Trong lòng tôi như đang bị lửa thiêu đốt mà có đôi lúc tôi không thể kiềm chế nổi dẫu đã học hiểu căn nguyên và cách tự chế cảm giác đã nhiều năm mà đến khi cần thì những điều học hỏi dường như không cánh lại bay đi mất. Tôi là nhân vật mang nhiều sân hận mỗi lúc một nặng nề.. bất chợt một ngày tươi mát tôi gặp cứu cánh ở bài giảng cuả thầy Hằng Trường trên Radio Khai Tâm do nmchâu lưu lại. Nhờ vậy tôi chép lại xin gởi nơi đây một bài học mà cả đời con người tìm hoài không ra. Có nhiều lúc mình bị cái tôi hại mà không hề hiểu biết mình bị chết vì sao.

Sân hận là gì, nguyên nhân và hậu quả của sân hận, và cách giải trừ sân hận.

Sân hận là một đề tài thường được nói đến vì ai trong chúng ta cũng từng muôn vạn lần sân. Sân có rất nhiều khía cạnh. Trong đạo Phật, môn học cao nhất là làm sao chuyển hoá sân hận ra tình thương. Gọi là môn học vì bất kỳ người nào tu hành cũng phải học môn đó.

Sân là giận dữ, là lúc bản ngã cuả mình không được thoả mãn. Phản ứng cuả sự không thoả mãn này là tức giận. Người thường hay tức bực, không có được sự thoả mãn bản ngã này thì mình gọi là người nóng nảy, hay quạu.

Một môn khoa học rất quan trọng trong văn hoá cuả người Trung Hoa và cũng của phật giáo là Ngũ Hành, nói về những đặc tính, 5 màu sắc cuả sự giận dữ đó, Ở đây sẽ dùng phương pháp ngũ hành để phân tích cho rỏ.

Để giảm sợi giây căng thẳng tôi tặng các bạn bài thơ

Anh, em muốn tặng cho anh muôn ngàn... tất cả
Chợt nhận ra nó giả dối tan rả thành gió mây
Anh, em muốn tặng anh dù cả đôi bàn tay
Chợt nhận ra anh đã hững hờ buông ra nó

Anh, không hờn giận gì anh đâu những điều rất nhỏ
Dẫu lớn lắm nó cũng là giọt nước thương đau
Anh, vì sao em anh phải dày vặt lẫn nhau
Khi tứ đại hành tội chứ nào đâu ta muốn

Thật vậy không? Hay là điều hiển nhiên ta chọn
Thì bởi tại... Tình thương là một con dao nhọn
Không hiểu lắm, vội cắm cho đau đớn tâm hồn
Thì anh nhé... đừng hiểu lầm tình nào cũng vậy

Rất giản đơn ta như hạt cát giữa tiểu vũ trụ
Theo lực hút của Tứ Đại: Đất, Nước, Gió, Lữa, hoá thân
Em với anh phải tuần hoàn trong những hạt nhân
Theo Ngũ Hành: Kim, Mộc, Thủy, Hoả, Thổ dâng mạng

Ở dạng nào cho người phải kính phục mến thương?
Ở dạng nào con người bị ghét bỏ triền miên?
Ở dạng nào cho bình đẳng tâm can ngũ tạng
Đừng khinh tiểu tiết mà quên những điều tri lý

Hỏi: Người hay sân hận là người ở vào mạng hoả, có đúng không?

Chữ mạng có nghiã như định mạng tức không thay đổi được. Trong Phật giáo, mình không nên nói rằng người này mạng hỏa hay mạng thổ..., làm cho họ ở trong một cái dạng không biến đổi được, làm cho họ bị cố định. Phật giáo không nói về cái mạng mà nói tánh tình, hình dạng người đó thuộc về ngũ hành nào trong KIM, MỘC, THỦY, HỎA, THỔ. Người giận dữ nhiều thì mình hình dung họ là con người nóng nảy như lửa, đúng, nhưng không phải là mạng hoả. Có thể tâm tánh, hình dạng cuả họ làm điều kiện khiến nóng giận phát sinh lẹ hơn. Nên trong Ngũ Hành nói thân thể có 5 dạng chính.

Kim: mặt dạng nhọn
Thổ: đầu nhọn như ngọn lưả
Mộc: mặt dài
Thuỷ: mặt chảy xuống như giọt nước.

Nói như vậy không phải là tướng số mà chỉ nói về dạng cuả mặt theo 5 đặc tính KMTHT. Đây là một khoa học cuả người Trung Hoa ngày xưa, đi liền với Kinh Dịch. Dùng những đặc tính của ngũ hành để nói về sân hận rất thực tế và dể hiểu.

Hỏi: Biểu lộ của người mạng hỏa như thế nào?

Nên nói là người hành hoả, không phải mạng hỏa. Mỗi hành biểu hiện bằng 2 dạng : âm và dương. Âm là tiêu cực, dương là tích cực. Người có biểu hiện hành hỏa tích cực thì rất sáng suốt, nói những lời ứng khẩu rất rỏ ràng. Người hành hỏa "âm" hay tiêu cực thì khi bất như ý, giận thì họ hay bộc phát, hay chửi thề, nói một cách như lửa cháy, nghe họ nói tim gan mình sôi sục lên. Nhưng họ không có ác ý mà chỉ nói cho đã miệng thôi, để tức khí cuả họ giải tỏa. Người hành hoả "dương" khi có chuyện bất như ý thì họ rất sáng suốt, họ phân tích và nhìn được cái nguồn gốc chuyện đó ở đâu ra, như ngọn đèn chiếu tới chổ đen tối. Họ rất hay, rất minh lý. Họ sáng suốt, rõ ràng và không dễ giận. Thành ra không phải người hành hoả là giận dữ nhiều. Người hành hoả "âm" mới nhiều giận dữ, chửi thề...

Hỏi: Người hay giận dữ thì nên làm gì để hoán chuyển?

Mình cần biết người đó thuộc vào loại hành nào trong KMTHT. Gặp một người đang giận dữ, mình chỉ nói "thôi bớt giận đi", họ cũng không trừ được. Nhưng nếu mình biết là người này thuộc hành hoả âm, khi họ giận, chửi thề thì, cái gì là khắc với hoả? --Thủy. Vậy muốn dập tắt hoả thì mình dùng dương thủy để làm âm hoả triệt tiêu. Một người khi giận lên thì la làng, nói lớn, chửi thề, nói cho đã thì nên làm gì? Người đó nên tập để có được cái dương thuỷ, tức là cái tình thương. Khi có tình thương thì mình trở nên nhẹ nhàng, dịu dàng, ít khi nói những lời bộc phát, la lối dữ dằn. Cho nên họ nên tập cho có tình thương.

Tập làm sao? Nếu mình là cha mẹ thì nên tập cho con cái có dương thuỷ bằn gcách dạy nó nói cám ơn, biết ôm cha mẹ, biết mời cha mẹ ngồi..., tức là những hành động hỗ trợ cho tình thương, sự quan hoài. Khi làm như vậy thì đặc tính dương hoả là đặc tính dương hoả là đặc tính biết giữ lễ cũng đi theo. Dương thuỷ thường làm cho âm hoả triệt tiêu

Hỏi : Lòng quan hoài cho người khác có thể gọi là dương thuỷ không?

Đúng. Hy vọng khi nghe, các bác không cần phải nhớ cái nào là dương thủy hay âm hoả mà chỉ cần nhớ phương pháp đối trị : Làm sao hoá giải tính hay giận dữ, bộc phát: Tập tình thương người khác, tập nhẹ nhàng dịu dàng như nước chảy xuống, mát và nhẹ nhàng dịu dàng vô cùng.

Hỏi: Người hành thổ thì như thế nào?

Người hành thổ có tướng trạng diện mạo như sau: mặt vuông chữ điền, da ngăm ngăm nhưng không đen vì đen là hành thuỷ rồi. Người hành thổ âm khi gặp chuyện bất như ý (mình đang nói đề tài giận) thì họ thâm trầm tính toán mưu kế, không nói ra, không biểu hiện ra mặt, mình không biết họ đang giận. Họ không trợn mắt, không mỉm cười mà mím môi. họ ngấm ngầm tính kế để chôn vùi đối phương. Người hành thổ thâm trầm như vậy thì đối phó bằng gì?

Hỏi: Mình nên thẳng thắng phơi bày ra hết thì họ không còn tính mưu kế gì được. Làm như vậy thì tứ là người mộc phải không thầy?

Đúng. Người hành Mộc dương tứ là cây thì có đặc tính lúc nào cũng vươn lên mặt trời, cây là đại biểu cho sự sống. Người âm thổ lúc nào cũng chôn giấu, không cho ai biết cả. Người hành mộc dương thì bộc trực, bưng sự thật ra, phơi bày ra.

Như vậy các bác sẽ đặt câu hỏi tôi thuộc về hành nào? Thì đây là cách để biết.

Khi có chuyện giận nếu mặt bác đỏ lên, bác chửi bới lớn tiếng, la làng, tai và đầu đỏ lên thì bác thuộc về hành hỏa.

Nếu là dạng thổ thì gặp chuyện khó khăn, thường thường mình sẽ mím môi, không nói gì cả, ngồi yên nhìn xuống, suy nghĩ liên miên, mặt vàng bệch. Họ tránh nhìn thẳng vào mắt vì con mắt là thuộc về hỏa, nhìn mắt thì sinh ra dương thổ cho nên họ tránh. Họ thâm trầm vô cùng. Khi bác giận mà đóng cưả không nói gì , là lúc hành thổ đang phát triển.

Khi nghe chuyện làm mình khó chịu mà mặt mình trắng bệch không còn giọt máu, hơi thở khó khăn, mình tức giận nhưng không chửi bới mà sẽ nói những câu xỏ xiên trách cứ là mình đang bị hành kim. Khi mình biểu hiện giận dữ bằng cách khóc lóc, mặt mày nhây nhụa, mình buồn, cảm thấy mọi chuyện sụp đổ, mình bất lực không làm gì được cả, thì đó là âm thuỷ đang hoành hành.

Trường hợp gặp chuyện bất như ý, nghịch cảnh làm mình giận dữ mà mình cảm thấy nghẹt thở, muốn chống lại, mặt xanh lè là đang có hành mộc. Mình lầm bầm, người run lầy bầy kông vững, có khi xỉu cái đùng.

Mỗi hành này đều có âm và dương. Nếu mình biết thuộc về hành âm nào thì mình dùng dối cực dương để trị. Thí dụ như âm hỏa thì dùng dương thuỷ để trị.

Cái quan trọng nhất là làm sao chuyển hoá được những đặc tính âm trong con người mình để không bị cái giận dữ nói khống chế.

Tóm lược:

Ai trong chúng ta cũng có lòng sân hận cả. Sân hận không phải là chuyện xấu hay chuyện tốt mà là một thực tại cuả con người. Bây giờ mình muốn sống hoà bình thì mình làm sao chuyển hoá cái sân hận này ra tình thương. Có rất nhiều cách mà đây là cách dùng khoa học cuả ngàn đời trước là ngũ hành để điều hoà lại những tính tình trong người mình, do đó đạt được sự bình hằng. Khi mình có được sự bình hằng thì sân hận đó không còn khống chế mình, cuộc sống mình lúc nào cũng được ở trong trạng thái điều hoà. Chữ hoả là cái quan trọng nhất cuả con người tu dưỡng. Khi mình có tu dưỡng thì lúc nào mình cũng hoà cả, 5 hành KMTHT được điều hoà thì 5 cái tạng trong người tức tâm can tỳ phế thận (tim gan tỳ phổi thận) sản sinh ra 5 cái khí làm cho 5 hành điều hoà. Đó là lý do mình cần học để chuyển hoá, điều hoà con người mình. Khi con người điều hoà rồi thì xã hội cũng điều hoà, trả lời cho câu hỏi đầu tiên mình đặt ra: làm sao để không còn chiến tranh nữa?

Kỳ 2

Sân thì ai cũng có nhưng hận thì khác. Hận là phản ứng cuả lòng giận dữ mà mình giữ trong lòng, giữ hoài qua nhiều năm nhiều tháng, có khi nhiều đời nữa. Cái hận đó đưa tới sự muốn làm sao triệt tiêu đối thủ. Thường thường phóng ảnh cuả cái hận đó là mình ghét người này người nọ nhưng thực sự ra là mình không thể tha thứ được và không thể nhìn vào lòng mình được.

Giận dữ là phản ứng khi bản ngã không được thỏa mãn, phản ứng của nghich cảnh. Giận dữ có 5 mầu sắc KMTHT. Nhưng quan trọng là nếu mình hoán chuyển được sự giận dữ thìm mình sẽ có được sự an lạc.

Bản chất cuả giận dữ là sự khép kín cuả tâm hồn mình, mình không muốn nhìn sâu vào bản chất của sự giận dữ, không làm gì với cái năng lượng tạo ra sự giận dự đó. Nếu thấy ngũ hành nghe mệt quá thì bác chỉ cần nhớ 1 chữ thôi là làm sao cho tâm mình luôn luôn cởi mở, khai tâm tức lúc nào tâm mình cũng mở rộng như bầu trời không có mây vậy. Tức lúc nào mih cũng ở trong trạng thiá điều hoà ngũ hành âm dương.

Hôm nay mình đi vào chi tiết và nói cách làm sao để hoán chuyển.

Hỏi: Người khi giận mặt trắng bệch thì thuộc về hành nào và làm sao để hoá giải?

Khi giận mà mặt trắng bệch , mặt cắt không có giọt máu tức là thuộc về hành kim, âm kim. Người này còn có đặc tính là ít biết tha thứ, rất hay đố kỵ. Mình phải dùng lửa đốt cái kim. Người hành kim khi giận dữ hay nói chuyện nhọn hoắt, xiên xỏ , những chuyện mình nghe như bị đâm vào đau nhói. Người hành hỏa mà chửi thì mình nghe là mình nóng giận lên liền, còn người hành kim không chửi bới nhưng nói xiên xỏ cho mình nghe đau nhói trong lòng. Mình không nghe lửa trong người bốc lên nhưng nghe đau vô cùng tưởng phải ôm bụng vì đau.

Hỏi: Ngũ thường là gì và có sự liên hệ với ngũ hành không?

Ngũ thường là 5 đặc tính làm mình thành người quân tự Ngũ thường là khim chỉ nam cho những người muốn học để trở thành người lãnh đạo, người quân tử. Ngũ thường gồm có nhân lễ nghiã trí tín, phối hợp với 5 đặc tính cuả ngũ hành. Người hành mộc có nhân, biết lo lắng nâng đỡ người khác. Người hành hoả thì biết giữ lễ, sáng suốt vô cùng, biết thế nào là đúng hay sai, biết rõ chân lý. Người hành thổ dương thì có chữ tín, không bao giờ làm mưu kế âm thầm, quỷ kế đa đoan cả. Người dương kim thì rất nghĩa khí , có ý chí, làm chỗ dựa cho kẻ khác, làm cho mình tin tưởng vô cùng. Người dương thuỷ thì có social intelligence, có trí huệ giúp người ta đạt tới mục tiêu. Tình thương thuộc về thuỷ tính mà tình thương đi cùng với trí huệ trong đạo Phật là một cặp song hành. Người có dương thuỷ thì họ có trí huệ và khi họ hành sự thìm mình cảm thấy có tình thương chứ không phải sự thông minh cuả người hỏa , mà là cái trí huệ biết xử thế, biết phối hợp tình thương, sự hiểu biết, biết trường hợp nào thì sử dụng cái chi. Thành trí huệ này rất cao, từ trong lòng có tình thương mà ra.

Trở lại chuyện người âm kim ít tha thứ, hay đố kỵ thì làm sao. Hoả khắc kim, dùng hỏa đốt sắt tan ra thành nước tức là dùng dương hoả trị âm kim. Khi mình có sự sáng suốt đó quan trọng nhưng chưa phải là tình thương. Sáng suốt cuả dương hỏa cho thấy lẻ ra mình có thể làm việc với người kia, đâu có gì quan trọng, Cho nên cái sáng suốt đó toả ra thì con người kim lúc nào cũng đóng kín đó mới mở ra được, tức mình mở bung cái cánh cưả đóng kín cuả họ. Người lúc nào cũng giữ ý kiến cuả họ, không chịu nghe ai nhưng nếu họ thấy được chân lý họ sẽ mở ra. Mỗi người mỗi khác, khi nghich cảnh tới thì người âm kim đóng kín sẽ nói xỏ nói xiên, không có chân lý. Thí dụ mình cất ly nước trên bàn không cho uống thì người âm kim sẽ làm gì? Họ sẽ không nhín mình, không tha thứ cho mình. Họ không để ý tới cái lý do tại sao mình cất ly nước đi. Người dương hoả thì sẽ đặt câu hỏi tại sao mình lấy ly nước đi, có thể là vì ly nước này là dành cho người nào đó. Họ hỏi được câu hỏi và trả lời được.

Sẽ có thêm vài trang về Làm Sao KIềm Chế Sân Hận, bây giờ ngồi nghỉ ngơi xã hơi và để tâm hồn lắng động để học làm sao biết thương yêu người và thương yêu bản thân mình. Đừng níu kéo những gì không thuộc về mình và hãy trân quý những gì mình đã có và đang có. Hãy cứ vui lên như chưa bao giờ bị phiền muộn quấy nhiễu.

Mình nên học như thế nào để tạo được dương hoả như vậy?

Có nhiều cách lắm nhưng cách quan trọng nhất trong quá trình tu hành là phải dựa trên căn bản để giải quyết. Căn bản gì? Tất cả KMTHT này đều nằm trong thân xác mình chứ không phải bên ngoài. Tánh tình cuả mình bị chi phối bởi thân thể, nói cho đúng là 5 bộ phận, hệ thống tâm can tỳ phế thận. Tâm là tim hay nói đúng hơn là bộ kinh mạch và khí huyết chạy qua tim can không phải chỉ là lá gan mà kể cả hệ thống kinh mạch khí huyết tạo thành năng lượng gọi là gan, tỳ là ruột, phế là phổi còn thận là trái thận cuả mình, là những hệ thống năng lượng trong người mình. Muốn cho mình có dương hoả thì phải tập làm sao cho hệ thống trái tim mình mạnh lên. Tim mình bịnh vì mình không tập luyện, không làm hoả trong người mạnh.

Bài học quan trong là tánh tình và các bộ phận trong người mình liên hệ trực tiếp với nhau. Khi mình giận dữ bộc phát thìm tim mình dễ bị cao huyến áp bay bệnh về đường máu. Ngược lại khi năng lượng tim mình không dương đủ thì sẽ tạo ra giận dữ và hay chửi bới. Hai cái đi đôi với nhau, tâm và thân, hay trạng thái cảm xúc và trạng thái cuả thân thể đi đôi với nhau. Nên khi tu hành từ căn bản thì đối với tim mình nên tập luyện. Có nhiều phương pháp để nâng năng lượng lên: taichi, yoga... làm bớt sự giận dữ chửi bới, làm mình sáng suốt ra. Thí dụ thể con rồng trong Càn Không Thập Linh sẽ làm cho hoả trong tim mình cân bằng lại. Đó là một trong những cái làm cho hệ thống ngủ hành cân bằng và năng lượng tim cân bằng lại.

Cho nên mình có thể dùng phương pháp tập luyện thân thể đồng thời kèm theo cách cân bằng cảm xúc, dùng dương này để trị cái âm kia thì mình sẽ đạt tới sự bình hằng.

Trong sự tập luyện ngũ hành hay tập luyện để giải trừ sân hận thì mình làm sao cho cái can mộc tức là hoả khí nơi gan hay mộc cuả mình điều hoà lại, đừng bộc phát quá. Mộc tạo ra lửa. điều hoà lại thì sẽ ít có giận dữ, do đó không có những oán thù ghê gớm.

Những trường hợp cực đoan cuả ngũ hành:

Cực đoan cuả hành hoả là hay nhẫn tức là giận dữ một cách quá đáng, chửi ruả hàng 10, 15 phút cho đã miệng thôi. Người hành thổ cực đoan thì càn g giận họ càng hận sâu nhưng họ chôn kín không nói ra, chôn sâu vô cùng. Người hành kim cực đoan thì như sắt, họ đóng kín lại, đố kỵ sâu, oán sâu vô cùng. người âm thuỷ thì sinh ra sự sợ hãi ghê gớm đưa đến trầm cảm, tới chỗ tự huỷ. Họ không trả thù người khác nhưng họ tự diệt. Người hành mộc cực đoan thì khi giận dữ quá, thì thay vì căm phẩn, hận, oán hay tự huỷ thì họ làm cho người khác nghẹt thở, khiến người ở gần họ không cảm thấy dễ chịu được, không có không gian để hít thở, không có sự sống.

Câu hỏi đặt ra là nếu mình như vậy thì làm sao để điều hoà 5 cái hành này. Có 2 phương pháp chánh:

1 là làm sao cho ngũ tạng có năng lượng luôn luôn dương, điều hoà
2 là học một chữ thôi là chữ khai mở. Khai mở là phương pháp chuyển âm thành dương, làm cho 5 cái khí đó điều hoà.

Tóm luo5c kỳ 2:

Chữ đầu tiên nên học là chữ khai mở vì đóng lại thì ngũ hành sẽ loạn đi, còn mở thì ngũ hành sẽ điều hoà và dung hoà được nhau.

Và học những đặc tính dương cuả ngũ hành. Thí dụ học để làm sao sáng suốt, minh lý tức hiểu được chân lý của Hoả, làm sao biết chia sẽ bình đẳng cuả thổ, biết có ý chí cứng rắn, có nghiã khí cuả Kim, làm sao phát triển tình thương cuả dương Thuỷ, làm sao phát triển sự ngay thẳng bộc trực và lòng tha thứ của dương Mộc.

Làm sao tập những chữ sau đây: tha thứ, thương, có nghĩa khí, biết chia sẻ với người khác, sáng suốt, biết rõ nhân quả. Được như vậy thì ngũ hành trong người mình sẽ điều hoà. Quan trọng nhất là nên thường tập luyện những môn: Taichi, yoga hay CKTL làm cho năng lượng trong ngũ tạng tâm can tỳ phế thận điều hoà. Do điều hoà nên tướng mạo hành trạng cuả mình, lời nói việc làm cuả mình điều hoà, không đưa tới sân hận và những thù hằn. Những thứ này là bệnh hoạn làm cho mình ngày càng hao mòn đi sức sống.

Kỳ 3

Đề tài Sân Hận rất lớn và nhiều khía cạnh. 2 kỳ vừa qua mình đã dùng một trí huệ sâu sắc cuả nhân loại là âm dương và ngũ hành để tìm hiểu sân hận. Mình nói về những mầu sắc cuả sân hận. Màu xanh là mộc, đỏ là hoả, vàng là thổ, trắng là kim, đen là thuỷ. Màu sắc này cũng giống như màu sắc cuả sự giận dữ. Giận dữ có nhiều loại, có người giận thì không nói nên lời mà lại khóc lóc, có người không nói được, không khóc lóc nhưng run rẫy và mặt mày xanh tái. Cho nên sự giận dữ có nhiều màu sắc, tất cả đều ở trong trạng thái không thấy được chân lý. Nên theo lối chiết tự thì chữ sân trong tiếng Trung Hoa họ viết là con mắt không nhìn thấy chân lý, giống như mình nổi giận mất khôn, khôn ở đây là cái chân lý. Thành ra mình nên thương những người sân hơn là ghét. Khi mình nóng nảy thì mình có dễ thương không? Trả lời: mất cái dễ thương. Dù mình muốn thương những người nóng nảy đó nhưng họ đẩy mình ra. Sự nóng nảy đó chứng tỏ họ thiếu tình thương. Nói cách khác nếu tình thương cuả mình lúc nào cũng tràn đầy thì mình có dễ sinh ra sự sân hận không? Chắc là không. Và nếu tâm mình lúc nào cũng đầy sự tha thứ thì mình có dễ dàng sân giận không? Chắc là không. Nên cái thương và tha thứ làm cho mình không dễ dàng sân hận. Và nếu mình biết rõ chân lý đễ ngừng lại đúng lúc, biết THÔI, thì mình cũng không dễ dàng sân giận.

Trong 5 hành, người nào dễ dàng im lặng? Đó là người hành thổ. Họ không nói nhưng tâm họ có nói không? Tâm họ còn nói nhiều hơn cả. Họ tính toán mưu kế âm thầm trong bụng nhưng miệng thì không nói. Người ta thường nói khi nào giận thì đừng nói năng gì cả, uống ly nước vào. Phương pháp đó có thể dễ dàng cho người thổ nhưng đối với người hoả thì khó lắm. Cho nên mỗi người có một màu sắc giận dữ khác nhau và mình có cách để chuyển hoá. Sau này mình sẽ nói về cách cuả Phật giáo để chuyển hoá sự giận dữ thành tình thương.

Bây giờ mình sẽ nói về một diều mà mấy lần trước chưa nói. Dương cuả cái hoả giải âm cuả cái kia. Thí dụ một người hay tính toán mưu kế âm trầm tức người âm thổ, họ không bao giờ nói ra chuyện trong lòng, họ nghĩ một đường nói một nẻo. Mình sẽ dùng dương mộc để khắc cái âm thổ. Dương mộc là tính bộc trực thẳng thắn. Mình hội họp bày tỏ hết ra cho người ta thấy rỏ mọi chuyện. Mình sẽ giảm trừ được những tính toán mưu kế, đồng thời mình giúp cho họ gần mình, thấy cái thói quen lúc nào cũng ngay thẳng cả thì tự nhiên họ sẽ bớt đi những cái thói tính toán mưu kế. Đó là một cách tu dưỡng, dùng cái dương bên này để khắc cái âm bên kia. Còn một cách nữa là dùng dương này để sanh dương kia. Mình dùng dương mộc để khắc âm thổ nhưng đồng thời mình cũng có thể dùng dương hoả để phát sanh ra dương thổ. Dương hoả là mình lúc nào cũng sáng suốt và đem nói rõ mọi chuyện ra. Thường cái chân lý mình nói ra sáng suốt thì những quỷ kế đa đoan sẽ mất đi. Người thổ thường lo lắng nghĩ hết chuyện này chuyện kia cả trăm lần nhưng nếu mình thấy chân lý rõ ràng mình nói ra thì những cái lo lắng đó không còn nữa. Đó là những đặc tính liên hành, dùng dương này khắc âm kia và dùng dương này sanh dương nọ.

Người có hành thủy âm thì khi giận họ sợ hãi nhiều khi muốn tự tử. Họ khóc lóc sầu thảm, bị trầm cảm... mất tinh thần, xuống dốc. Người như vậy thì dùng cách gì đối trị? Dùng dương thổ khắc được âm thuỷ. Dương thổ có đặc tính luôn luôn chia sẽ nối liền cái tâm mình với tâm người ta, làm cho sự buồn bã sợ hãi cuả họ biến mất, thường âm thuỷ là nước cô động lại, không chảy được, bị ngưng trệ. Đặc tính chia sẻ cuả dương thổ gần như là làm phát sinh ra dương thuỷ. Dương thổ hay như vậy. Chia sẽ, nói ra điều mình sợ hãi, liên kết với người này, quan hệ với người kia , từ từ sự cô lập biến mất. Không cô lập nưã thì âm thuỷ sẽ biến mất. Âm thuỷ biến mất thì dương thuỷ sẽ xuất hiện. Do đó giải trừ sân hận không phải đơn giản như chỉ nói "thôi dừng giận nghe, tha thứ đi". Mình phải tuỳ người. Người âm thuỷ mà mình biểu họ tha thứ thì họ sẽ không giải được nổi sầu của họ, mình phải dùng phương pháp chia sẽ để giải trừ.

Người giận dữ hiểu hiện bằng cách đóng kín lại thì là âm kim. Mình cũng không thể nào nói họ tha thứ mà mình phải dùng cái sáng suốt chỉ rõ để họ cảm thấy mọi việc rõ ràng và họ mở ra chứ không đóng kín lại, đó là cái dương hoả. Dương hoả là mình phải nói ra, biểu đạt ra một cách rỏ ràng mạch lạc, Một người âm mộc khi giận dữ thì sinh ra thái độ chê bai, họ nghẹt thở run rẩy như không còn sức sống nhưng họ không khóc lóc, không tự huỷ mình, trách mình. Mình nên nói cho họ biết tập cho họ sự tha thứ thì có lẽ là một điều rất hay. Mình dạy cho họ làm sao để bớt cái đố kỵ. Họ cảm thấy học có chổ dưạ thì tự nhiên họ không còn thấy nghẹt thở nữa. Chổ dựa là sao? Người âm mộc khi giận dự thì họ cảm thấy không còn chổ dứng nữa. Bây giờ mình làm chổ dựa, mình nói đi với tôi đi, nói chuyện với tôi đi làm cho họ cảm thấy có người làm chỗ dựa, họ không bị lạc lõng bơ vơ thì họ lại mở tâm ra.

Tất cả những cái này đều đưa tới một chữ kỳ trước mình nói rồi là sự khai mở cuả tâm. Tâm mình khai mở rồi thì tất cả các đặc tính từ tha thứ đến tình thương, chổ dựa cứng rắn, sự chia sẻ đến cái sáng suốt minh lý đều hiện ra cả. Do đó mình phải làm sao cho tâm mình khai mở dừng đóng lại thì mình sẽ giải quyết được rất nhiều khó khăn cuả con người. Lúc nào cũng nên nhớ tâm cuả mình đi kèm với cái thân. Thân cuả mình bệ rạc thì mình dễ giận dữ.

Hỏi: Vậy mình phải tập thể dục cho khoẻ mạnh, tập CK10, học thiền, biết làm sao khai tâm mình, tập cho có Nhân Lễ Nghĩa Trí Tín có phải vậy không?

Đúng một phần. Bác nên tập CK10 hay yoga hay cái gì khác làm cho năng lượng trong người mình điều hoà. CKTL không những làm năng lượng trong người dâng cao mà còn điều hoà, trực tiếp ảnh hưởng tới ngũ hành trong con người mình. Thành ra đó là một phương pháp hay. Còn về cái tâm, thì nếu bác nói thiền giúp cho mình thư giãn, do thư giãn mà 5 cái hành đó, năng lượng được điều hoà. Về tâm linh là sự khai mở. Khai mở rồi thì mình sẽ tràn đầy tình thương. Đó là những cái mình tập luyện không ngừng để điều hoà ngũ hành. Còn nói về NLNTT thì mình trở về cái đạo làm quân tử cuả đạo Khổng hồi xưa. Nhưng nếu là Phật giáo thì mình nói: thay vì nhân thì mình học lòng từ bi, thay vì lễ thì mình nên giữ giới, trì giới, thay vì tín thì mình học thành tâm với chư Phật và những người khác thay vì nghiã thì mình học từ bi, giới luật, sự thành khẩn, cái định lực và trí huệ bát nhã. Mình theo lời Phật dạy, học giới định huệ tức là đầy dủ NLNTT rồi.