Xin giới thiệu đến bạn đọc của Forum bài phỏng vấn sau đây vừa được đăng trên Tạp chí Trẻ ở Hoa Kỳ kể lại tâm sự của một ca sĩ từ Trung Tâm Asia (tạm dấu tên) với phóng viên của tờ báo Trẻ. Sắp tới, tờ báo này hứa hẹn sẽ còn giới thiệu thêm nhiều bài viết nữa liên quan đến việc sản xuất và phát hành băng dĩa nhạc ở hải ngoại hiện nay.

LTS:

Giả sử một ngày không xa, bạn sẽ không bao giờ còn được thưởng thức những cuộn băng DVD quen thuộc của Thúy Nga, Vân Sơn, Asia ... nữa. Quả là một viễn ảnh không mấy gì vui vẻ cho sinh hoạt văn hóa của cộng đồng người Việt tại hải ngoại.

Hồi chuông báo tử đã được chính những người thực hiện tại các trung tâm sản xuất gióng lên. Những hoạt động văn hoá đáng trân trọng này, không chỉ phục vụ cho nhu cầu giải trí của người thưởng ngoạn, mà còn là phương tiện đấu tranh và ủng hộ các phong trào dân chủ quốc nội hữu hiệu.

Tiếc thay, những hồi chuông này lại có sự đóng góp vô tình của một số khán giả hải ngoại. Không kể những tiệm video làm ăn gian dối đã nhanh tay copy những sản phẩm mới nhất của các ca sĩ và các trung tâm để bán ra với giá rẻ mạt, những đĩa DVD hay CD nhạc vừa trình làng đã được tung lên internet.

Tạp chí Trẻ sẽ gởi đến quý khán giả và độc giả loạt bài viết về những nỗi đau, những bất công mà các ca sĩ, các trung tâm ca nhạc đang phải gánh chịu, với hy vọng chúng ta sẽ ý thức được vấn đề này một cách công bằng và đúng đắn.


Hồi chuông báo tử

Bài 1. Giấc mơ công bằng của người nghệ sĩ


PV Trẻ

Trung tâm Asia vừa giới thiệu với phóng viên Trẻ về một ca sĩ đang được yêu mến vừa phát hành một CD mới, PV Trẻ làm một cuộc phỏng vấn ngắn, và trong mong muốn tìm hiểu thêm những người can đảm này trong tình hình thị trường băng đĩa đang báo động...

PV Trẻ: Chào KT, cảm ơn KT đã gởi tặng CD mới ra. Xin cho báo Trẻ vài phút để làm cuộc phỏng vấn bỏ túi được không?

KT: Điện thoại anh còn đủ phút free cho KT kể lể không?

PV Trẻ: Không sao đâu, điện thoại của ông chủ báo bỏ quên trên bàn, nên tiện thể gọi cảm ơn KT đó mà…

KT: Cảm ơn anh phóng viên tử tế!... Anh muốn hỏi gì KT đây?

PV Trẻ: Xin KT cho biết đại khái về hành trình của một CD ca nhạc từ khi mang ý định thực hiện đến lúc CD có mặt ở những đại lý bán băng nhạc?

KT: ... Dài dòng lắm à nha!

PV Trẻ: Bây giờ mỗi chúng ta tự đi tìm cho mình một ly gì uống; một chỗ ngồi thích hợp… rồi vô chuyện hen. (KT bắt đầu đi…)

KT: KT làm CD ca nhạc này vì yêu thích những bài nhạc hay và phù hợp với giọng hát của mình. CD này cũng là lời cảm ơn mà KT muốn gởi đến những thính giả yêu thích giọng hát KT.

PV Trẻ: Cảm ơn KT đã chia sẻ ý tưởng về việc thực hiện một CD, cảm tình nghệ sĩ với người nghe nhạc. Xin KT cho biết: KT bắt tay từ đâu trong việc thực hiện ý tưởng tình cảm của mình?

KT: Công việc tiếp theo ý tưởng làm CD là chọn những bài hát nào cho CD sắp thực hiện? Sau đó liên lạc với nhạc sĩ sáng tác để xin phép trình bày nhạc phẩm. Khi được phép các nhạc sĩ sáng tác và có đủ số lượng bài hát cần thiết để thực hiện CD thì liên lạc với nhạc sĩ hoà âm để nhờ hoà âm cho những nhạc phẩm đã được phép trình bày. Tiếp theo nữa là liên lạc với ban nhạc, liên lạc phòng thâu, phòng sang CD và in ấn ảnh bìa cho CD, thuê design cho poster quảng cáo CD, thuê người bỏ hộp, đóng thùng, liên lạc đại lý, liên lạc bưu điện gởi đi…, nhiêu khê lắm.

PV Trẻ: Nhiêu khê thật đấy! Nhưng KT có thể chia sẻ về cảm giác sau khi thực hiện một CD về mặt tình cảm và mặt thương mại?

KT: Ồ! Về mặt tình cảm thì viết sách không hết cảm giác mình vừa làm được món quà cảm ơn thính giả yêu thích. Về mặt thương mại… xin miễn cho KT khỏi trả lời… xin lỗi.

PV Trẻ: Xin lỗi KT với câu hỏi thiếu tế nhị về túi tiền của KT, nhưng thính giả của KT cũng là độc giả của báo chí muốn biết chuyện lời-lỗ của nghệ sĩ để chia sẻ với KT thì sao?

KT: KT chỉ mơ ước có được sự công bằng giữa người nghệ sĩ và người nghe nhạc để âm nhạc hải ngoại tồn tại là tốt lắm rồi! KT ví dụ thôi nghe, anh ghé McDonald mua cái hambuger để đỡ đói bằng tiền. Nếu muốn nghe chút âm nhạc trong lúc ăn cho ngon miệng hay lúc lái xe thì ghé đại lý mua cái CD - là sự công bằng mà KT mơ ước.

PV Trẻ: Nói rõ hơn chút đi KT. Anh không nói ai nghe đâu!

KT: Anh không nói mà viết thì làm sao KT dám nói!

PV Trẻ: KT không nói thì ai biết để chia sẻ khó khăn với nghệ sĩ?

KT: Thật khó nói khi KT biết rất nhiều người nghe nhạc yêu thích tiếng hát ca sĩ này, ca sĩ nọ… Ca sĩ yêu người hâm mộ tiếng hát mình không kém. Chỉ vì vô tình chút xíu thôi mà thành khó khăn cho nhau…

PV Trẻ: Cụ thể cái CD vừa ra mắt, KT gặp khó khăn và thuận lợi gì?

KT: Về thuận lợi là sự khích lệ tinh thần qua điện thoại, trong forum… rất nhiều người ưa thích gởi lời chúc mừng cũng như cảm ơn KT. Về khó khăn là tiền dành dụm từ đi show, bỏ ra đầu tư cho CD như tiền cúng ... ông địa.

PV Trẻ: Là KT biết trước những khó khăn hay sau khi CD ra mắt mới biết?

KT: Biết trước thưa anh.

PV Trẻ: Biết trước sự lỗ lã sao còn làm?

KT: Anh biết làm ăn sẽ có thu nhập cao hơn anh làm báo Trẻ, sao anh đi làm báo?

PV Trẻ: Ham thích.

KT: Vậy có gì để nói nữa?

PV Trẻ: Xin KT nói rõ hơn về khó khăn (cụ thể là kinh phí) thực hiện CD này. Đến nay lời-lỗ ra sao, để những ai còn quan tâm đến âm nhạc hải ngoại có thể hiểu được phần nào, chia sẻ những gì có thể với âm nhạc nói chung, nghệ sĩ nói riêng…

KT: CD vừa ra mắt với 12 bài. Trung bình KT trả tác quyền cho nhạc sĩ sáng tác từ $300 - $1,000 tiền tác quyền của mỗi bài. Cũng từ $300 - $1,000 tiền viết hoà âm cho từng bản. Trung bình $500 cho ban nhạc chơi một bản. Nếu mời ca sĩ nào đó hát chung với mình trong CD,tiền thù lao từ $1,000 - $3,000 một bản (hát một mình nguyên cái CD thì khỏi trả tiền này - nhưng sự đơn điệu và nhàm chán sẽ ảnh hưởng tới người nghe). Tiếp theo là tiền phòng thâu, sang dĩa, in bìa, poster quảng cáo, tiền bỏ hộp, UPS gởi đi đại lý… Tổng cộng, KT đầu tư $60,000 đô la để thực hiện CD vừa rồi.

PV Trẻ: Vậy, sau một tháng ra mắt CD, KT thu về được vốn chưa?

KT: (cười)

PV Trẻ: Cười phóng viên ngớ ngẩn hay cười chiến thắng mà giòn vậy?

KT: Tự anh nói về anh… phải công nhận là đúng thiệt! (cười) KT bán được 3,000 CD cho đại lý là thành công lớn lắm rồi!...

PV Trẻ: Bán cho đại lý hay đại lý bán CD cho KT rồi ăn tiền hoa hồng trên số lượng bán được?

KT: KT bán cho đại lý chứ không gởi bán, với giá $7/ CD. Đại lý bán ra $9 - $10, tùy họ. Trừ chi phí UPS, KT thu về được... $20,000.


PV Trẻ: Coi như cúng dường tam bảo hết bốn chục… cái xuân xanh.

KT: Hay!

PV Trẻ: Anh cũng đoán được phần nào! Nhưng không ngờ thê thảm tới mức đó. Vậy, Trung tâm có giúp KT được gì không?

KT: Biết nói sao cho anh hiểu, luôn thính giả nghe nhạc cũng lơ mơ về việc thấy ca sĩ có... Trung tâm của mình như Khánh Hà Production, Như Quỳnh Production, Thiên Kim Production… KT Production. Nghe cho... oai chút thôi vì đâu có Trung tâm nào còn tiền để đầu tư (chịu lỗ) cho ca sĩ ruột của mình. Thương quý ca sĩ lắm thì Trung tâm cũng chỉ giúp được việc "Đại diện phát hành" cho có uy tín hơn chút thôi. Ca sĩ tự đầu tư và tự ôm đầu…, anh ơi!

PV Trẻ: Chia… bông gòn cùng KT để chậm đầu. Anh cũng không dám lớn chữ "lấy lại công đạo". Chỉ hy vọng qua cuộc phỏng vấn bằng điện thoại này. Khi thành giấy trắng mực đen trên trang báo thì độc giả báo chí cũng là thính giả ca nhạc thông cảm được với những khó khăn của giới ca nhạc mà ủng hộ. Anh đồng ý với KT là "một chút vô tình" chứ không cố ý mà thành làm khó cho nhau. Đơn giản như anh - ngoài giờ làm báo, cũng là thính giả của KT. Anh biết CD của KT bị tung lên internet. Từ đó ai cũng dễ dàng "rip" về computer, iPot, iPhone…

Anh tin là chuyện đồng hương download CD vì vô tình (làm biếng đi mua) chứ không cố ý giết nghệ sĩ ưa thích của mình. Chúng ta có quyền tin tưởng ở đồng hương và hãy tự trách bản thân là không chia sẻ thì ai biết được những khó khăn mà giúp chúng ta. KT hãy nói với các nghệ sĩ bạn: Hãy liên lạc chặt chẽ hơn với báo chí - là phương tiện đến với đồng hương mỗi ngày. Bắc được nhịp cầu thân ái, thấu hiểu nhau hơn thì hoá giải được khó khăn chung.

Cảm ơn KT đã chia sẻ với Trẻ cũng như độc giả của bổn báo. KT có muốn gởi gấm gì tới bà con của chúng ta?

KT: Cho KT gởi lời cảm ơn chân thành nhất tới 3,000 đồng hương đã mua CD của KT, như khích lệ tinh thần cho CD kế tiếp ra mắt. KT xin được kính chúc quý đồng hương một năm mới an khang, thịnh vượng và hanh thông.

PV Trẻ: … để mua CD.

KT: Cười.

PV Trẻ