Em Tôi
(Trích từ diendan.org)
Hai đứa xách cặp về, vừa đi vừa cãi nhau chí chóe. Vào đến phòng, chúng liệng cặp đánh “phạch” xuống nền nhà, chạy vào bếp. Thằng anh vòng tay định thưa mẹ; thằng em chồm tới níu áo, hất thằng anh qua một bên:
– Tiến thưa trước, anh thưa sau.
Nó vòng tay cúi đầu, giọng nghiêm trang:
– Thưa mẹ, con đi học về.
Thằng anh trợn mắt tức giận. Nó chưa kịp phản ứng thì mẹ đã quay lại, xoa đầu hai đứa, ôn tồn:
– Giỏi, lại thau nước rửa tay đi rồi mẹ cho ăn.
Nói xong, mẹ lật cái tô úp cái dĩa trên bàn. Hai miếng ổi đã gọt vỏ, trắng nõn nà, trông thực ngon lành, chất ngọt như đang ứa ra từ lớp thịt xốp. Hai đứa trông thấy cười toe.
Cơn giận của thằng lớn tiêu tan ngay. Thực ra, nếu không có miếng ổi ngon lành thì nó cũng hết giận ngay từ khi mẹ nó quay lại mỉm cười hay lúc bàn tay dịu dàng của mẹ xoa nhẹ trên mái tóc móng lừa của nó.
Đối với nó, không có gì đẹp và dịu dàng bằng bàn tay của mẹ.
Mẹ là hình ảnh có thực của những bà tiên nhiều phép và hiền lành trong các chuyện cổ tích mà nó thích nghe hằng ngày. Nhờ tưởng tượng bà tiên qua hình ảnh của mẹ, nên những chuyện nầy trở nên thực sống động. Bà tiên đi đứng, ban phép lành cho trẻ em, đồng nghĩa với mẹ đang sống trong nhà và săn sóc anh em chúng nó. Mắt bà tiên là đôi mắt đen của mẹ, gương mặt bà tiên trắng tinh là gương mặt với làn da mịn màng của mẹ. Nó thường say sưa nghe người lớn kể chuyện và sống trong khung cảnh thần tiên của câu chuyện, vì khung cảnh nầy y hệt căn nhà nhỏ bé của gia đình nó.
Hết giận là nó trở lại vui vẻ, lấy lại nét liếng thoắng thông thường của nó. Hai anh em nhận quà của mẹ, chạy lên phòng khách, chui xuống gầm bàn, ăn ngon lành.
Nhai xong miếng ổi cuối cùng, hai đứa lồm cồm chui ra định tìm trò chơi thì chị Lan vừa đi học về. Bước vào nhà, mắt chưa quen với ánh sáng im mát bên trong, tương phản với ánh sáng chói chang bên ngoài, chị chưa kịp nhìn rõ mọi vật thì vấp trúng cái cặp ở cửa ra vào. Chị cúi xuống lượm, miệng càu nhàu:
– Hai đứa tụi bây lúc nào cũng quăng đồ bừa bãi, không thứ tự gì cả.
Chị nói xong, xách ba cái cặp thẳng vào buồng. Tiếng càu nhàu nầy của chị, hai đứa nghe quen quá rồi, hầu như là nghe mỗi ngày, trừ ngày chúa nhật, ngày nghỉ học của cả ba chị em.
Nghe tiếng càu nhàu, thằng lớn chẳng thấy khó chịu chút nào vì nó biết chị Lan không hề giận khi càu nhàu như thế. Do đó, nó giữ y nguyên tật bừa bãi hằng ngày. Mới có mười lăm phút kể từ khi hai anh em đi học trở về mà giữa nhà đã đầy đồ chơi. Mấy cái hộp quẹt trống không nằm rải rác từ chân đi–văng đến tủ, cái cuộn chỉ lăn chầm chậm vào chân bàn, chiếc đầu máy xe lửa hư nằm ngửa chổng năm chiếc bánh, ngay chính giữa cửa ra vào. Giấy vụn rắc khắp nơi.
Tuy mang ra đủ thứ đồ chơi như thế, hai anh em chưa tìm được trò nào lý thú. Thằng lớn chán, bỏ xuống bếp, rót nước uống. Nó không lên nhà nữa mà đứng dựa vào chiếc lu to, một tay gãi đầu, một tay kín đáo thọc vào khuấy trên mặt nước một cách thích thú.
Chị Lan đang cúi đầu lặt rau với mẹ. Mái tóc đen của chị buông thỏng xuống lưng che khuất gần hết bờ vai tròn trịa. Nó thấy chị thật dễ thương. Nó biết chị học giỏi lắm. Năm ngoái, chị đậu vào trường trung học Gia Long. Từ đó, tháng nào chị cũng mang bảng danh dự về đưa ba. Ban đêm, chị thường dạy cho nó hiểu thêm những bài học khó trong lớp. Đúng ra là nó thích ngồi bên chị, vừa hiểu thêm bài lại vừa được nghe hơi thở ấm áp của chị tỏa ra trên trang giấy học trò.
Nhưng ngồi học với chị một lát thôi thì được, học lâu chán lắm. Thường thường, khi nó dợm đứng dậy thì chị kéo nó xuống. Có khi chị nổi giận, cung tay cốc vào đầu nó. Nắm tay chị đưa thật cao nhưng khi hạ xuống thì yếu xìu, như phủi bụi trên tóc. Nó chẳng sợ chị chút nào.
Tuy nhiên, đôi khi nó cũng phải dòm chừng chị khi nó làm việc gì có vẻ bậy bạ và lén lút. Bây giờ, nó đang làm cái việc lén lút đó. Bàn tay nó đưa đi đưa lại một cách khoan khoái. Nước mát lạnh thấm qua làn da, nước mát lạnh lùa qua kẽ tay êm ái.
Bỗng nó khẽ giật mình vì tay nó chạm vào một bàn tay khác. Nó quay lui thì thấy thằng Tiến, em nó, đang đứng sau lưng tự bao giờ. Thằng bé lấn ra trước, thọc cả hai tay vào lu nước, khuấy một cách hăng hái. Thằng anh đẩy tay thằng em sang một bên để dành chỗ. Tiến cự nự hất mạnh tay làm nước văng lên tung tóe.
Nghe tiếng động, chị Lan quay lui, hai đứa vội dang ra. Chị đứng ngay dậy, giận giữ:
– Trời đất ơi, sao tụi bây thọc tay vô lu nước uống?
Thằng anh vội vàng lảng lên nhà trên, trong khi Tiến chạy lại chùi tay lia lịa vào áo của chị. Chị đưa cả hai tay lên, tưởng sẽ giáng xuống một chưởng. Nhưng tay chị không hạ xuống, mặc cho thằng bé lau đến khô tay.
Mẹ ngẩng lên nhìn, mắng:
– Tiến, con ẩu lắm. Khăn đằng kia sao không lau?
Thằng Tiến cười hì hì. Thế là mẹ chỉ rầy Tiến về việc lau vào áo chị Lan mà quên tội thọc tay vào lu nước uống.
Tiến vẫn tiếp tục cười hì hì. Tiến biết trong nhà mẹ cưng Tiến nhất. Chị Lan và ba cũng vậy. Tuy thế Tiến vẫn ngoan, cái ngoan có pha ít nhiều nghịch ngợm. Tiến thương cả nhà kể cả anh Thắng, dù đôi khi hai anh em cũng có giành đồ chơi, cãi nhau ỏm tỏi. Có lần thằng anh nổi giận đánh thằng em một bợp tai. Thằng anh thường tỏ ra xấu tánh, thường chèm ép Tiến để dành phần hơn. Tiến luôn luôn chịu thua nhưng vẫn tức lắm.
Một hôm, bị anh đánh đau, Tiến chờ ba về mét:
– Ba, anh Thắng đánh con.
– Đánh hồi nào?
– Hồi sáng.
– Sao vậy?
– Dế ảnh đá thua dế thằng Thành bị bắt xác. Ảnh bảo con đưa dế của con cho ảnh trả thù. Con không đưa, ảnh đánh con.
Tiến mếu máo, nghiêng đầu cho ba thấy miếng băng keo còn mới tinh. Thực là một buổi chiều rủi ro cho nó. Nó hối hận đã đấm em một thoi khá nặng làm thằng Tiến ngã xuống, đầu va vào một hòn đá.
Ba nổi giận đi tìm một cây roi. Nó ríu ríu bò lên nằm sấp trên đi–văng. Ba đét vào mông nó hai roi. Nó đau nhói chồm lên mà không dám tránh đòn. Nó khóc òa van xin. Ba chưa tha vẫn nhịp roi trên mông, miệng giải thích dài dòng. Nó vâng dạ luôn miệng nhưng không để ý đến lời ba nói, mà lại để ý đến thằng Tiến đang nép mình bên tủ, sợ hãi nhìn con roi nhúc nhích trong tay ba nó.
Ba đét thêm hai roi nữa rồi bảo nó đứng dậy và bỏ vào phòng đọc báo. Tiến mon men lại gần anh. Thằng Thắng biết nhưng ngảnh mặt ngồi im mà khóc. Hồi lâu, nó nghe có bàn tay nhỏ và mềm khe khẽ nắm lấy tay nó. Nó hất bàn tay đó đi và bước lại bàn ngồi vào ghế.
Mặt Tiến buồn thiu. Nó chui xuống gầm tủ lấy hộp dế đặt trước mặt anh. Thắng vẫn ngồi yên. Tiến lại chui xuống giường lấy cuộn chỉ, loay hoay mở hộc tủ lấy cái bông vụ, lục cặp lấy hộp viết chì màu đặt cả lên bàn. Tiến tiếp tục mang nhiều thứ lên nữa cho đến khi mặt bàn giống như một gian hàng triển lãm với đủ thứ tạp nhạp vừa đồ chơi con nít, vừa đồ dùng người lớn như bàn chải đánh giày của ba, cái hộp son của mẹ, cái kẹp tóc màu đỏ của chị Lan.
Nó phì cười và hai anh em giảng hòa. Từ đó, không bao giờ Tiến mét ba nữa. Thằng anh cũng tránh ăn hiếp nhất là tránh nặng tay với em, giận lắm cũng chỉ cự nự mà thôi.
Hai anh em tỏ ra thương nhau hơn, ít khi rời nhau ra. Chúng chơi chung, ăn chung và ngủ chung. Chúng cũng đi học chung ở cùng một trường tiểu học, thằng anh học lớp nhì, thằng em mới lớp vào lớp năm.
Trong những câu chuyện kể lại, Tiến tỏ vẻ phục cô giáo lắm. Tuy nhiên, Tiến cũng phục chị Lan vì chị Lan thường chỉ cho anh Thắng làm bài. Có lần, chị Lan đang giảng bài cho anh Thắng, nó chăm chú nhìn chị hồi lâu rồi vụt hỏi to:
– Chị Lan có giỏi bằng cô của em không, hả chị Lan?
Chị Lan cười, đưa hai tay áp vào hai má bầu bầu của nó, cười:
– Cô em giỏi hơn chị nhiều lắm.
Tiến cúi đầu chớp hai mắt, mặt lộ vẻ hài lòng. Nghĩ cũng tức cười, nó biết rõ chị Lan đang học lớp bảy thì làm sao bằng cô giáo được. Nhưng mẹ thì chắc giỏi hơn cô giáo vì mẹ dạy trường chị Lan. Có lần nó hỏi y như đã hỏi chị Lan thì mẹ cũng trả lời:
– Cô giỏi hơn mẹ.
– Vậy sao mẹ dạy trường chị Lan? Trường đó học trò lớn hơn trường con mà.
Mẹ vuốt má nó, vừa cười vừa đáp.
– Thầy cô phải giỏi mới dạy được lớp nhỏ. Học trò nhỏ khó dạy hơn học trò lớn.
Nó tin lời mẹ nhưng thấy mẹ hơn cô giáo ở nhiều điểm khác. Thí dụ, mẹ đẹp hơn cô giáo, mẹ giống bà tiên hơn cô giáo.
Nó sực nhớ đến ba nên hỏi mẹ:
– Ba với mẹ, ai giỏi hơn?
– Ba giỏi hơn.
– Sao ba không đi dạy?
– Ba mắc làm việc khác.
– Ba làm gì hả mẹ?
– Ba làm ở bộ Kinh tế.
À, nó chợt hiểu. Ba làm ở bộ Kinh tế thành ra một ngày đi tới hai buổi. Mẹ dạy học nên chỉ đến trường buổi chiều thôi. Buổi sáng, mẹ đi chợ nấu cơm trưa. Buổi chiều, vắng mẹ, chị Lan trông nhà, giặt áo quần, nấu cơm chiều.
Trong khi chị nấu cơm, hai đứa bày trò chơi với nhau. Có khi hai đứa rủ nhau lén chị chạy chơi trong xóm, hay đến nhà mấy đứa bạn chơi. Mẹ dặn không được ra đường lớn, xe cán chết nên hai đứa chỉ quanh quẩn trong các ngõ hẻm gần nhà.
Chúng thường không đi xa, vì hễ đến năm giờ rưỡi ba tan sở là phải dông về. Không phải sợ ba rầy la mà dông về để kịp nhảy tót lên xe, ba rú máy chở đi chơi. Ngồi trên xe ba thì tuyệt. Ba chạy nhanh, qua mặt các loại xe, chỉ thua xe hơi mà thôi. Ba chạy, khi thì đường nầy, khi thì đường kia. Có hôm ra bờ sông xem mấy chiếc tàu to lớn. Có hôm đi xa lộ, dừng xuống uống nước trong một lều tranh nho nhỏ ven đường.
Trong khi đi chơi, ba hỏi hai đứa đủ chuyện. Hai đứa tranh nhau trả lời. Ba hỏi hôm nay học được mấy điểm, hỏi cô giáo mấy tuổi, sáng nay mặc áo màu gì…
Thắng còn nhớ rõ, có hôm ba hỏi câu nầy trước mặt mẹ. Thắng chưa kịp trả lời thì mẹ quay qua nhéo ba một cái thực mạnh nơi vai:
– Ông già sinh giặc!
Ba nhảy nhỏm, miệng cười ha hả. Mẹ và chị Lan cũng cười. Hai đứa không hiểu gì cũng cười theo.
Không khí trong nhà thực là vui. Vì vậy, Thắng thích cái nhà Thắng lắm, dù căn nhà không sang trọng bằng nhà con Huệ, không nhiều đồ như nhà thằng Cảnh ở đầu đường.
Nhà Thắng chỉ là một căn phố nhỏ trong hẻm hẹp giữa một xóm nghèo. Nhà lợp ngói và có trần bằng giấy cứng. Vách tường quét sơn màu xanh lợt, nền nhà lót gạch bông đỏ trắng, được lau thật sạch hằng ngày.
Thắng còn nhớ mẹ kể với mấy chị em:
– Hồi mới lấy nhau, ba mẹ nghèo lắm. Dành dụm trong năm năm trường mới mua được căn nhà nầy. Lúc dọn về đây, con nầy mới hai tuổi, chưa kịp mang đồ đạc vô thì nó chạy trước xuống bếp, đái một vũng.
Mẹ vừa nói vừa cốc nhẹ vào đầu chị Lan. Hai anh em lăn ra giường mà cười. Ba buông tờ báo xuống nhìn mẹ âu yếm, còn chị Lan đỏ mặt dúi đầu vào tay mẹ.
Những giờ vui như thế nầy thường xảy ra vào buổi tối khi cơm nước xong xuôi. Hai đứa thích nghe mẹ kể chuyện nhưng ít khi được dịp may như thế. Ban ngày, không bao giờ mẹ rảnh, còn buổi tối, mẹ thường chấm bài. Ba thì có vẻ rảnh rỗi hơn, nhưng ba thích đọc báo hay cắm cúi trên những trang sách. Lâu lâu ba cũng kể chuyện. Chuyện của Ba hay hơn nhưng không hiểu tại sao hai đứa thích nghe mẹ kể hơn ba.
Tối nào không được nghe chuyện, hai đứa bày trò chơi với nhau. Cho đến lúc không còn chơi được nữa thì rủ nhau vào giường ôm nhau ngủ. Tiến hay nằm sấp. Tay thằng Thắng gác qua lưng em, lòng bàn tay thường đặt trên cục thịt thừa trên lưng của Tiến. Cục thịt thừa chỉ bằng hòn bi con nít, ban ngày không ai thấy được vì khuất dưới làn vải áo của em. Tiến có nhiều đặc điểm trong đó phải kể cục thịt thừa kỳ cục ấy.
Còn vài hôm nữa, Tết đến rồi. Những ngày nầy, Thắng thường nghe người lớn than vãn. Ai cũng bảo sợ Tết. Nhưng rồi ai cũng rộn rịp sắm sửa, nhà nào cũng chưng dọn tưng bừng. Thắng thường nghe người lớn bảo ghét ồn ào và ưa thanh tịnh. Nhưng rồi nhà nào cũng mua ít nhất một phong pháo để đốt đì đùng.
Người lớn thực khó hiểu. Nghe họ nói một đằng rồi họ làm một nẻo. Bọn con nít như Thắng giản dị hơn. Nó mong Tết từng ngày thì nó không bao giờ dấu diếm lòng mong đợi đó.
Nó sung sướng thật tình trong ngày lễ tất niên của lớp nó. Sau lễ nầy, nó dắt em đi về, túi đầy hột dưa và kẹo, chân nhảy nhót, lòng vui rộn rã. Nghĩ đến những ngày sau đó không phải đến trường, hai anh em khoái chí vừa cười đùa vừa rảo bước trên đường về.
Chúa nhật rồi, ba quét vôi và sơn cửa nẻo nên nhà trông mới hẳn ra. Nó thấy ba tài thiệt, ba làm cái gì cũng hay cũng khéo. Tuần trước, ba đóng một cái kệ để sách thực đẹp. Hôm qua ba mang về cái đèn ống rồi tự tay gắn vào trần nhà. Vì vậy, tối đến, nhà nó sáng trưng, không thua nhà bác Sáu ở sát bên. Dưới ánh đèn rực rỡ đó, bày thứ gì ra chơi với em nó cũng thấy thích thú. Nó phục tài ba nó vô cùng.
Ba còn bảo chiều nay mua về một bộ lư đồng, chiều mai ba mua về một cành mai cắm vào cái độc bình to mà bà Sáu đem cho mấy tháng trước. Chưa bao giời nó thấy nhà nó sắm tết nhiều như năm nay.
Cũng chưa bao giờ nó thấy Tết vui như Tết nầy. Mới chiều ba mươi mà pháo đã nổ khắp nơi, chỗ nầy lẹt đẹt, chỗ khác đì đùng. Đường đi rắc đầy xác pháo đỏ, không khí nực mùi thuốc pháo nồng.
Tối ba mươi, anh em nó xúng xính trong bộ quần áo mới may. Cái túi đã bắt đầu phồng lên những tờ bạc lì xì. Mẹ hứa tối nay cho hai anh em thức khuya để đón giao thừa. Nhưng nó không thấy được giờ phút thiêng liêng đó vì đã ngủ quên từ mười giờ tối.
Ngày mồng một còn thích hơn ngày trước. Đâu đâu, người ta cũng vui chơi. Anh em nó chạy rong khắp xóm, lâu lâu chạy về gặp bạn bè của ba mẹ đến thăm là thêm tiền lì xì. Suốt ngày, nó không ngồi yên một phút, thế mà tối lại, nó không mỏi mệt tí nào.
Ba lôi trong ngăn tủ ra một bàn bầu cua trải trên đi–văng rồi đích thân làm cái để cả nhà xúm xít đặt tiền. Anh em nó chơi thật mê say, cho đến khi mí mắt nặng trĩu không còn gượng được nữa. Em Tiến đã bỏ cuộc từ nửa giờ rồi; em đang ngủ say, đầu đặt trên chân mẹ.
Nó quơ vội tiền nhét vào túi rồi phóng vào giường. Nó nghe tiếng cười vui vẻ của ba mẹ đuổi theo sau lưng.
Tiếng cười, tiếng nói xa dần, mờ dần, nó nhẹ nhàng đi vào giấc ngủ.
Giấc ngủ trẻ thơ thật êm ái, có nhiều mộng lành. Lúc nó đang mơ chạy nhảy trong sân trường thì cánh tay bị giật mạnh. Nó bị lôi ra mép giường và lăn xuống đất. Nó tỉnh ngủ lập tức vì tai nghe tiếng nổ liên hồi. Nó vùng dậy, giọng hớn hở:
– Ba đốt pháo hả chị Lan?
Nó không nghe tiếng trả lời. Nhà tối om. Nó hơi ngạc nhiên rồi cảm thấy rờn rợn.
Tiếng nổ bên ngoài không giống tiếng pháo của đêm rồi. Trong âm thanh hỗn độn, nó nghe từng loạt nổ đều dòn tan. Thỉnh thoảng có tiếng nổ thực to làm rung cánh cửa.
Bỗng có tiếng thằng Tiến khóc ré lên. Một bàn tay vội bụm miệng nó lại. Mẹ quát khẽ qua hơi thở hổn hển:
– Nín đi con, khóc lớn họ nghe họ vô bắn chết hết.
Nghe mẹ quát, tim Thắng bắt đầu đập loạn đả, tay chân run lẩy bẩy. Thằng Tiến cũng sợ hãi nín thinh. Cả nhà nằm trên nền gạch, không ai dám cựa mình. Chỉ có chiếc đồng hồ là có vẻ thản nhiên. Nó ngân nga ba tiếng đều đặn. Mấy con muỗi bay vo ve sát bên tai. Chúng đáp vào mặt, vào tay chân chực hút máu.
Thắng trở mình đưa tay đuổi muỗi. Bây giờ nó mới biết nằm gọn trong lòng ba. Ba âu yếm nắm chặt bàn tay nó đưa lên môi. Trong đêm tối nó thấy tay ba ướt đẫm mồ hôi mặc dù trời khuya lành lạnh. Mẹ nhỏm dậy, từ từ kéo chiếu trên giường xuống, lom khom trải trên nền gạch và mọi người sờ soạn đặt mình lên trên.
Có một lúc tiếng súng thưa dần rồi chỉ còn vọng lại xa xa.
Tiếng tí tách của chiếc đồng hồ bắt đầu nghe rõ dần. Mẹ hỏi ba nho nhỏ:
– Đánh nhau hả anh?
– Chắc vậy.
Thằng Tiến vụt hỏi to:
– Lính bắn súng hả ba?
– Suỵt, nói nhỏ vậy. Ừ, lính bắn súng.
– Cái gì hồi nãy nổ to vậy ba?
– Chắc là lựu đạn.
Thắng lên tiếng cãi lại:
– Súng đại bác bắn đó. Lựu đạn nổ nhỏ hơn đại bác, con nghe người ta nói như vậy.
– Suỵt, im đi.
Mẹ quát khẽ vì bà vừa nghe tiếng chân đang chạy bên ngoài, mỗi lúc một nhiều. Một tiếng nổ to làm rung rinh đồ đạc, rồi những loạt súng rộ lên. Trong những loạt nổ đều, có những tiếng đạn chát chúa, nghe như tiếng búa thép đập vào đe. Những tia chớp lóe lên, chui vào khe cửa soi sáng đồ vật trong nhà.
Tiếng súng hơi thưa một lúc rồi lại nổ dòn. Cơn sợ của thằng Thắng giảm dần, nó bắt đầu cảm thấy hơi thích thú, và nghĩ đến cảnh bắn nhau trên màn bạc. Nó chú ý lắng nghe những tiếng nổ và hơi ngạc nhiên nghe được tiếng người xôn xao ở xóm trong.
Nó thấy ba hơi nhỏm dậy rồi vùng ngồi thẳng lên, giọng hốt hoảng:
– Chết rồi, cháy nhà em ơi!
Nó cũng nhỏm dậy theo, nhìn ra phía trước. Xuyên qua khung cửa lá sách, nó thấy bên ngoài ửng đỏ. Mẹ vội kéo tay nó nằm xuống, đầu gối lên tóc mẹ. Trong hơi thở dồn dập của mẹ, nó nghe tiếng lầm thầm khấn nguyện.
Ánh sáng đỏ bên ngoài càng lúc càng rõ hơn. Bóng ba ngồi đen thui in rõ trên bức vách màu hồng. Trong tiếng súng nổ đinh tai, có tiếng nổ lép bép, tiếng la hét xôn xao nghe rợn người.
Mẹ nhìn bóng ba mếu máo:
– Làm sao bây giờ, anh?
– Em mở tủ lấy tiền đi. Anh cho áo quần vô bao. Lan, con xuống hốt mớ gạo vô giỏ. Đi lom khom nghe con, đừng đứng thẳng lưng.
Mẹ ấn mạnh vào vai Thắng, ngầm bảo nằm yên rồi nhỏm dậy theo ba. Lập tức, nó nghe tiếng mở tủ lách cách.
Chị Lan rút chốt của cửa bếp và mở mạnh ra. Ánh sáng rực đỏ xuyên qua sàn nước lùa vào dễ sợ. Xuyên qua khung cửa, Thắng thấy cái bóng gầy gầy của chị Lan đi lom khom trông thực tội nghiệp.
Thằng Tiến ngóc đầu dậy dòm. Sợ em nhỏm dậy nên Thắng lết lại gần, kéo em nằm xuống, thoa lưng em cho thằng bé đỡ sợ, bàn tay Thắng qua lại nhiều lần trên khối thịt thừa mềm mại và quen thuộc.
Chị Lan chạy vội trở lên, tay xách chiếc giỏ mà mẹ dùng đi chợ hằng ngày. Ba và mẹ cũng đã trở lại ngồi trên chiếu. Mẹ hỏi, giọng nho nhỏ sợ sệt:
– Hình như lửa cháy gần đến mình rồi phải không anh?
Ba hổn hển trả lời:
– Ừ, có lẽ cháy đến khoảng nhà ông Túc rồi.
Mẹ hốt hoảng:
– Vậy thì nguy rồi, mở cửa ra chạy đi anh.
– Khoan, súng bắn gần quá. Chắc đánh nhau ngoài đường lớn. Có lẽ họ tấn công vô đồn của trung đoàn.
Nghe ba nói, Thắng bỗng sực nhớ ở ngoài đường hẻm, bên kia đường là cái đồn lớn. Trên vọng gác luôn luôn có người lính ôm súng ngồi vẩn vơ. Đêm nay, chắc người lính ghì súng bóp cò đã tay.
Tiếng lửa lép bép nghe đã rất rõ ràng; tiếng người tru tréo, níu kéo nhau chạy, tiếng trẻ con la khóc, tiếng đàn bà hét như điên cuồng.
– Thôi chạy đi em.
Ba nhỏm dậy thì một loạt đạn bắn tung mái ngói, mảnh vở loảng xoảng trên trần nhà. Cả nhà nằm lăn xuống đất nín thở. Bên ngoài im lặng một chốc ngắn rồi tiếng kêu khóc lại nổi lên to hơn.
Ba mẹ lại nhỏm dậy vì lửa cháy đến gần kề. Hơi nóng đã bắt đầu xông vào, đồ vật hiện rõ trong màu đỏ chóe.
– Nguy rồi, chạy đi em, chạy đi các con.
Ba mở tung cửa, rồi quay lại ôm xốc em Tiến. Mẹ và chị nắm lấy tay thằng Thắng lôi ra cửa. Thiên hạ, tay bồng tay bế chạy tán loạn. Đàn ông mặt mày hớt hải, tay ôm những gói to tướng, vai còn cõng thêm một đứa trẻ con. Đàn bà tóc tai rũ rượi, mặt đầm đìa nước mắt, tay xách giỏ, tay kéo con mà miệng không ngừng la hét chửi rủa. Mấy đứa bé còn thảm thương hơn nữa, đứa thì chạy theo cha mẹ, đứa thì trì lại, ngồi bệt giữa đường. Chúng đua nhau la, không đứa nào chịu kém đứa nào.
Vế phía xóm trong, lửa cháy ngất trời. Những ngọn lửa đỏ nhảy múa trên những mái nhà.
Những cột khói to phun phì phì từ những khung cửa rồi biến thành cột lửa vụt bắn lên cao. Gió thổi mạnh từng cơn, lùa hơi nóng rát da vào đoàn người làm cho sự hỗn độn càng thêm hỗn độn. Họ chạy loạn xạ, chen lấn, càn lên nhau mà chạy. Lửa cháy phía sau thì tràn về phía trước, lửa cháy bên nầy thì ào ào tràn về bên kia.
Nhiều người chúi nhủi quăng cả bao bị, chưa kịp nhỏm dậy thì đã bị người sau đạp nằm dài trên mặt đất. Có người chạy loạn mà còn dắt cả chiếc xe hai bánh. Xe bị thân người làm nghẽn không đi tới được. Người ta xô đẩy phía sau làm xe ngã xuống, đè vào chân những người bên cạnh. Những người phía sau ào tới vấp vào xe, té dồn cục, la hét chửi rủa inh tai.
Gia đình Thắng bị lôi cuốn trong thác người hỗn loạn đó. Con đường hẻm đầy người, sáng rực dưới ánh lửa đỏ lòm. Đường thẳng tắp nằm giữa hai dãy nhà phố như con kinh giữa hai bờ thẳng đứng. Người người chạy về một hướng như dòng nước chảy cuồn cuộn trong kinh.
Phía sau lửa cháy rần rần; phía trước, chiếc đồn xám xịt hiện ra lập lòe trong lửa. Cái vách tường cao nghều nghệu như chắn lấy con đường. Vọng gác đứng sừng sững ở trên đầu tường như lom lom dòm xuống đoàn người.
Gia đình Thắng đã chạy ra đến đầu ngõ. Mọi người bị dồn cứng tại đây vì chiến trận đang diễn ra ác liệt dài theo đường lộ. Đạn bay véo véo trên đầu, đạn đập vào và xuyên thủng mái tôn, đạn bắn vỡ mái ngói. Những mảnh vôi gạch vụn rớt tung tóe vào đầu đoàn người chạy loạn. Những thây người nằm thẳng cẳng hai bên vệ đường, vài ba cái xác co quắp trên hè phố. Những viên đạn lửa vạch những lằn sáng lên không trung. Nhiều viên vút bay trên mặt đường như những tia chớp. Tiếng súng nổ đinh tai nhức óc. Lại thêm tiếng phi cơ gầm thét, xoáy mạnh vào màng nhĩ.
Chiếc máy bay oanh kích vút qua vút lại nhiều lần trên đầu, kèm theo những loạt súng dòn tan. Một loạt đạn không biết từ đâu bắn vãi vào xóm, đạn bay sát rạt trện đầu, đập ào ào vào vách, vào cửa, vào mọi thứ nơi hai dãy nhà trong hẻm. Mọi người mọp xuống bò càng trên mặt đất.
Rồi họ lại nhỏm dậy, lao xao, nhốn nháo như một bầy gà con bị dí vào một góc tường. Vài người nhắm mắt chạy đại ra đường lộ, phóng mình về dãy phố bên kia đường, ở cuối bờ tường đồn lính. Có người thoát được, biến vào hè phố. Nhưng có người gục ngã, quằn quại trên mặt lộ. Trông thấy cảnh hãi hùng đó, không còn ai dám xông ra đường nữa. Một số người quay lui, xông vào các nhà đầu hẻm, chạy tuột suốt căn nhà, cố sức đập vỡ vách tường chắn bếp. Nhiều người vội chui qua cái lỗ hổng nhỏ hẹp, lại chạy suốt căn nhà để qua hẻm khác. Nhiều người ùa theo mà chẳng thèm biết cái hẻm khác có an toàn hơn hẻm nầy không. Nhưng cũng nhờ đó, trong hẻm đã bớt người, nhiều gói đồ rớt lại, chiếc xe gắn máy nắm ngang lộ rõ trên mặt đất gồ ghề.
Chiếc máy bay bỏ đi đâu một lúc rồi quay trở lại. Nó xé không khí, rú như quỷ gào. Nó lướt qua một vòng giữa tiếng tạch đùng rồi chúi xuống bờ tường trước mặt. Khi nó vừa ngóc đầu lên thì một vừng lửa rực lên bên trong đồn, liền theo sau là một tiếng nổ long trời lở đất, đất cát chụp vào đám người hoảng loạn. Đám người tạt hẳn vào hẻm, nhưng không vào sâu được được vì những cột lửa đỏ bốc lên cuồn cuộn.
Những lưỡi lửa to lớn liếm từ mái nhà nầy sang mái nhà nọ. Thằng Thắng nom rõ nhà bà Sáu đỏ rực, và lửa đang bắt sang nhà nó. Trong phút chốc, nó nghĩ đến cái bàn mà chị em nó ngồi học mỗi đêm, cái đi–văng mà ba nó thường nằm đọc báo, cái máy may mà mẹ thường ngồi cắm cúi hằng giờ, cái giường mà anh em nó hằng đêm ôm nhau ngủ. Những món quen thuộc đó từ bao năm nay đã chứng kiến những ngày sung sướng của gia đình nó. Nó nghĩ đến những cuốn tập mà nó đã chép bài, những món đồ chơi mà nó đã chia nhau với em Tiến. Nó nghĩ đến cái nhà mà mẹ bảo đã để dành tiền để mua lúc chị Lan vừa lên hai tuổi.
Thôi rồi, những thứ thân yên đó, không bao giờ nó còn trông thấy nữa. Vĩnh viễn chúng mất đi rồi…
Mắt nó đang mờ lệ thì tai nó bỗng nghe thắng Tiến thét lên:
– Cái kèn của con, lửa cháy cái kèn của con.
Vừa la, Tiến vừa búng mạnh hai chân thoát ra khỏi hai cánh tay run rẩy của ba, phóng người về phía căn nhà cháy, trong khi súng vẫn nổ dòn, tiếng phi cơ vẫn xé bầu trời. Nó nghe tiếng gọi thất thanh cùng lúc của ba mẹ và chị Lan. Không chút do dự, nó bật dậy phóng theo bóng đứa em.
Chỉ được vài bước, tai nó bỗng bung lên, đầu óc long ra. Nó cảm thấy bị hất tung lên sau một tiếng nổ. Nó thấy không khí dồn mạnh lại rồi dãn dần ra, nó cảm thấy mình nhẹ nhàng bay bổng lên trời rồi rơi là đà trong một vùng trắng xóa. Nó không thấy mình chạm mặt đất mà lơ lửng, lững lờ một cách lạ lùng. Rồi hình như nó không bay đi đâu hết, đầu óc nó lan man trống rỗng. Nó không còn để ý gì nữa, không còn nghe thấy gì nữa cả.
Nó mở mắt ra thấy bóng trắng lờ mờ. Nó sực nhớ lại và tưởng đang bay trong vùng trắng xóa vừa rồi. Nó cố nhướng mắt nhìn kỹ và nhận ra cái vùng trắng xóa đó là cái trần nhà. Chiếc quạt máy ba cánh đứng yên, mấy chùm tơ nhện lửng lơ ở kẽ vách. Nó ngóc đầu dậy để nhìn nhưng đau nhói ở bụng nên đành buông mình nằm yên. Một lát sau, sờ tay lên bụng, nó nhận ra vòng băng rất chặt. Nó khẽ nhúc nhích chân thì biết có một cái mền nặng đè lên.
Nó bậm môi nghiêng đầu sang một bên và hoảng hồn thấy những chiếc giường nằm thành dãy đến cuối gian phòng rộng lớn. Giường nào cũng có người nằm. Có người nằm cả dưới nền nhà. Thấp thoáng ngoài cửa cũng có người nằm. Người nào cũng mang băng trắng xóa, người thì băng ở đầu, ở ngực, kẻ thì ở tay chân. Hình như năm ngoái nó có theo mẹ đến chỗ nầy một lần để thăm ai đó. Thôi đúng rồi, đây là một nhà thương.
Nó cố nhịn đau, ngóc đầu cao, nhìn quanh quất để tìm ba mẹ, chị Lan và em Tiến. Nó chỉ thấy toàn người lạ, đa số mặt mày nom dễ sợ. Nó nằm xuống, khóc rưng rức hồi lâu rồi thiếp đi trong giấc ngủ.
Không biết nó ngủ được bao lâu mới thức dậy. Nó chưa tỉnh hẳn và nghe có người nói chuyện nho nhỏ sát bên giường. Một bàn tay nhè nhẹ cầm lấy bàn tay nó. Nó bỗng hớn hở, gọi to:
– Ba mẹ.
Mở choàng mắt, nó xấu hổ thấy một người đàn ông lạ đứng ngay trước mặt. Ông mặc áo dài trắng tinh. Mặt ông trắng trẻo, tóc hớt cao, đôi mắt hiền từ nhìn nó sau cặp kính cận thị.
Thấy nó mở to mắt kinh ngạc, ông nhìn nó mỉm cười. Nụ cười làm nó bớt sợ, cảm thấy hơi yên tâm. Ông vói gỡ tấm bảng ở đầu giường, lẩm bẩm đọc một tràng dài thứ tiếng gì đó nó không hiểu. Ông quay lui hỏi một cô cũng mặc áo trắng đang đứng sau lưng:
– Ngất lâu chưa? Có tỉnh dậy lúc nào không?
– Thưa bác sĩ, sáng nay hình như có tỉnh dậy, đâu khoảng chín giờ.
– Đem vô hồi nào?
– Thưa, hồi sáu giờ sáng, hình như bị thương khoảng bốn giờ sáng.
– Nghĩa là ngất đi trong năm tiếng đồng hồ.
Ông đưa ngón tay khẽ ấn vào mí mắt dưới của nó kéo nhẹ xuống, nói nhỏ:
– Mất máu hơi nhiều.
Ông móc viết ghi trên một cuốn sổ, quay sang cô y tá:
– Chưa cần sang máu. Ngân hàng huyết của mình sắp cạn rồi, số còn lại dành cho những người rất nặng. Cô cho bé một bình huyết thanh có đường.
Ông kéo mền xoa lớp băng trên bụng của Thắng.
Cô y tá vội nói:
– Phòng giải phẫu xem kỹ rồi, không còn miểng bên trong
– Tốt lắm, thay băng mỗi ngày.
Ông kéo mền trở lại, vuốt nhẹ trán nó và bước sang giường bên cạnh. Cô y tá lẽo đẽo xách sổ theo sau.
Nó không hiểu hết mấy lời đối thoại vừa rồi. Tuy nhiên nó hiểu rằng đang bị thương ở bụng và đang nằm trong bệnh viện. Nó tập trung ý nghĩ và dần dần nhớ lại đêm kinh hoàng. Lửa cháy, súng nổ, em Tiến chạy, nó chạy theo, một tiếng nổ to, nó bay vào đám mây trắng… Nó không thấy sợ khi nằm giữa những người bị thương; nhưng nó nhớ ba mẹ, nhớ chị, nhớ em, nghe cồn cào trong bụng. Những giọt nước mắt chảy ra, lăn dài xuống gối.
Nó lắng tai, nhận ra tiếng súng còn nổ xa xa, khi rõ, khi không. Còn những tiếng nổ đì đùng thì vang dội, có khi làm rung cả tấm sắt ở đầu giường.
Nó không đoán ra bệnh viện nầy ở tại đâu. Bốn bề im lặng, không nghe tiếng xe chạy bên ngoài, nhưng thỉnh thoảng có tiếng rú ghê rợn của xe hồng thập tự và tiếng xe thắng gấp trên mặt đường. Bên ngoài hành lang có bóng người khiêng băng ca đi qua vội vã. Nó mong đợi ba mẹ chị em nó đến, nhưng nó không muốn người thân của nó nằm trên đó cho họ khiêng đi.
Nó đã bớt đau ở bụng, chỉ còn thấy ê ẩm trong lớp băng dày cộm. Vết thương không hành hạ nhưng nó cảm thấy bực dọc nặng nề trong không khí nồng nực mùi thuốc nhà thương.
Nó phải sống nhiều ngày trong không khí đó. Mấy cô y tá người nào trông cũng có vẻ lạnh lùng. Họ đến săn sóc nó một cách gọn gàng và vội vã. Mấy hôm đầu, họ nâng nó dậy cho ăn. Bàn tay họ mềm nhưng sao cử chỉ của họ không có chút gì dịu dàng êm ái như bàn tay mẹ nó. Nó ao ước có mẹ và chị Lan ở đây để làm thay cho những người y tá. Chưa bao giờ nó thấy mình ao ước một điều gì mãnh liệt như lúc nầy.
Nhiều khi nó muốn mở miệng hỏi cô y tá về ba mẹ chị em nó, nhưng khi nhìn tới đôi mắt đen dưới đôi mày kẻ đậm và cong vút, lời nói của nó cứ thập thò trong cổ họng.
Trong tất cả những người săn sóc nó ở đây, nó chỉ thích ông áo trắng mà người ta gọi là bác sĩ. Chỉ có ông mỉm cười khi đứng gần nó. Bàn tay ông to và cứng như bàn tay ba. Nhưng khi bàn tay nầy chạm vào da mặt nó thì nghe như có hơi ấm trong đó tỏa ra.
Ông có đeo một ống cao su đỏ vòng qua cổ. Thỉnh thoảng, ông nhét hai đầu ống vào hai lỗ tai, vạch áo nó ra và ấn một núm tròn nhiều lần khắp nơi trên ngực nó.
Nó rất thích nụ cười hiền hậu của ông, hao hao giống nụ cười của ba. Nhìn mặt nó, gần như luôn luôn ông mỉm cười, nụ cười trên khuôn mặt bơ phờ mệt nhọc, mái tóc thì rối tơi bời trên vầng trán rộng. Cặp mắt ông trở nên lờ đờ, khi nhìn vào tấm bảng đầu giường thì đôi mày nhíu lại. Nó cảm thấy sờ sợ nhưng thương ông hơn.
Nó ước muốn ông ngồi lâu với nó để chuyện trò nhưng ông không bao giờ dừng lại cho lâu. Ông quay lưng đi nhanh như khi đến. Nó mong ông trở lại buổi trưa, buổi chiều hay buổi tối, nhưng ông chỉ trở lại đúng giờ vào buổi sáng rồi biến mất cho đến sáng hôm sau. Luôn luôn nó dự định hỏi ông về ba mẹ nhưng chưa bao giờ nó nói thành lời.
Ngoài ông ra, nó không còn biết hỏi ai nữa. Người đàn bà nằm giường sát nó thì im ỉm cả ngày. Đầu bà ta bịt kín mít trong đống băng to tướng. Khi nào thấy bà mở mắt, nó lại nghe tiếng rên ri rỉ của bà. Những tiếng rên nầy nghe thực quen tai vì luôn luôn nổi lên khe khẽ khắp phòng, khi thì ở cửa ra vào, khi thì ở nơi giường cuối, khi thì ở bên cửa sổ, có khi sát bên trên đầu nó. Về đêm, lúc thức giấc trong canh khuya, những tiếng rên làm nó lạnh mình, tóc như dựng cả lên. May mà đèn trong phòng để sáng choang suốt đêm.
Không khí ở đây thực nặng nề khó chịu. Suốt ngày, im lặng ngột ngạt, chỉ có buổi xế, một giờ trước buổi cơm chiều là tưng bừng náo nhiệt. Tiếng ồn ào vang lên ngoài xa tiến lại dần dần. Rồi nhiều người ào vào phòng, tay xách giỏ, tay kẹp ổ bánh mì. Họ chia nhau đến các giường hỏi thăm ríu rít. Nó ngạc nhiên nghe những tiếng kể lể, những tiếng khóc sụt sùi.
Hôm đầu tiên, một bà già đi ngang qua giường nó, dừng lại ngập ngừng:
– Không ai thăm cháu hết à?
Nó nhìn bà, lắc đầu.
Bà nói tiếp:
– Tội nghiệp không. Sao cháu không nhắn về nhà? Nhà thương nầy giỏi nhưng khó lắm, thân nhân chỉ được thăm mỗi ngày một lần và không được ở lại. Rồi người nhà cháu sẽ tìm được cháu ở đây thôi. Đừng buồn.
Nói xong bà bỏ đi; bây giờ thì nó hiểu mấy người nầy vào thăm những người bị thương như nó. Tim nó bỗng đập rộn rã. Chắc chắn ba mẹ, chị Lan, em Tiến sẽ vào thăm nó trong đám người nầy. Ý nghĩ đó làm cho nó sướng run lên. Nó muốn tung mền vùng dậy đi tìm, nhưng mấy lớp băng nơi bụng giữ chặt nó vào giường.
Nó nghiêng mình hướng ra cửa, nhìn chăm từng người một bước qua. Nó mong, nó đợi, nó chờ. Thời gian kéo dài nhùng nhằng nhủng nhẳng cho đến khi chuông reo vang trước trại. Mọi người lần lượt đứng lên bước ra cửa, chậm chạp nặng nề khác hẳn lúc đến. Căn phòng vắng vẻ dần dần, những tiếng rên rỉ bắt đầu nghe rõ trở lại. Nó buông mình xuống giường bưng mặt khóc nức nở. Tiếng khóc thảm thiết lẫn với tiếng nghẹn ngào:
– Ba mẹ ơi, chị Lan ơi, em Tiến ơi.
Nước mắt chảy qua thái dương, tràn vào tai, nghe lành lạnh. Nó chưa tới tuổi để hiểu và chấp nhận nỗi bi thảm của sự cô đơn nhưng nó biết khổ sở khi thấy rằng trong căn phòng rộng lớn nầy, chỉ một mình nó không được người thăm viếng. Càng nghĩ càng tủi thân, nước mắt cứ tiếp tục tràn ra ướt gối.
Nó nằm bất động cho đến lúc một người đàn ông luống tuổi mang cơm đến, lắc vai nó bảo ăn. Nó gượng dậy cố ăn được vài miếng rồi buông muỗng xuống chiếc mâm nhựa có nhiều ngăn, ngã người xuống nhắm mắt, tiếp tục nghĩ đến gia đình.
Người đàn ông già trở lại thu dọn, nhìn chiếc mâm rồi nhìn nó với vẻ thương hại. Ông định kêu nó nhưng nghĩ sao ông lại lắc đầu thu vội chiếc mâm rồi quay quả bước đi.
Khoảng trời nho nhỏ bên kia khung cửa sổ dần dần ngả sang màu tím. Màn đêm lặng lẽ buông xuống, nó cũng lặng lẽ đi vào giấc ngủ với những giấc mộng êm hiền. Trong giấc mộng, bao giờ nó cũng thấy mình còn đi học, còn trở về gặp mẹ và chị Lan làm thức ăn trong bếp, còn thấy ba đi làm về, còn dắt tay em Tiến chạy rong trong các ngõ nhỏ.
Giấc ngủ qua một đêm dài làm cho nó nguôi ngoai bớt nỗi tủi cực của ngày qua. Sự tươi mát lại hiện ra trong nét mặt thơ ngây, trên làn da xanh xao, trên đôi môi nhợt nhạt, trong đôi mắt buồn tênh của nó.
Ánh sáng dịu dàng từ các khung cửa sổ tràn vào căn phòng đầy giường la liệt. Nó cảm thấy thoải mái nên nghểnh cổ lên dòm chung quanh. Nhiều người đã thức dậy. Họ mở mắt yên lặng nhìn lên trần nhà hay làm những cử động tay chân một cách chậm chạp nặng nề.
Người ta cũng đến săn sóc vết thương như ngày hôm qua. Nó không để ý đến những việc có vẻ quen thuộc đó vì nó mong cho buổi sang qua nhanh. Nó nôn nóng chờ giờ thăm nuôi đến, lòng hi vọng tràn trề. Nó lẩm bẩm sắp sẵn những lời sẽ nói với ba mẹ, với chị Lan, em Tiến. Nó sẽ hỏi đủ thứ chuyện bên ngoài, nó sẽ đòi mẹ mua cho gói kẹo chua, đòi ba mua cam ngọt như những lần nó nằm dưỡng bệnh ở nhà.
Nó hồi hộp lắng nghe tiếng động ngoài kia. Nó khắc khoải chờ mong những bước chân rộn rịp bước vào phòng nó. Nó sung sướng nghĩ đến lúc mẹ ôm chầm lấy nó còn ba thì nhìn nó mỉm cười.
Nhưng rồi cũng như ngày hôm trước, vẫn những người tấp nập vào phòng, vẫn tiếng hỏi thăm tíu tít của người bên cạnh và nó vẫn mỏi mắt chờ đợi người thân của nó.
Ngày lại qua ngày; cũng những buổi sáng hi vọng tràn vào với ánh sáng ban mai, những buổi chiều hồi hộp và những tiếng chuông reo trong tiếng khóc nghẹn ngào.
Vết thương ở bụng dần dần lành miệng. Hơn mười ngày tĩnh dưỡng, nó đã đi lại được trong phòng. Nó đã có thể bước ra vịn vào thành cửa sổ nhìn cuộc đời nhộn nhịp bên ngoài. Tiếng súng từ nhiều ngày qua không còn vọng lại nữa. Tiếng xe cộ ngoài phố ngày một rõ hơn. Nó cũng thường bước ra hành lang để trông ngóng, nhưng đây đó chỉ có những bệnh nhân rên rỉ trên những chiếc băng ca san sát.
Đã mấy lần người ta hỏi địa chỉ và tên ba mẹ, nó đã nói rõ cho họ rồi và chờ mong họ cho nó biết một điều gì đó, nhưng sự im lặng cứ kéo dài mỗi ngày làm cho nó đau đớn hơn thôi. Có lần, nó hỏi thẳng bác sĩ và cô y tá về ba mẹ nó thì người ta chỉ lặng lẽ lắc đầu. Họ cũng cho nó vài câu an ủi ngọt ngào nhưng điều đó chỉ làm cho nó buồn khổ thêm.
Đêm nay, nó thức giấc giữa khuya và không làm sao ngủ lại được. Đèn trong phòng sáng choang. Mấy cánh cửa đóng im ỉm nhưng nó biết bên ngoài còn tối vì chưa có tiếng xe cộ vọng vào. Có tiếng rên khe khẽ ngoài hành lang. Nhớ đến ba mẹ chị em, nó lại nằm khóc rưng rức. Hồi lâu, nó ngóc đầu nhìn ra cửa, ánh mắt sáng lên, miệng lẩm bẩm:
– Mai trốn về tìm ba mẹ, chị Lan, em Tiến. Có lẽ gia đình không biết mình đang nằm ở nhà thương nầy.
Ý nghĩ càng lúc càng mãnh liệt. Nó nằm trở lại, không khóc nữa mà mong trời mau sáng. Dự định trốn nhà thương để tìm gặp gia đình làm cho tấm lòng trẻ thơ của nó trở nên phơi phới nên ngủ thiếp đi.
Khi nó thức dậy, trời đã bắt đầu sáng rõ. Tiếng xe cộ ngoài phố vọng vào thúc giục nó bước vội xuống giường, rón rén ra khỏi cửa. Nó nhìn trước, nhìn sau sợ có người bắt gặp. Trên suốt dãy hành lang, không có ai ngoài những bệnh nhân phần nhiều đang ngon giấc. Mãi ở dãy phòng xa có một bóng áo trắng đi qua. Nó cúi mặt bước nhanh về phía cổng. Bác gác cổng ngồi ngủ gà ngủ gật. Nó nhẹ nhàng kéo cánh cửa nhỏ và lách ra ngoài.
Bầu trời trải rộng thênh thang trước mặt, gió sớm phe phẩy trên làn da của nó.
Còn sớm nên xe cộ lưa thưa trên đường phố. Trước mặt nó, ngôi chợ đồ sộ trông quen thuộc. Phố xá hai bên giúp nó nhớ lại đã nhiều lần đến đây. Đúng vậy, nó đã nhiều lần qua đây khi ngồi trên xe ba nó. Bây giờ, nó đứng đây một mình, cảm thấy cái gì cũng trở nên to lớn mênh mông.
Nó rảo chân băng qua đường mà không dám quay đầu nhìn lại cái nơi đã nuôi sống nó mười mấy ngày rồi. Nó định được hướng về nhà không mấy khó khăn. Nó cúi đầu bước nhanh, không dám nhìn tận mặt người đi đường. Nó mường tượng sau lưng nó có người đuổi tới để bắt nó trở lại nhà thương. Nó muốn chạy nhưng chân nó run run, nhiều khi muốn sụm bên vệ đường. Hơi thở nó dồn dập; nó cảm thấy mệt nhọc hơn cả sau một buổi chạy nhảy trong sân trường.
Qua một khúc quanh, nó dừng lại rồi ngồi bệt xuống bậc thềm của một cửa hàng còn đóng kín. Nó mệt nhọc dựa đầu vào cửa sắt, chân mỏi nhừ mà lòng vui sướng vì viễn cảnh tốt đẹp. Vài phút nữa thôi, chỉ vài phút nữa thôi nó sẽ về đến căn nhà thân yêu của nó. Mười mấy ngày rồi chắc ba mẹ chạy cuống cuồng tìm nó. Chị Lan có lẽ đã khóc sưng cả mắt rồi. Nó sẽ nhảy xổ vào lòng chị, nó sẽ trườn sang gục đầu vào ngực mẹ rồi nhảy lên hót vào cổ của ba. Em Tiến chắc sẽ đứng ngẩn ngơ ra nhìn nó. Mấy hôm rồi, nó nằm bệnh viện chắc em buồn lắm vì không có người để chơi.
Nó ngồi yên tưởng tượng, đôi mắt sáng long lanh; nụ cười mười mấy ngày rồi biến mất, nay nở lại trên môi.
Một tiếng két khô khan làm nó giật mình. Cánh cửa sắt sau lưng bị kéo mạnh. Nó chưa kịp đứng dậy thì một cái mặt thiệt bự ló ra nhìn nó một cách ngạc nhiên. Nó nghe từ cái mặt bự đó một giọng nói ồ ề:
– Ê nhỏ, làm gì ngồi đây, tính ăn cắp hả?
Nó hoảng hốt, quên cả mệt, đứng dậy bước nhanh. Nó tiếp tục nghĩ đến gia đình nên không còn để ý đến đôi chân yếu đuối nữa.
Nắng sớm đã bắt đầu nhuộm vàng những ngọn cây bên đường. Nắng chiếu vào những vách tường cao, rải rác có nhiều chỗ lủng vì vết đạn. Nhiều mái ngói loang lổ những chỗ vỡ. Nó không để ý đến những chi tiết đó, vì nó nghĩ đến hạnh phúc mà nó sắp tìm được. Nó lại muốn chạy nhanh trên những con đường quen thuộc dẫn về nhà.
Càng đến gần nhà, dấu vết chiến tranh càng rõ ràng hơn, nó đã bắt đầu nhìn thấy rõ ràng, tim nó bỗng nhiên đập dồn dập, ở cổ có cái gì đó vướng vào nghèn nghẹn. Kia rồi, bức tường của cái đồn lính sập xuống một khoảng to, vôi tróc ra từng mảng, gạch ló ra lỗ chỗ, cục đỏ cục đen. Đây rồi, con đường dẫn vào nhà nó phủ gạch đá ngổn ngang. Mấy căn phố đầu ngõ còn đứng sừng sững nhưng sứt mẻ, loang lổ vết đạn. Mấy khung cửa gỗ, cái bị phá toang, cái còn đóng im ỉm nhưng mặt bị chém nát, trơ lỗ thủng đen thui giữa những xơ gỗ mọc tua tủa chung quanh.
Nó đứng ngẩn ngơ ở đầu ngõ nhìn vào trong xóm. Một vùng hoang tàn rộng lớn ngổn ngang những đống ngói vụn, những bức tường nám đen. Nhiều nơi, gạch ngói đã được thu dọn thành đống gọn gàng, những tấm tôn cong queo đã được chồng chất trên mặt đất loang lổ.
Nó nhìn xuống chân nó và cố gắng nhận diện con đường mà mỗi ngày đi học nó bước lên. Lần lần, nó nhớ lại nơi nầy nó đã chứng kiến những giờ phút kinh hoàng. Chính nơi nầy nó nhìn thấy nhà nó bốc cháy. Em Tiến la lên, vụt chạy, nó đuổi theo và bị hất tung lên trời.
Trong cổ nó bật lên tiếng rên khe khẽ:
– Ba ơi, mẹ ơi!
Đôi chân nó tự nhiên bước tới, đưa cái xác không hồn của nó vào ngõ hẹp. Không biết cái gì đã xui nó tìm ra được cái nền của căn phố mà ba mẹ nó đã mua được sau năm năm trời dành dụm. Nó không hình dung được cái gì cả trong đống đen thui lù lù trước mặt.
– Cái bàn đâu rồi, cái tủ đâu rồi? Ba đâu rồi, mẹ đâu rồi? Chị Lan, em Tiến…
Mắt nó mở tròn xoe, miệng láp nháp như một thằng điên. Lâu lắm nó mới quay đầu nhìn sang bên cạnh. Trên nền nhà bà Sáu, có cái chòi nho nhỏ do mấy miếng tôn chụm lại, trông giống như cái chòi của mọi da đỏ trong mấy cuốn truyện mà nó đọc trước đây.
Giữa kẽ hở của hai miếng tôn, một cái đầu bù xù ló ra nhìn nó. Rồi cả một thân người ăn mặc đen thui chui ra, tiến về phía nó. Nó nhận ra là bà Sáu nhưng nó vẫn đứng yên như khúc gỗ bị trồng cứng vào đất. Bà Sáu nheo mắt nhìn nó một chốc rồi nhảy lại ôm chầm lấy nó. Chân nó sụm xuống dưới sức nặng của bà. Nó ngồi bệt xuống nền xi măng và thoáng nhớ xưa kia là bệ cửa ra vào.
Nó cảm thấy đầu và vai bị níu chặt, sát bên tai có tiếng khóc ồ ồ. Giọng khóc của bà Sáu nghe khác giọng của bà trước kia. Bây giờ, cái giọng khàn khàn nên tiếng khóc nghe như tiếng rống. Xen trong tiếng rống đó, nó mơ hồ nghe bà nhắc đi nhắc lại nhiều lần:
– Thằng Thắng đây mà, trời ơi là trời. Ba má cháu, con Lan chết rồi. Bác trai với thằng Hai của bác cũng bỏ bác đi luôn. Trời đất ơi, sao không đem tôi đi theo họ hả trời?
Nó đã ngồi dậy ngay ngắn. Nó nhìn bà sửng sốt không hiểu bà nói gì. Bà phải nhắc đi nhắc lại nhiều lần nó mới bắt đầu hiểu lờ mờ. Mắt nó vẫn ráo hoảnh. Nó cứ tưởng bà kể chuyện của người nào khác.
Bỗng nhiên nó mở miệng hỏi bà:
– Em Tiến đi chơi đâu?
– Bác không thấy xác nó đâu hết. Chắc họ đem nó đi chôn chỗ khác rồi.
– Đi chơi sao chôn?
Bà không trả lời, nằm lăn ra khóc ồ ồ. Khóc đã, bà đứng dậy kéo áo lau mắt rồi chui vào chòi nằm nhẹp luôn trong đó.
Nó đứng dậy dòm quanh dòm quất. Rải rác đây đó vài người đang lum khum cào hốt. Ngoài đầu ngõ, một người đàn ông bước ra khỏi căn nhà lủng lỗ chỗ. Ông chăm chú nhìn nó miệng lẩm bẩm:
– Đứa nào in như là con thầy Đạt, Tội nghiệp chưa!
Ông bước nhanh lại, cầm tay nó lôi đi. Nó nhận ra bác Tám Bình. Nó nói khe khẽ:
– Thưa bác.
Nó bị lôi tuột vào nhà rồi bị đặt ngồi trên ghế. Bác gọi vọng xuống bếp:
– Mình ơi, con thầy Đạt về đây nè.
Một người đàn bà te te phóng lên, vừa chạy vừa hỏi tíu tít, không đợi người khác trả lời. Bà nhảy xổ lại vuốt đầu, vuốt vai nó, hỏi vội vàng:
– Cháu đi đâu hổm rày?
Bà nhắc lại lần thứ hai nó mới đáp:
– Cháu nằm nhà thương.
– Tội không. Ba má cháu chết rồi, cháu biết chưa?
Nó lắc đầu. Bà lại nói:
– Tội nghiệp chưa.
Bà tiếp tục nói, giọng kể lể, trôi chảy như học thuộc lòng:
– Tối bữa đó, hai bác vừa chạy vô nhà thì đạn trái phá, hay hỏa tiễn gì đó không biết, rớt trúng vô giữa đám đông. Bác bất tỉnh nhơn sự, tưởng chết luôn rồi chớ. Bác trai thì không hề gì. Đợi im tiếng súng, ông ló ra nhìn thì thấy người nằm la liệt. Nhiều người bò, nhiều người nằm rên, nhiều người nằm yên. Sáu giờ sáng, bên kia họ rút đi hết. Xe hồng thập tự lại chở mấy người bị thương đi, còn để mấy người chết lại đó. Bác trai mầy thiệt gan. Ổng quơ tất cả chiếu trong nhà ra đắp mấy người chết rồi vô kéo bác chạy ra đường. Bác nhắm mắt chạy chớ có dám dòm đâu. Ổng nói thấy rõ có mười hai người chết, trong đó có ba má cháu nè, chị Lan cháu nè, ông Sáu Thị nè… Ối ối!
Nó nghe giọng nói bà xa dần, bóng đen ập vào mắt nó. Văng vẳng có tiếng bác Tám Bình la vợ và có tiếng la trời. Nó mơ mơ màng màng một lúc rồi cảm thấy mát lạnh trên mặt. Nó mở mắt ra thì thấy bác Tám Bình lum khum lau mặt nó bằng khăn ướt. Hơi mát làm cho nó dễ chịu.
Thấy nó tỉnh dậy, bác mừng rỡ. Bác ấn nhẹ vào vai nó, giọng ôn tồn:
– Cháu nằm nghỉ cho khỏe. Để bác đi kiếm y tá lại chích cho một mũi thuốc khỏe.
Ông nói to xuống bếp:
– Nó dậy rồi mình nè. Cho nó ly sữa nóng đi mình.
Tiếng dạ dưới bếp vọng lên chưa dứt thì bác đã ra khỏi cửa.
Một lúc sau, bác gái mang ly sữa nóng đặt trên bàn, giọng nhỏ nhẹ:
– Cháu nằm nghỉ, đợi một lát sữa nguội thì uống. Bác chạy ra mua miếng thịt về nấu cháo, lát khỏe cháu ăn.
Bà nói xong vào buồng quơ vội chiếc nón lá rồi tất tả ra đường.
Nhìn căn nhà trống trơn đầy vết đạn, nó bỗng lạnh người. Nó vùng dậy, khệnh khạng bước ra cửa. Nó đi ngược vào hẻm, băng qua xóm trơ trụi đen thui.
Từng cơn gió thổi tung bụi mù mịt, cuốn cả vào tai vào mặt nó. Mặt trời lên cao, ánh nắng đã bắt đầu thiêu đốt trần gian.
Nó chậm rãi bước đi như một cái máy. Hết xóm hoang tàn thì đến một con đường. Băng qua con đường lại vào một ngõ hẻm dẫn vào xóm khác. Cứ thế, nó lầm lũi đi. Nhiều khi mệt quá, nó ngồi xuống dưới một mái hiên hay một gốc cây để tránh nắng. Sau một hồi thở dốc, nó lại đứng dậy bước đi. Những con đường hình như mỗi lúc một thêm xa lạ. Tuy nhiên, nó không để ý đến điều đó. Nó đang bận nghĩ đến gia đình.
Ba mẹ thì chắc chết rồi. Chị Lan cũng chết rồi. Nó hiểu rằng chết là đi luôn. Ba không còn trở về chở nó đi chơi mỗi buổi chiều tan sở. Mẹ không còn bao giờ về may áo cho nó mặc, nấu cơm cho nó ăn. Chị Lan không bao giờ còn trở lại để đêm đêm chỉ nó làm bài. Họ đi rồi, đi mất vĩnh viễn rồi. Thôi, nó không còn được trông thấy những người thân yêu quay quần dưới ánh đèn điện sáng choang. Bây giờ thân nó trơ trọi một mình, chung quanh toàn là người xa lạ.
Nó định bụng trở về nhà thương để sống với những người suốt ngày đêm rên rỉ. Bốn bức tường vàng nhợt nhạt của phòng bệnh sẽ thay cho căn nhà thân yêu đã cháy. Nó lại sẽ chống tay trên bệ cửa sổ để ngắm bầu trời của những người lành mạnh ngoài kia. Mỗi buổi chiều, họ sẽ rộn rịp bước vào mang theo những lời han hỏi trong những tiếng cười. Nó sẽ thôi nhìn ra cửa để mong chờ, vì ba, mẹ, chị Lan chết rồi không bao giờ đến nữa.
Còn em Tiến? Nó nhớ bà Sáu bảo em cũng chết rồi nhưng không tìm được xác. Ngay cả bác Tám Bình cũng không thấy em đâu cả.
Không, em chua chết đâu. Em chạy nhanh lắm mà, làm sao chết được. Nó phải đi tìm em nó. Mấy hôm nay vắng nó, chắc em buồn lắm. Nó phải đi tìm em nó. Nhất định nó phải đi tìm cho được em nó.
Thế là nó cứ thẳng đường trước mặt đi tìm. Đôi khi nó cũng quẹo sang phải hay trái không một tí do dự như đang đi trên những con đường thân thuộc. Mặt trời đã đứng đỉnh đầu. Cái nắng của mùa xuân miền nhiệt đới như những ngọn lửa đỏ táp vào da thịt. Mặt nó mồ hôi nhễ nhại. Mồ hôi quyện bụi đường cùng tro bụi, trét lên mặt nó một lớp xam xám bóng lưỡng. Đôi má nó cóp vào sau những ngày điều trị vết thương. Tuy nhiên đôi mắt nó vẫn giữ được nét thông minh của đứa học trò giỏi. Đôi mắt lúc nào cũng mở to thao láo, nhìn chăm mọi vật trên đường, chẳng biết nhìn để làm gì.
Người đi đường qua lại nhiều kế bên nhưng có lẽ không ai để ý đến đứa bé lâm vào hoàn cảnh con chim lạc đàn, trong cái buổi mà chiến tranh vừa mới quét qua như cơn lốc bạo tàn. Thỉnh thoảng, vài chiếc xe thắng gấp lại để nhường lối nó đi. Những người lái xe cầu nhầu hoặc nhấn kèn inh ỏi rồi vụt phóng chạy đi ngay.
Ánh nắng dần dần trở nên chênh chếch. Nó vẫn bước đi mà bụng càng lúc càng cồn cào. Môi nó khô như sắp nứt nẻ. Nó thèm một thức ăn lỏng cho vào miệng. Nó không biết làm sao để có thức ăn đó. Nhưng bây giờ phải tìm em nó trước vì em đang mong đợi nó. Rồi nó sẽ tìm thức ăn, rồi chia hai, nó sẽ dành phần lớn hơn cho em.
Nó muốn đi tới thực nhanh, nhưng vì sao tim nó lại đập dữ dội, đầu nó choáng váng, chân nó run như hai cây sậy trước gió. Nó phải dừng lại vì cảm thấy mệt quá chừng. Trời đang nắng chang chang bỗng sập tối lại. Nó lảo đảo bước sang một bên cho khỏi ngã. Bỗng nó thấy ngay trước mặt cái thềm nhà nó. Cánh cửa màu xanh lục của nhà nó hé mở. Cánh cửa đột nhiên xoay tròn. Nó vội bước nhanh vào nhà nhưng chân nó vấp vào bậc thềm và sụm xuống. Nó chụp vào cánh cửa nhưng tay nó không bám được vào, đầu nó đánh binh xuống đất. Nó định gọi to cho mẹ ra ẵm nó vào. Mà sao nó không kêu to được. Môi nó mấp máy, trong hơi thở khó khăn, giọng nó thều thào nghe nhỏ xíu và xa xăm:
– Mẹ, mẹ ơi, ẵm con lên.
Có tiếng la ồn ào và nhiều tiếng chân chạy lại. Có hai bàn tay luồn dưới lưng nó và nâng bổng nó lên, đặt trên một mặt gỗ cứng láng ô. Nó tiếp tục mơ màng nhận ra được nhiều tiếng nói ồn ào bên tai, tựa như những khi đầu óc nó chập chờn đi vào giấc ngủ. Ngực nó nặng như có người đè lên đó, tuy nhiên nó cảm thấy dễ chịu dần dần trong thế nằm sải tay chân.
Những tiếng nói càng lúc càng rõ ràng hơn. Nó bắt đầu hiểu lõm bõm lời qua tiếng lại. Không có giọng đàn ông, chỉ có tiếng đàn bà con nít. Những giọng nói lạ hoắc, không phải giọng của mẹ, của chị Lan. Thôi phải rồi, mẹ và chị Lan chết rồi, còn đâu nữa mà ẵm nó. Nhà nầy của ai chứ đâu phải nhà của nó. Nhà nó cháy rồi, bây giờ chỉ còn cái nền trơ trụi với đống gạch ngói đen thui. Nó không dám mở mắt ra, sợ gặp người lạ. Nó không biết họ hiền hay dữ. Dù hiền hay dữ thì bây giờ nó cũng chẳng muốn gặp họ chút nào.
Có bàn tay vén áo nó lên xoa bóp, da nó nóng bừng lên một cách dễ chịu, mũi nó ngửi được mùi dầu nồng nực. Có bàn tay đập vào vai nó, có bàn tay giựt tóc nó. Nó nghe một giọng đàn bà thực to sát bên tai.
– Bé ơi bé. Ba hồn chín vía con về đây ăn cơm ăn cá. Bé ơi bé, dậy đi con.
Giọng nói nhỏ lại vả kéo dài:
– Khổ chưa, con cái nhà ai thời buổi nầy mà đi lạc vậy nè.
Nó định nhắm mắt nằm yên mặc cho ai đó kêu gào. Nhưng bụng nó trở lại cồn cào. Thỉnh thoảng bụng lại quặn thắt đau. Mồ hôi tươm ra trên trán.
Nó vụt mở mắt ra, hơi khó chịu vì ánh sáng chói lòa. Nó nhìn thấy một bà có lẽ già hơn mẹ một ít, mập hơn và da đen hơn. Kế bên bà là một em gái nhỏ bằng em Tiến. Sau lưng bà, một anh lớn cỡ chị Lan.
Thấy nó mở mắt cả ba người đều mừng rỡ. Nó nhìn họ, giọng thều thào:
– Con đói, đói bụng.
Bà vội đứng dậy, bước nhanh vào trong. Đứa con gái lẽo đẽo theo sau. Anh con trai bước lại gần nó hỏi:
– Em ở đâu? Ba má em là ai?
Nó mấp máy môi muốn trả lời nhưng nói không ra tiếng. Ngực nó yếu xìu còn cổ họng thì khô quéo lại. Thấy thế, anh con trai im lặng không hỏi nữa.
Người đàn bà từ phía trong tất tả đi ra, tay cầm ly sữa ấm. Bà múc sữa đổ vào miệng nó từng muỗn nhỏ. Dòng sữa ngọt ngào chảy qua cuống họng, xuống mơn man chiếc dạ dày lép xẹp của nó.
Anh con trai dùng khăn ướt lau tay, lau mặt cho nó. Làn da xanh xao rám nắng hiện rõ trên khuôn mặt sáng láng của nó.
Người đàn bà nhìn mặt nó đăm đăm rồi nhỏ nhẹ hỏi nó:
– Em ở đâu mà đi lạc tới đây?
Nó trả lời, giọng đứt quảng:
– Nhà con cháy rồi, con đi tìm em con.
– Ba má em đâu?
– Dạ chết rồi, chị Lan cũng chết rồi.
Bà sửng sốt vì xúc động:
– Chết rồi sao? Tội nghiệp dữ hôn. Mà chết lâu chưa? ( Còn ti