm nay gia đình anh ấy sẽ sang ăn tối với nhà mình. Chẳng hiểu sao cả buổi sáng nay mình không thể tập trung làm được việc gì cả, cứ bồn chồn đi ra đi vào mãi đến mức Mẹ phải sai mình đi ra phố mua thêm vài thứ đồ dùng để khỏi thấy mình lăng xăng làm quẩn chân. Thật ra hai gia đình mình quen nhau đã nhiều năm, mình và anh ấy chơi thân với nhau từ hồi còn bé xíu. Bỗng dưng mình nhận ra rằng mình đã yêu anh ấy, mình không nhớ rõ từ lúc nào, có lẽ từ hôm sinh nhật thứ mười sáu của Jane, em gái của anh. Hôm ấy mình khiêu vũ với anh ấy thật nhiều và có lẽ đó là lần đầu tiên anh ấy nhìn mình và đối xử với mình một cách khác đi, như với một thiếu nữ hẳn hoi chứ không còn là một cô bé nữa. Mình không nhớ đã nói chuyện gì với anh ấy, nhưng mình cảm thấy thật hạnh phúc khi được gần anh và từ ngày ấy, mỗi lần gặp anh mình lại thấy bị thu hút hơn. Biết nhau từ bé, trước đây mình không để ý đển dáng vẻ của anh nhưng từ ngày yêu anh, mình nhận ra rằng anh là một người thật tuấn tú, vẻ đẹp tươi sáng khỏe mạnh của anh cùng với phong cách thật đĩnh đạc nhưng tươi vui của anh làm mình say mê không dứt. Khổ nỗi là người anh em sinh đôi [1] của anh giống anh thật nhiều, đôi khi mình suýt nhầm họ với nhau, nhưng dĩ nhiên là anh ấy thật tuyệt vời và mình nhận được ra ngay là người nào. Không biết anh ấy có biết rằng mình yêu anh ấy không nhỉ? Mình không biết rồi đây sẽ ra sao, mình có đủ can đảm tỏ tình với anh ấy không, hay mình nên đợi học xong Đại học rồi hãy tạo điều kiện để gặp riêng anh ấy? Biết đâu trong lúc ấy anh lại gặp và yêu một người khác. Chắc mình sẽ không chịu nổi nếu điều này xảy ra. Phải có cách nào đó để mình cho anh ấy biết, thật là khổ cho mình…’
Joe gấp cuốn sổ lại, hoá ra đó là cuốn nhật ký của Jamie chàng vô tình nhặt được dưới gốc cây. Chiều nay hai gia đình tổ chức ăn tối chung, như lệ thường đám thanh niên đến sớm để giúp sửa soạn và tán gẫu với nhau. Trong khi mọi người lăng xăng bày biện thức ăn quanh hồ bơi, anh đi dạo một vòng sân sau tìm chút gió mát. Nhìn thấy cuốn sổ màu xanh nằm vất vưởng trên mặt đất, anh mở ra xem thử của ai. Anh bàng hoàng cầm cuốn sổ trong tay, không ngờ mình đọc được tâm tình của Jamie, cô bạn thân của Jane và gia đình anh từ tấm bé. Anh ngạc nhiên khi đọc được điều này, anh chưa bao giờ nhìn thấy tình cảm đặc biệt nào của Jamie dành cho mình mặc dù hai người luôn thân thiết với nhau và gặp nhau luôn luôn. Anh đã thầm yêu Jamie từ ngày nàng mới mười ba, anh nhớ khi ấy nàng vẫn còn ưa leo trèo và chơi những trò rất con trai. Có lần nàng ngã từ cây mận cao xuống, xây xát tay chân và trông đau đớn thật tội nghiệp. Thường thì anh hay trêu như anh vẫn trêu Jane khi em gái anh ngã xe đạp hay leo trèo kiểu con trai, nhưng lúc ấy anh thấy Jamie thật yếu đuối bé bỏng và anh vội đển đỡ dậy thật ân cần. Anh đọc thấy trong mắt nàng vẻ âu yếm và biết ơn và từ ngày ấy. Anh thấy thích bảo bọc che chở cho nàng, và cũng từ dạo ấy, nàng thôi không chơi những trò con trai nữa và trở nên dịu dàng, nhu mì hơn.
Càng lớn lên, Jamie càng duyên dáng và thu hút hơn. Anh thường lén ngắm nhìn nàng lúc làm việc nhà, lúc nấu nướng, vui đùa với bạn bè và thường thấy mình may mắn được gần gũi nàng vì hai gia đình vẫn đển chơi với nhau luôn. Năm nàng lên mười tám, anh bắt đầu cảm thấy tình yêu của mình rõ rệt và mạnh mẽ, anh bắt đầu ghen khi thấy nàng đi chơi với những người bạn trai, họ chưa phải là người yêu của Jamie nhưng anh nhìn thấy họ cũng say mê và săn đón nàng nồng nhiệt. Anh bối rối không biết phải bày tỏ với nàng thế nào, lỡ may nàng từ chối thì thật khổ, không những anh không còn lý do gì để ôm ấp mối hy vọng được đến với nàng, anh còn mất đi những dịp được gần gũi nàng, ngắm nhìn nàng một cách hồn nhiên. Anh sợ mất đi cái không khí thân mật ấm áp mà nàng và gia đình nàng dành cho anh. Anh nghĩ nếu phải hoàn toàn xa Jamie mà trong trường hợp anh bị từ chối thì anh phải chịu, chắc anh không sống nổi. Thế mà hôm nay anh lại biết rằng nàng cũng yêu anh và điều này đển với anh như một giấc mơ.
Anh lặng lẽ đặt cuốn nhật ký xuống gốc cây. Cơn gió nam lùa đển làm anh ngây ngất. Bên trong chiếc bìa sau của cuốn nhật ký, anh vô tình thấy hai chữ JJ viết lồng vào nhau với chim chóc, hoa lá trang trí xung quanh. Hẳn là Jamie đã viết những chữ này trong lúc nghĩ đến anh. Anh cảm thấy lâng lâng hạnh phúc, một cảm giác gần như say đến trong lòng và anh rảo bước thật nhanh đi tìm nàng. Anh muốn nói với nàng thật nhiều những lời yêu thương và cho nàng biết anh đã yêu nàng từ bấy lâu nay.
Trở vào sân trong, anh thấy nàng đang bày trái cây lên đĩa. Hai má nàng đỏ hồng dưới ánh nắng, ánh mắt nàng sáng ngời hạnh phúc. Nàng đang cười nói tíu tít với Jane, em gái anh.
“Anh Joe này,” nàng gọi. “May quá, anh vào đây mang bình đựng đá và bịch đá ra giúp em nhé. Mấy ông tướng kia nhảy cả xuống hồ bơi rồi, chẳng ai chịu giúp em cả.”
Joe muốn nhảy bổ đến bên nàng, muốn hét to lên rằng anh sẵn sàng đi Siberia vì em, anh muốn em nhờ anh một nghìn việc để anh luôn luôn được gần em nhưng anh kịp dừng lại khi thấy lũ bạn hò hét dưới hồ và em gái anh đang nhìn mình giễu cợt. Có lẽ anh trông thật buồn cười lúc ấy. Anh vội vã đi vào nhà lấy đá, ực liền một hơi nửa chai bia lạnh để đè xuống cảm giác cháy bỏng toàn thân và bê đá ra cho nàng. Suốt đêm hôm ấy, hai gia đình ăn uống vui chơi say sưa, nàng vẫn cười đùa hồn nhiên như trước nhưng anh đã nhìn thấy tình cảm thắm thiết của nàng dành cho anh khi nàng cười thật tươi bên anh, lấy thức ăn cho anh và trêu chọc anh. Joe say trong niềm vui mới, anh uống bia không ngớt và đến tảng sáng, khi đám thanh niên ngã quay vì mệt và chất men, anh cũng thiếp đi trong giấc ngủ lâng lâng hạnh phúc.
Ngày hôm sau, lũ trẻ rủ nhau đi biển, anh mừng rỡ vì sắp có dịp được gặp riêng Jamie. Trong lúc mọi người mải mê chơi bóng, anh đến ngồi cạnh nàng. Jamie đang nằm dưới bóng cây, say sưa đọc sách. Nàng khẽ ngước mắt nhìn anh khi Joe ngồi xuống bên cạnh.
“Anh không chơi bóng hả?” Nàng hỏi. “Trời nóng quá phải không? Em chỉ muốn nằm đây hay đi bơi thôi.”
Joe đắm đuối nhìn nàng. Anh không biết phải bắt đầu thế nào. Lúc nôn nóng, anh tưởng tỏ tình với nàng sẽ dễ dàng vì hai người đều yêu nhau nhưng đến lúc này anh mới thấy thật khó. Vốn không hoạt bát, anh thường là người nghe chuyện hơn là kể chuyện, hơn nữa, đây là điều cực kỳ quan trọng đối với anh và anh không tìm được chữ nào cho thích hợp. Jamie vẫn mải mê đọc sách, vẻ tươi sáng hồn nhiên của nàng làm anh ngây ngất. Mãi một lúc sau anh nói:
“Jamie, anh có điều này muốn nói với em.”
Nàng nhẹ nhàng đặt sách xuống, ngước mắt chờ đợi.
“Jamie, anh muốn nói với em rằng anh đã để ý đến em từ lâu nhưng anh không dám nói. Đến nay khi biết được rằng em cũng có cảm tình với anh nên anh mới dám cho em biết. Anh thật hạnh phúc, Jamie ạ.”
Nàng bối rối ngước nhìn anh.
“Làm sao… sao anh…?”
“À, thú thật với em, hôm qua anh vô tình nhặt được cuốn nhật ký của em dưới gốc cây, anh không định xem nhưng anh không biết là sổ gì nên mở ra thử. Em tha thứ cho anh, anh không bao giờ có ý xâm phạm đến những điều riêng tư của em, nhưng anh vô tình mở ra đúng chỗ em viết về anh, anh không ngờ rằng em đã dành nhiều tình cảm cho anh đến như vậy, anh thật sung sướng.”
Hai má nàng ửng đỏ, nàng cắn chặt đôi môi xinh đẹp và Joe muốn ôm hôn nàng nhưng vẫn còn ngần ngại vì còn nhiều người xung quanh. Mãi một lúc sau, anh mới tiếp tục được, trong khi nàng đăm đăm nhìn ra biển, nét mặt thanh tú lẫn lộn vẻ thẹn thùng, bối rối và một cái gì đó bí ẩn mà anh không hiểu được.
“Jamie, cho phép anh được thưa với Ba Mẹ anh và em nhé, anh muốn từ nay mình không cần phải giấu giếm tình cảm của mình nữa, anh muốn được đến với em thật đứng đắn.”
“Khoan đã,” nàng lí nhí nói. “Em cần có thời gian. Em sẽ giải thích với anh sau.”
Nói xong nàng vụt chạy biến đi vào lều thay đồ rồi vội vã lao xuống biển. Suốt ngày hôm ấy anh không còn một dịp nào khác nữa để gặp riêng nàng. Một vài lần mắt họ gặp nhau, anh thấy nàng bối rối thẹn thùng thật xinh đẹp và anh càng thêm ngây ngất. Anh nghĩ nàng vẫn còn e ngại vì anh tỏ tình quá bất ngờ, có lẽ để vài hôm nữa nàng sẽ mạnh dạn hơn và anh sẽ đến với nàng thật chân thành.
Đêm hôm ấy, trước lúc đi ngủ, anh tâm sự với người anh sinh đôi của mình những điều đã xảy ra trong hai ngày qua.
“James ạ, em nghĩ em sẽ thưa với Ba Mẹ ngay. Em nghĩ ông bà cụ sẽ hài lòng lắm vì Ba Mẹ mình luôn bảo Jamie là một cô gái thật nết na tuyệt vời, em không ngờ em thật may mắn được cô ấy để ý đến.”
Say sưa với hạnh phúc của mình, Joe không để ý đển nét mặt của người anh. James im lặng không nói gì, mãi sau anh bình thản chúc em trai ngủ ngon.
Hai tuần sau đó hai gia đình xôn xao vì hai cái tin bất ngờ đến một lúc: Joe cho mọi người hay anh chính thức đi lại với Jamie và James đăng ký tình nguyện đi phục vụ cho quân đội U.S. tại chiến trường Việt Nam. Mọi người đều ngạc nhiên trước quyết định đột ngột của James vì anh luôn là người rất cẩn trọng, suy nghĩ chín chắn mà từ trước đển nay, anh chưa bao giờ cho ai hay ý định đó của mình. James vừa tốt nghiệp Y khoa năm ngoái với kết quả ưu hạng, gia đình anh rất hãnh diện và vui mừng trước một tương lai đầy hứa hẹn của cậu con trai. Ngay cả Joe cũng bất ngờ trước quyết định đó của anh mình. Joe vẫn luôn tự hào có một người anh sinh đôi thật tuyệt vời và hai anh em thương yêu nhau hết mực, luôn luôn gần gũi chia sẻ với nhau bao điều, thế mà chính anh cũng không hề được biết trước.
Joe băn khoăn hỏi James sao lại có ý định như vậy. James lặng lẽ nhìn em trai rồi quay đi, ánh mắt xa vắng.
“Joe ạ, anh nghĩ bác sỹ ở đất này thì thiếu gì, anh có ở lại đây thì cũng chỉ thêm một người trong khi đó ở Việt Nam có biết bao nhiêu người cần đến một người có sức khỏe và nhiệt tình như anh. Anh biết công việc ở đó sẽ khổ cực và hiểm nguy nhưng lúc mình còn trẻ, còn nhiều năng lực mình mới có thể đảm đương những việc như vậy chứ. Vả lại,” anh mỉm cười, “đây là cơ hội để anh được phiêu lưu tìm tòi thế giới bên ngoài chứ đến khi bị cuộc sống bên này ràng buộc quá nhiều thì làm thế nào đi được nữa.”
Joe nghe anh nói có lý. Mặc dù là người chống chiến tranh, James lại có lòng nhân ái với những người trong cảnh khó khăn và theo như họ biết được, quân lính Mỹ ở Việt Nam đang chịu nhiều đau thương, chết chóc, họ sẽ được chăm sóc chu đáo với tấm lòng tận tụy của James. Thế nhưng anh vẫn lo lắng. Hai anh em chưa bao giờ xa nhau ngày nào. Từ tấm bé, họ luôn luôn bên nhau, lúc đi học, chơi thể thao, lúc vui chơi với bạn bè…, họ luôn sát bên nhau và bảo bọc cho nhau hết mực. Vốn là người đa cảm hơn, Joe thường tâm sự với anh mình những điều khúc mắc trong lòng và James luôn là người bạn vững vàng, trung thành của anh. Hai anh em đều biết họ sẽ nhớ nhau thật nhiều nhưng quyết định của James là điều anh mong ước và không ai bàn bạc thêm gì cả.
Hai gia đình lại tíu tít chuẩn bị cho James lên đường. Anh mỉm cười nhìn những người thân chuẩn bị hành lý cho mình giống như cho một chuyến du lịch xa với đầy đủ đồ dùng, bao nhiêu thứ lỉnh kỉnh mà anh nghĩ một khi đến nơi chắc anh phải để lại thành phố chứ không thể mang theo mình vào trận chiến. Mẹ anh cặm cụi thêu cho con một cặp khăn tay, dặn dò đủ thứ phải coi chừng kẻo lạnh, phải nhớ quàng khăn cổ, đừng thức khuya v.v… Anh cảm động và buồn cười, anh sắp sửa là Bác Sĩ quân y ở một nơi đầy bom đạn chết chóc, anh có thể phải đương đầu với sinh tử của bản thân và của đồng đội thế mà Mẹ anh còn phải lo dặn dò những chuyện cỏn con. Mọi người không nhận ra rằng từ đàng xa, qua báo chí, tin tức, cuộc chiến tranh nào cũng có vẻ chấp nhận được nhưng thực tế là hàng trăm lần tàn khốc. Có lẽ đây cũng là điều may mắn cho anh chứ nếu Mẹ anh chứng kiến được một cuộc chiến như vậy thì có bằng trời cũng không thuyết phục được bà để cho anh đi.
Hai tháng sau James lên đường. Hai gia đình và bạn bè làm tiệc chia tay cho anh thật ấm cúng. Anh cảm động nhìn tất cả những người thân yêu, khung cảnh êm đềm của gia đình và cố ghi khắc trong lòng những điều quý báu ấy vì anh biết có thể anh sẽ không bao giờ được thấy nữa. Ngày chia tay Mẹ anh khóc như mưa, Jane, Jamie và các phụ nữ của gia đình nàng cũng khóc. Mọi người lần lược ôm hôn chia tay anh. James thấy Jamie úp mặt vào vai Joe khóc nức nở, anh đến choàng tay ôm cả hai người và chúc họ nhiều may mắn, hạnh phúc. Mọi người dặn dò anh phải viết thư về ngay và viết cho đều, Mẹ anh còn dặn phải nhớ đeo theo máy chụp ảnh luôn luôn và gửi ảnh cho cả nhà xem. Anh gật đầu hứa hết tất cả, thầm nghĩ không biết mọi người muốn nhìn thấy hình ảnh gì trong cuộc chiến tranh này, dĩ nhiên không phải là quang cảnh đẹp như một chuyến du lịch. Thôi thì cứ để mọi người nghĩ như vậy để bớt lo lắng.
Giáng Sinh năm tiếp theo Jamie và Joe làm lễ cưới. Hai gia đình và tất cả bạn bè tíu tít chuẩn bị, ai cũng mừng cho họ thật xứng đôi. James gửi về cho hai em tấm thiếp mừng làm bằng tay với những lá và hoa khô của rừng Việt Nam. Jamie nâng niu nó như một vật báu, nàng cất tấm thiếp trong hộp thơ, cùng với những tấm thiếp chúc mừng khác.
Năm tháng qua đi. James vẫn thỉnh thoảng viết thư về. Vài ba lần anh gọi điện nhưng đường dây xấu quá, chẳng nghe được gì nhiều. Anh có gửi về mấy tấm ảnh chụp phong cảnh Việt Nam, quang cảnh trông hoang sơ và êm đềm. Anh cũng gửi về mấy tấm ảnh anh chụp trong trại lính. Mái tóc anh cắt ngắn, nét phong trần dãi dầu thật khác với ngày xưa. Anh gầy đi nhưng vẫn tươi cười bên cạnh mấy người bạn, sau lưng là những chiếc lều nhà binh. Mẹ anh hơi thất vọng khi không thấy những tấm ảnh chiến trường. Anh giải thích là những lúc ấy quá bận rộn và khói lửa mù mịt, có chụp cũng chẳng thấy gì. Anh muốn để những người thân giữ lại cái cảm nhận về chiến tranh như một cuộc phiêu lưu mạo hiểm. Đâu có ích lợi gì để cho những người thân yêu nhìn thấy cảnh chết chóc tàn khốc và cái kinh hoàng mất mát của chiến tranh. Chính bản thân anh đôi khi cũng phải tự ru mình bằng cái điệp khúc rằng một ngày nào đó tất cả sẽ chấm dứt, mọi người sẽ được sống yên vui, không còn cảnh nhà tan cửa nát, không còn phải nhìn thấy những con người rên xiết đớn đau hay hấp hối trong nỗi khắc khoải không nhìn thấy người thân lần cuối. Nhhưng với anh, đáng sợ hơn hết thảy là những con người tật nguyền vĩnh viễn cả thể xác lẫn tâm hồn.
Anh biết anh cũng có thể bị thương hay mất mạng như những người lính khác vì anh tình nguyện đi cùng với các đại đội trực tiếp tham gia các trận chiến. Anh đã nhìn thấy bao người bạn bỏ xác ở chiến trường, hay trở về với bao tật nguyền dị dạng. Anh đã từng khóc như mưa trước những thân thể giập nát của những người bạn, những thanh niên trẻ tuổi với bao ước mơ, những người còn vợ con ở lại… Anh đã từng vật vã khổ sở trước sự thiếu thốn dụng cụ, thuốc men…, phòng cấp cứu trận mạc thô sơ không thể cứu những người lính ngắc ngoải. Đã bao lần anh muốn từ bỏ chốn này để về với gia đình, trở về khung cảnh êm ấm ngày xưa nhưng anh biết không bao giờ anh và những người đã từng tham gia cuộc chiến này còn có thể tìm lại cuộc sống yên bình nữa. Chiến tranh đã cướp đi của họ những năm tháng bình yên và hằn trong tâm tưởng của họ những chết chóc khốc liệt mà họ không bao giờ có thể xoá bỏ. Có cái gì đó níu giữ anh lại chốn này. Bao nhiêu lần gia đình và bạn bè khuyên anh hãy trở về, anh còn một tương lai tươi sáng trước mặt, nhưng anh luôn nghĩ và thật sự cảm thấy rằng những người ở đây cần có anh, hơn cả những chăm sóc thuốc men một người bác sĩ dành cho bệnh nhân, anh đã chia sẻ với họ những đau thương, mất mát và cùng với họ trải qua những ngày gian khổ.
Thế rồi một hôm gia đình anh nhận tin James bị bỏng nặng trong lúc cấp cứu người khác. Anh được cấp tốc đưa về điều trị ở quê nhà và được trao Huân Chương Anh Hùng. Sau mấy tháng điều trị, anh trở về với gia đình. Tất cả người thân và bạn bè của anh đón mừng anh nồng nhiệt. Tám năm qua, biết bao đổi thay. Jamie và Joe đã có ba con, hai bé gái sinh đôi giống hệt mẹ và một bé trai bụ bẫm giống anh và Joe như đúc. Jane, em gái anh cũng đã có chồng và hai con. Những người thân trong hai gia đình dù đã lập gia đình nhưng vẫn sống xúm xít bên nhau và anh cảm thấy lòng mình ấm lại khi nhìn thấy Bố Mẹ và toàn thể gia đình quây quần đông đủ và rạng rỡ vui sướng đón mừng anh về. Anh kể rất ít về chiến tranh, có cái gì đó như là nét khắc khổ trong anh làm mọi người không dám ép anh kể nhiều. Mọi người nghĩ rằng anh không thích nhắc đến chiến tranh vì nó gợi lại cho anh cái tai nạn kinh hoàng anh đã trải qua. Ho đâu biết rằng anh thường cảm thấy mình may mắn còn được lành lặn nguyên vẹn trở về. Anh chỉ không muốn nhắc đển chiến tranh vì nó gợi lại cho anh bao đau thương tàn khốc anh đã chứng kiến mà anh không thể kể lại.